Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/14465 K.2025/14392

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait motosiklete 21.08.2005 tarihinde ...

Mobilyaya ait ... yönetimindeki aracın çarpması sonucunda trafik kazası oluştuğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, kaza sonucunda müvekkilinin vücut bütünlüğünün bozulduğunu, sağlık problemlerinin ortaya çıktığını, müvekkilinin sağ elini yukarı kaldıramadığını, sağ el parmaklarını kullanamadığını, beyin travması nedeniyle kısmen de olsa körlük oluştuğunu, kaza neticesinde müvekkilinin işlerinin de bozulduğunu, maddi durumunun bozulduğunu beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL maddi,

10.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 20.000,00 TL'nin 21.08.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesinde; maddi tazminat talebini 31.597,93 TL için ıslah ederek, davanın 41.537,93 TL olarak kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, kazanın gece 01.30 civarında meydana geldiğini, davacının motosikleti ehliyetsiz olarak kullandığını, motosikletlerin yarıştığını, müvekkilinin kullandığı araçta dikiz aynasından fark ettiği bir motosikletten kaçmak için sola yaklaştığında davacının motosikletinin kendisine çarptığını, diğer motosiklet sürücüsünün kaçtığını, kimliğinin tespit edilemediğini, trafik tespit tutanağında bu hususa değinilmediğini, trafik kaza tespit tutanağını kabul etmediklerini, bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, ayrıca davacının müvekkilinin sigortasından 5.000,00 TL tazminatın tahsil edildiğini, kazadan sonra alkol muayenesi yapılamadığını beyanla davanın ve ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, 34... plakalı aracın müvekkili şirkete kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, aracın ZMM poliçesinin bulunmadığını, kasko poliçenin bizzat sigortalı aracın hasarlarını karşıladığını bu nedenle davanın husumetten reddi gerektiğini ve ZMM Poliçesinin ... Sigorta A.Ş. de olduğunu beyanla, davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi cevap dilekçesinde, davaya konu kazaya karışan 01... plakalı aracın müvekkili şirketçe sigortalı olduğunu, poliçenin sorumluluğunun kişi başı sakatlanma halinde 50.000,00 TL, tedavi giderlerinin 50.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, manevi tazminatın teminat kapsamı dışında olduğunu, davacıya tedavi giderleri olarak 09.01.2006 tarihinde 2.926,92 TL, 13.07.2006 tarihinde 5.063,78 TL olmak üzere toplam 7.990,70 TL tutarında tazminat ödendiğini, müvekkili şirket yönünden kaza tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... San. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.04.2016 tarihli ve 2006/129 Esas-2016/152 Karar sayılı kararıyla; davacının feragati de dikkate alınarak davacının davalılar aleyhine 7.000,00 TL'lik sağlık gideri yönünden açtığı maddi tazminat istemine ilişkin davanın ve davalı ...

A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat isteminin davacı yanın iş bu davalı yönünden maddi tazminat isteminden feragat etmesi dikkate alınarak reddine, diğer davalılar yönünden açtığı davanın ıslah ile birlikte kabulü ile asıl davada talep edilen 3.000,00 TL lik maluliyet tazminatı için davalı ...

Sigorta Şti. yönünden dava tarihi 25.04.2006, diğer davalı sürücü ve araç maliki yönünden ise 21.08.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, ıslah ile açılan dava yönünden 31.537,93.TL lik maluliyete dayalı maddi tazminat istemine ilişkin tazminatın ıslahın yapıldığı 20.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte olmak üzere toplam 34.537,93 TL lik tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... ve ... Mob.... Ltd.

Şti. aleyhine açtığı manevi tazminat davası yönünden maddi olayın oluş şekli, gerçekleştiği tarih, kazanın oluşunda tarafların kusur oranı, maluliyet süresi ve oranı ile davacı üzerinde bıraktığı etkileri, tarafların sosyal ve ekonomik durumları göz önünde bulundurularak, dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK nun 47 maddesi ve MK nun 2, 3 ve 4 maddeleri dikkate alınarak takdiren 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği gerekçesiyle davacının davalılar aleyhine açtığı maddi tazminat davası yönünden;

davacının davalılar aleyhine 7.000,00 TL lik sağlık gideri yönünden açtığı maddi tazminat istemine ilişkin davanın, iş bu talepten davacı yanın feragat etmesi nedeniyle 6100 sayılı HMK 307, 3 09... maddeleri gereğince reddine, davacının davalı ... A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat isteminin davacı yanın iş bu davalı yönünden maddi tazminat isteminden feragat etmesi dikkate alınarak, 6100 sayılı HMK 307, 3 09... maddeleri gereğince reddine, davacının diğer davalılar ..., Sig.

