Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/14198 K.2025/5034

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; desteğin sürücüsü olduğu araç ile seyir halinde iken birden yolun daralması nedeniyle duvara çarpması sonucu ölüm olayının meydana geldiğini, dolayısıyla davacıların destekten yoksun kaldıklarını, olay yerine yolun daralmasını gösteren işaret konulmadığından davalı Belediyenin kusurlu olduğunu,

davacıların murislerinin ölümü ile sonuçlanan bu olayda davacıların maddi ve manevi zararlarının doğduğundan bahisle belirsiz alacak davası olarak açılan iş bu davada davacıların destekten yoksun kalma tazminatlarının belirlenip fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik talep edilen toplam 2.500,00 TL'nin davalı Belediyeden olay tarihinden, sigorta şirketinden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yine toplam 110.000,00 TL manevi tazminatın da olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; davalı yönünden görevli yargı yerinin idari yargı olduğunu, olay yerinde yapılan yol çalışmasının ihale ile başkasına verildiğini ve ihale ile tamamlatıldığını, olay vaktinin gece, havanın ise yağışlı olmasından dolayı yol kusurundan söz edilemeyeceğini, dolayısıyla Belediyenin kusurlu olduğunu ileri sürmenin dayanağının bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2014 tarihli ve 2014/6 57... /544 Karar sayılı kararıyla; maddi tazminat davasının ıslah edilmiş hali ile kabulüne ve davacı ... için 188.944,49 TL, ... için 37.287,25 TL, ... için 11.747,97 TL ve ... için ise 37.287,25 TL destekten yoksun kalma tazminatlarının davalı sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava dilekçesinin tebliği üzerine sigorta genel şartlarında öngörülen 8 günlük ödeme süresinin dolmuş olduğu 21.03.2013 tarihinden itibaren,

davalı Belediyeden ise olay tarihi olan 30.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlardaki yasal faizleri ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, manevi tazminat davasının ise kısmen kabulü ile davacı ... için 10.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL ve ... için 5.000,00 TL manevi tazminat takdiri ile iş bu tazminatların olay tarihi olan 30.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlardaki yasal faizleri ile birlikte davalı Belediyeden tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili ve ... Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 17.10.2018 tarihi ve 2015/17510 Esas, 2018/9288 Karar sayılı kararıyla, davalı ... Belediyesi yönünden yargı yolu caiz olmadığından usulden red karar verilmesi gerektiği, desteği gelirinin araştırılarak destek zararının hesaplanması gerektiği, pasif dönem hesabının AGİ hariç asgari ücret üzerinden yapılması gerektiği, manevi tazminat istemine ilişkin talebin bu aşamada incelenmesine yer olmadığı gerekçesi ile bozma kararı verilmiştir.

Bozma kararı üzerine mahkemece İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne karşı açılan davanın tefrikine karar verilmiş, verilen görevsizlik kararı sonucu olumsuz görev uyuşmazlığı doğması nedeni ile dosya Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiş, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 29.11.2021 tarihli 2021/696 Esas, 2021/639 Karar sayılı ilamı ile davanın adli yargı yerinde çözülmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Davalılardan ... Sigorta A.Ş.'ne karşı açılan dava ise Dairenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen bozma kararı üzerine Mahkemenin 2019/318 esasına kaydedilmiş, 2019/318 Esas, 2021/529 Karar sayılı kararı ile davalı ... Sigorta A.Ş.'nin %35 oranında kusurlu olduğu kabulüne göre karara bağlanmış ve karar kesinleşmiştir.

İlk Derece Mahkemesince Uyuşmazlık Mahkemesi kararı dikkate alınarak ...'na karşı açılan dava yukarıda tarih ve sayısı belirtilen esasa (2022/380E.) kaydedilerek, esasın incelenmesine geçilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahkemece yapılan yargılama sonucunda davalı Belediyenin meydana gelen kazada kusuru oranında sorumlu olduğunun anlaşılması nedeni ile davacı ...in davalı aleyhine açtığı destekten yoksun kalmadan kaynaklanan maddi tazminat davasının ıslah edilmiş haliyle kabulü ile 769.212,08 TL destekten yoksun kalma tazminatının mahkemenin 2019/318 esas,

