Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13924 K.2025/8856

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atma bedelinin tazmini, müdahalenin meni ve kal davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, dahili davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ... ve dahili davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu .... ili, ..., ... mevkiinde kain 442, 372, 360, 356 ve 187 parsel sayılı taşınmazların ifrazından oluşan 669, 670, 671, 672, 673, 674, 675, 676, 677,678, 679, 680 ve 681 parsel taşınmazlara davalı idarece usulüne uygun kamulaştırma yapılmadan el atıldığından bahisle kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedellerinin davalı idareden tahsili, müdahalenin meni ve kaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların tapu kayıtları incelendiğinde taşınmazların imar planında ilköğretim alanı olarak ayrılması nedeniyle 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nun 63 üncü maddesi gereğince kamulaştırma yetkisinin İl Özel İdareye ait olduğunun, husumetin sadece ... İl Özel İdare Müdürlüğüne yöneltilebileceğini, ... yönünden husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... İl Özel İdaresi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların uzlaşma talebi başvurusunda bulunmadıklarını, davacı vekilinin verdiklerini belirttikleri dilekçeye rastlanmadığını, belirtilen taşınmazlarda Hatay İl Özel İdaresinin de hisselerinin bulunduğunu, ... İlköğretim Okulunun idarenin bu hissesinin bulunduğu yere inşa edildiğini, davacıların yerine herhangi bir el atmanın bulunmadığını, dava konusu taşınmazların hisseli taşınmazlar olduğunu, davacıların talepte bulunmaları gerekirken idarenin haksız bir şekilde fiilen el koymuş gibi gösterilip dava yoluyla müvekkil idareden tazminat talebi yoluna gitmelerinin hukuka aykırı olduğunu ve davanın bu yönden reddinin gerektiğini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 30.05.2013 tarihli ve 2011/804 Esas, 2013/490 Karar sayılı kararı ile davanın ... İl Özel İdaresi yönünden kabulüne, ... yönünden husumetten reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İl Özel İdaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi temyiz incelemesi sonucunda; somut emsal olarak incelenen taşınmazın, (dava konusu taşınmazın) değerlendirme tarihindeki metrekare değerinin tespitinde uygulanan endeksin yanlış alınması suretiyle, somut emsalin değerlendirme tarihindeki değerini 1.328,20 TL/m² yerine 1.565,41TL/m² alarak değerlendirme yapan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması, somut emsal olarak incelenen ...

3082 parsel (yeni parsel nosu 3760) sayılı taşınmazın, Dairenin geri çevirme kararı üzerine dosyaya getirtilen Belediye Başkanlığının ve Tapu Müdürlüğünün cevap yazılarına göre 3194 sayılı İmar Kanunu'nun (3194 sayılı Kanun) 15 inci ve 16 ncı maddelerine göre oluşmuş imar parseli olduğu, dava konusu taşınmazın ise dava tarihi itibarıyla kadastro parseli olduğu anlaşıldığından; dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırma sonucu bulunan değerinden 3194 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, düzenleme ortaklık payına karşılık gelecek oranda indirim yapılması gerektiğinin düşünülmemesi;

ayrıca 6360 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca, davalı il özel idaresinin tüzel kişiliği kaldırılmış olup yerine geçecek idare tespit edilerek davaya dahil edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 01.06.2022 tarihli ve 2018/285 Esas, 2022/211 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... ve davacı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu parsellerin 3194 sayılı Kanun'un 15 inci ve 16 ncı maddelerine istinaden ifrazdan oluştuğu, bahse konu alanın bulunduğu adanın müstakil olduğu ve yeniden bir 3194 sayılı Kanun'un 18 inci madde uygulaması ile düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılamayacağı belirtilerek tazminat bedelinin düşük hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Dahili davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; husumetin İl Milli Eğitim Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğini, hatalı bilirkişi raporuna dayanarak karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Mahkemece uyulan bozma uyarınca, davanın dahili davalı ... yönünden kabulüne, davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de imar planında okul alanı olarak ayrılan dava konusu taşınmaz üzerinde fiilen okul binası da yapıldığı gözetildiğinde davanın dahilli davalı ... yönünden husumetten reddine, davalı ... yönünden ise esas hakkında hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

VI. KARAR