Şti. ve ... Mobilya Ltd. Şti. aleyhine açtığı maluliyete dayalı maddi tazminat istemine ilişkin asıl ve ıslah ile açılan davanın kabulü ile asıl davada talep edilen 3.000,00 TL lik maluliyet tazminatı için davalı ...

Sigorta Şti yönünden, dava tarihi 25.04.2006, diğer davalı sürücü ve araç maliki yönünden ise 21.08.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, ıslah ile açılan 31.537,93 TL lik maluliyete dayalı maddi tazminat istemine ilişkin tazminatın ıslahın yapıldığı 20.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte olmak üzere toplam 34.537,93 TL lik tazminatın işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine ve davacı için 15.000,00 TL manevi tazminata karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı ... Sigorta vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 27.05.2019 tarihli ve 2016/14647 Esas- 2019/6846 Karar sayılı ilamıyla; "davalı ... vekilinin (2) ve (3) nolu bentte gösterilen dışında sair temyiz itirazlarının reddine, davalı ...

Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazının kabulüne 2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı tazminat istemine ilişkindir. Somut olayda, davanın 25.04.2006 tarihinde açıldığı, yargılama sırasında 18.04.2007 tarihinde 50.000,00 TL, 2006-2007 yılları arasında ayrı tarihlerde toplamda 18.839,63 TL ve 27.04.2007 tarihinde de kasko poliçesinden kaynaklı 15.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı ... şirketi tarafından davadan önce 09.01.2006 tarihinde 2.926,92 YTL'lik bir ödeme yapılmış diğer ödemeler dava açıldıktan sonra yapılmıştır. Dava açıldıktan sonra yapılan ödemelere faiz uygulanarak güncelleme yapılması doğru değildir. Mahkemece.

2.929,92 TL'lik ödemenin ödeme tarihinden rapor tarihine kadar güncellenerek toplam tazminattan düşülmesi, diğer ödemelerin dava açıldıktan sonra fakat hükümden önce yapıldığı gözetilerek hükmedilen tazminattan mahsubu ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, 18.04.2007 tarihinde maluliyete dayalı ödenen 50.000,00 TL'nin ödeme tarihi itibariyle davalılardan tahsiline karar verilen maddi tazminattan kararın infazı sırasında mahsubuna karar verilmesi doğru görülmemiştir. davacı vekili tarafından dava dilekçesinde cismani zarar nedeni ile 10.000,00 TL manevi tazminat talep edilmiş olmasına rağmen,

manevi tazminat yönünden 15.000,00 TL üzerinden kabul kararı verilmesi talebin aşılması olup H.M.K'nın 26. maddesine aykırı olduğundan isabetli değildir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozma sonrası verilen Karar

Mahkemece 2019/303 Esas - 2019/495 Karar sayılı 25.12.2019 tarihli kararıyla; işbu davanın 25.04.2006 tarihinde açıldığı, dava açıldıktan sonra ödenen 50.000,00 TL'lik (bizzat sigorta şirketi tarafından mahkememize verilen 31.12.2015 günlü müzekkeremize konu cevaba cevap niteliğindeki müzekkere cevabında dava açıldıktan sonra ödendiği beyan edilen) 19.04.2007 tarihli 50.000,00 TL lik ödeme, ödeme tarihi itibari ile davacı alacağından mahsubu gerektiği tespit edilmiş olup,

mahkeme tarafından bu nedenle ödemenin 18.04.2007 tarihi itibari ile davacının 21.08.2005 günlü trafik kazası nedeni ile oluşan maluliyete dayalı zararında kararın infazında mahsubuna karar verildiği, bozma ilamında bahsi geçen sağlık giderlerine ilişkin ödemelerin işbu davanın konusu maluliyete dayalı maddi tazminat talebine ilişkin davacı alacağından mahsubunun mümkün olmadığı ve 15.000,00 TL ödemenin maluliyete dayalı olarak yapıldığı,