2021/519 karar sayılı dosyasından yapılacak tahsilat ile tekerrür oluşturmamak kaydıyla davalıdan kaza tarihi olan 30.10.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile bu davacıya verilmesine, davacı ...in davalı aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.10.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile bu davacıya verilmesine,

davacı ...'in davalı aleyhine açtığı destekten yoksun kalmadan kaynaklanan maddi tazminat davasının ıslah edilmiş haliyle kabulü ile 117.791,75 TL destekten yoksun kalma tazminatının mahkemenin 2019/318 Esas, 2021/519 Karar sayılı dosyasından yapılacak tahsilat ile tekerrür oluşturmamak kaydıyla davalıdan kaza tarihi olan 30.10.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile bu davacıya verilmesine,

davacı ...'in davalı aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.10.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile bu davacıya verilmesine,

davacı ...'in davalı aleyhine açtığı destekten yoksun kalmadan kaynaklanan maddi tazminat davasının ıslah edilmiş haliyle kabulü ile 64.428,90 TL destekten yoksun kalma tazminatının mahkemenin 2019/318 Esas, 2021/519 Karar sayılı dosyasından yapılacak tahsilat ile tekerrür oluşturmamak kaydıyla davalıdan kaza tarihi olan 30.10.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile bu davacıya verilmesine,

davacı ...'in davalı aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.10.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile bu davacıya verilmesine,

davacı ...'in davalı aleyhine açtığı destekten yoksun kalmadan kaynaklanan maddi tazminat davasının ıslah edilmiş haliyle kısmen kabul kısmen reddi ile 6.142,50 TL destekten yoksun kalma tazminatının mahkemenin 2019/318 Esas, 2021/519 Karar sayılı dosyasından yapılacak tahsilat ile tekerrür oluşturmamak kaydıyla davalıdan kaza tarihi olan 30.10.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile bu davacıya verilmesine,

davacı ...'in davalı aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 30.10.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile bu davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; eş için 50.000,00 TL her bir çocuk için 20.000,00 TL olmak üzere tolam 110.000,00 TL manevi tazminat talep edildiğini, eş için 10.000,00 TL çocuklar için 5.000,00 TL olmak üzere 25.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, Belediyenin %65 oranında kusuru olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğunu ileri sürerek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kazanın gerçekleştiği yan yolun dava dışı bir şirkete ihale edildiğini, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, kazanın yağışlı havada ve gece vakti olması nedeni ile yol kusuruna gidilemeyeceğini, yan yol işinin 29.12.2010 tarihinde tamamlandığını, 2 yıl sonra gerçekleşen kaza nedeni ile illiyet bağının kurulamayacağını, gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yapma görevinin Karayolları Genel Müdürlüğünde olduğunu, Belediyeye kusur isnat edilemeyeceğini ileri sürerek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davacıların desteğinin kullanmış olduğu aracın duvara çarpması ile gerçekleşen trafik kazası sonucu hayatını kaybeden desteğin yakınlarının maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Türk Borçlar Kanunu’nun 56/2 maddesi uyarınca hâkim, ölüm halinde ölenin yakınlarına uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Manevi tazminat, maddi bir zararın tazmini niteliği taşımayıp zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bu itibarla manevi tazminat, cezalandırma aracı olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanması olarak da nitelendirilemez.

22.06.1966 tarihli ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına, Yargıtayın yerleşik uygulamalarına ve çağdaş hukuk anlayışına göre manevi tazminat miktarı belirlenirken zarar görenin duyduğu acı, üzüntü, keder gibi duyguları hafifletmenin ve dindirmenin yanında, zarar vereni gerekli dikkat ve özeni gösterme konusunda etkileyecek ölçüde caydırıcı olması da gözetilmelidir. O hâlde takdir olunacak miktar belirlenirken, bir yandan maddi tazminatı tamamlayan bir denkleştirme unsuru olarak zarara uğrayanın tatmin edilmesi, diğer yandan zarar verenin daha dikkatli ve özenli davranması, bundan böyle zarar verici eylemlerden sakınması için caydırıcı etki sağlayacak bedel ödettirilmesi göz önünde tutulmalıdır.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, 30.10.2012 tarihinde davacıların desteğinin davalı ... tarafından inşa edilen yan yolun aniden daralması sonucu duvara çarparak hayatını kaybettiği, yaşanan kaza sonucu davacıların yaşadıkları kayıp nedeni ile eş ... için 50.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ... için ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminat isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece eş ... için 10.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminata karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre desteğin kazadaki kusur oranı, davacıların eş ve babalarını kaybetmesi nedeni ile yaşadığı acı ve keder gibi tüm unsurların bir arada değerlendirilmesi neticesinde davacılar lehine takdir olunan manevi tazminat miktarının düşük olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,