davalı tarafından yargılama devam ederken belgelendirilmediği ve açıkça yazılan yazıya verilen cevapta da gösterilmemesi sebebi ile temyiz aşamasında sunulan belgenin mahkememizce değerlendirilmesi ve delil sunma süresinde ibraz edilmeyen belgeye ancak davacının açık muvafakatı ile itibar edileceği dikkate alınarak, maddi tazminat yönünden eski kararda ısrar edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle mahkemenin 2006/129 - 2016/152 sayılı ve 07.04.2016 günlü kararının bozulmasına ilişkin Yargıtay 17. HD. 2016/14647 - 2019/6846 sayılı ve 27.05.2019 günlü bozma ilamına kısmen manevi tazminat yönünden uyulmasına;

davacının, davalı sürücü ... ve ... Mob.... Ltd.

Şti. aleyhine açtığı manevi tazminat davası yönünden yapılan yargılama sonucu, maddi olayın oluş şekli, gerçekleştiği tarih, kazanın oluşunda tarafların kusur oranı, maluliyet süresi ve oranı ile davacı üzerinde bıraktığı etkileri, tarafların sosyal ve ekonomik durumları göz önünde bulundurularak davacının kaza nedeniyle çektiği acı ve ızdırabın bir nebze olsun azaltılması için olay ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK nun 47 maddesi ve MK nun 2, 3 ve 4 maddeleri dikkate alınarak,

istemin kabulü ile takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın 21.08.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iş bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, maddi tazminat yönünden mahkemenin 2006/129 Esas, 2016/152 Karar sayılı ve 07.04.2016 günlü kararında ısrar edilmesine;"Davacının diğer davalılar ..., ... Sig. Şti. ve ... Mobilya Ltd.

Şti. aleyhine açtığı maluliyete dayalı maddi tazminat istemine ilişkin asıl ve ıslah ile açılan davanın kabulü ile asıl davada talep edilen 3.000,00 TL lik maluliyet tazminatı için davalı ...

Sigorta Şti yönünden, dava tarihi 25.04.2006, diğer davalı sürücü ve araç maliki yönünden ise 21.08.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, ıslah ile açılan 31.537,93 TL'lik maluliyete dayalı maddi tazminat istemine ilişkin tazminatın ıslahın yapıldığı 20.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte olmak üzere toplam 34.537,93 TL lik tazminatın işbu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ...

Sigorta Şti. tarafından dava devam ederken 18.04.2007 tarihinde maluliyete dayalı tazminat için 50.000,00 TL ödediği dikkate alınarak, iş bu miktarın ödeme tarihi 18.04.2007 tarihi itibariyle yukarıda 1/c maddesinde gösterilen davalılardan tahsiline karar verilen maddi tazminattan kararın infazı sırasında icra müdürlüğünce mahsubuna karar verilmiştir.

C.Hukuk Genel Kurulu

Kurulun 09.11.2022 tarihli ve 2021/(17)4-684 Esas-2022/1473 Karar sayılı ilamıyla.

18.04.2007 tarihinde yapılan 50.000,00 TL'lik ödeme ile 27.04.2007 tarihinde yapılan 15.000,00 TL’lik ödeme dikkate alınarak inceleme yapılması gerektiği, mahkemece yargılama sırasında yapılan 15.000,00 TL’lik ödemenin belgelendirilmediğinden dikkate alınamayacağı, 50.000,00 TL’lik ödemenin ise tazminat hesabından mahsubunun gerektiği, ancak mahsubun kararın infazı aşamasında icra müdürlüğünce değerlendirilebileceği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verildiği,

dosya kapsamında yapılan incelemede birleşik kasko sigortası poliçe limiti olan 15.000,00 TL sürekli sakatlık ödemesinin belgelendirildiği kuşkusuz olduğundan mahkemece verilen karar bu yönden hatalı olduğu gibi zorunlu malî sorumlu sorumluluk sigorta poliçesi olan 50.000,00 TL’nin karar tarihinden önce ifa amacıyla ödendiği, karar tarihine kadar ifa amacıyla yapılan bu iki ödemenin mahkemece yapılan tazminat hesabından mahsubu gerekeceği kuşkusuz olduğundan, özel dairenin bu yönleri işaret eden bozma kararının yerinde olduğu,

mahkemece dava tarihinden sonra hüküm tarihinden önce yapılan 15.000,00 TL’lik ve 50.000,00 TL’lik ifa amacıyla ödeme mahsup edilerek sonucuna göre karar verilmesi, direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı bozulması gerektiğine karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozma sonrası verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak; somut olayda, davanın 25.04.2006 tarihinde açıldığı, davalı ... şirketi tarafından davadan önce 09.01.2006 tarihinde 2.926,92 TL'lik bir ödeme yapıldığı, diğer ödemelerin dava açıldıktan sonra yargılama sırasında 18.04.2007 tarihinde 50.000,00 TL, 2006-2007 yılları arasında ayrı tarihlerde toplamda 18.839,63 TL ve 27.04.2007 tarihinde de kasko poliçesinden kaynaklı 15.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşıldığı,

davacının 21.04.2011 tarihli celsede ve yargılamanın ilerleyen aşamalarında verdiği beyanlarda tedavi giderine ilişkin bir talebinin olmadığını yargılamaya maddi zarar bakımından maluliyet talebi için devam edildiğini belirttiği, 31.12.2015 tarihli celsede yaptığı açıklama ile de; sağlık gideri yönünden açılan davadan ve ...

Sigorta A.Ş.’ye yönelik açılan davadan feragat ettiğini bildirdiği, 18.04.2007 tarihinde yapılan 50.000,00 TL’lik ödeme ile 27.04.2007 tarihinde yapılan 15.000,00 TL’lik ödeme dışındaki ödemeler ise feragat edilen tedavi ve sağlık gideri ödemeleri olduğundan 2.926,92TL'lik ödeme maluliyet ödemesi olmayıp, feragat edilen tedavi gideri için yapılmış bir ödeme olduğundan, maluliyet hesabında dikkate alınmadığı,

birleşik kasko sigortası poliçe limiti olan 15.000,00 TL sürekli sakatlık ödemesinin belgelendirildiği kuşkusuz olduğu gibi, zorunlu malî sorumlu sorumluluk sigorta poliçesi limiti olan 50.000,00 TL’nin karar tarihinden önce ifa amacıyla ödendiği sabit olduğu, karar tarihine kadar ifa amacıyla yapılan bu iki ödemenin dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda yapılan tazminat hesabından mahsubu sonrası davacının alacağı kalmadığı anlaşılmakla konusuz kaldığı gerekçesiyle davacının, davalı sürücü ... ve ...

Mob.... Ltd.

Şti. aleyhine açtığı manevi tazminat davası yönünden istemin kabulü ile takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın 21.08.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iş bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının davalılar aleyhine sağlık gideri yönünden açtığı maddi tazminat istemine ilişkin davanın, iş bu talepten davacı yanın feragat etmesi nedeniyle 6100 sayılı HMK 307, 3 09... maddeleri gereğince reddine, davacının davalı ...

A.Ş. aleyhine açtığı maddi tazminat isteminin davacı yanın iş bu davalı yönünden maddi tazminat isteminden feragat etmesi dikkate alınarak, 6100 sayılı HMK 307, 3 09... maddeleri gereğince reddine, davacının diğer davalılar ..., ... Sig. Şti. ve ... Mobilya Ltd.

Şti. aleyhine açtığı maluliyete dayalı maddi tazminat istemine ilişkin asıl ve ıslah ile açılan davanın, dava tarihinden sonra ve hüküm tarihinden önce 15.000,00 TL’lik ve 50.000,00 TL’lik ifa amacıyla ödemeler nedeniyle, konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; gerekçeli kararda kusura ilişkin hatalı değerlendirme olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davacı tarafın kusurlu olduğunu, ehliyetsiz olarak, başında kask olmadan ve bir bayan ile birlikte ve başka motorsikletler ile gece 01.30’da Taksim’de yarış yaparken kaza meydana geldiğini, manevi tazminat talebi kabul edilmişse de sağlık gideri yönünden müvekkili aleyhine maddi tazminat talebi davacının feragati sebebi ile reddedildiğini,

diğer yandan davacının yine müvekkili aleyhine maluliyete dayalı maddi tazminat istemi de dava tarihinden sonra ve hükümden önce yapılan ifa amaçlı ödemeler ile konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına mahkemece hükmedildiğini, davacının reddedilen ve karar verilmesine yer olmadığına hükmedilen talepleri bakımından lehlerine karşı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken mahkemece bu hususun atlandığını belirtmiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik tazminatı ve tedavi gideri ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, mahkemece yapılan değerlendirmelerin yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan mahkeme kararının ONANMASINA,