Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/14577 K.2025/10185

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ...'in kullandığı, diğer davalı şirketin işleteni olduğu aracın tam kusuruyla 01... plakalı araca çarpması sebebiyle davacılardan ... ve ...'ın yaralandığını, ..., ... ve ...'ın öldüğünü, bu nedenle davacı ... için 3.000,00 TL maddi ve 72.500,00 TL manevi, davacı ... için 3.000,00 TL maddi ve 72.500,00 TL manevi, davacı ... için 4.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi, davacı ... ve ... için 25.000,00 TL manevi, davacı ... için 5.000,00 TL manevi, davacı ... için 10.000,00 TL manevi, davacı ... için 10.000,00 TL manevi ve davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 01.10.20 19... /29-2019/8768 sayılı kararı ile; ''Davacılar vekili dava dilekçesiyle davacılar için toplamda 255.000,00 TL'lik manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Yargılama sırasında davacılar vekili ile ihbar olunan sigorta şirketi arasında düzenlenen 10.02.2015 tarihli "ibraname, feragat beyanı ve sulh anlaşması" başlıklı belgenin incelenmesinde temyize konu edilen manevi tazminat talebi ile ilgili olarak "manevi tazminat yönünden ise ... Sigorta ve araç işleteni ile sürücüsünü poliçe teminatı olan 100.000,00 TL'lik kısım ve ferileri için ibra ettiğimi, fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tuttuğumuzu" beyanının yer aldığı görülmektedir.

İhbar olunan sigorta şirketi nezdinde manevi tazminat limitinin 100.000,00 TL olması karşısında davacılar vekilinin ibrası poliçe limiti kadardır. Açıklanan nedenlerle somut olayda manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi uygulanamayacağından davalılar yönünden davacıların manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi için kararın bozulması gerekmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

Bozmaya uyan mahkemece davacılar ..., ... ve ... yönünden açılan maddi tazminat davası bakımından sulh nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat bakımından; davanın kısmen kabulü ile ... için 50.000,00 TL; ... için 60.000,00 TL; ... için 56.000,00 TL; ... için 10.000,00 TL; ... için 10.000,00 TL; ... için 10.000,00 TL; ... için 7.000,00 TL; ... için 7.000,00 TL ve ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 211.000,00 TL manevi tazminattan sigorta şirketinin yapmış olduğu 100.000,00 TL ödemenin mahsubu ile bakiye 111.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Karara karşı, süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... Toptan Akaryakıt Mad. Yağ. Oto Last. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 28.11.20 22... /13446-2022/15592 sayılı kararı ile; "1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma gereğince karar verilmiş olmasına göre, davalı ... Toptan Akaryakıt Mad. Yağ. Oto Last. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

A-Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ...'in kızı, babası ve kızkardeşinin vefatından dolayı, davacı ...'in kızı, torunu ve eşinin vefatından dolayı, davacılar ... ve ...'in kardeşi, halası ve dedesinin vefatından dolayı ayrı ayrı miktarları belirterek tazminat talebinde bulunulmuş olmasına karşın her bir talep için ayrı ayrı değerlendirilme yapılarak karar verilmesi gerekirken birlikte toplam manevi tazminata hükmedilmesi doğru olmamıştır.

B-İhbar olunan sigorta şirketinin 100.000,00 TL poliçe limiti dahilinde yaptığı ödemenin, hangi davacıya ne kadar yapıldığı araştırılmadan infazda tereddüt oluşturulacak şekilde toplam manevi tazminata hükmedilmiştir. Mahkemece, yapılan ödemenin ne kadarının hangi davacıya yapıldığının araştırılması, ne kadar ödendiğinin belli olmaması halinde KTK'nın 96. maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi gereği işlem yapılarak infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde hüküm kurulması gerekmektedir.

C-Davacı vekili dava dilekçesinde, dava tarihinden itibaren manevi tazminat yönünden faize hükmedilmesini talep etmiş olmasına karşın mahkemece bu konuda olumlu olumsuz karar verilmeden hüküm kurulması yerinde olmamıştır.

D-Davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava ve talep olduğu dikkate alınarak; her bir davacı lehine kabul edilen miktarlar yönünden AAÜT uyarınca ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken davacılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

E-... Sigorta A.Ş. davada taraf olmayıp ihbar olunan sıfatına sahip olup, hakkında hüküm kurulmasının mümkün olmamasına ve ayrıca sigorta şirketi vekili tarafından dosyaya sunulan 11/03/2015 havale tarihli dilekçe ile davacı tarafla sulh olunduğunu, vekalet ücreti taleplerinin olmadığını belirtmesine karşın hükmün 8. bendinde ihbar olunan ... Sigorta A.Ş. lehine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

F-Dava dilekçesinde toplam manevi tazminat talebi 255.000,00 TL olup, davacılar vekiline ihbar olunan ... Sigorta A.Ş.'den yapılan 100.000,00 TL ödemenin dava tarihinden sonra olması karşısında, reddedilen manevi tazminat miktarının 44.000,00 TL olduğu gözetilerek yargılama gideri ve vekalet ücreti değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

3-Bozma neden ve şekline göre davacılar vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik temyiz itirazının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılar ..., ... ve ... yönünden açılan maddi tazminat davası bakımından sulh nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat bakımından; davanın kısmen kabulü ile davacı ... lehine 50.000,00 TL manevi tazminattan ödenen 16.000,00 TL'nin mahsubu ile toplam 34.000,00 TL, ... lehine 60.000,00 TL manevi tazminattan ödenen 30.000,00 TL'nin mahsubu ile toplam 30.000,00 TL, ... lehine 56.000,00 TL manevi tazminattan ödenen 30.000,00 TL'nin mahsubu ile toplam 26.000,00 TL, ... lehine 10.000,00 TL,

... lehine 10.000,00 TL manevi tazminattan ödenen 4.000,00 TL'nin mahsubu ile toplam 6.000,00 TL, ... lehine 10.000,00 TL manevi tazminattan ödenen 4.000,00 TL'nin mahsubu ile toplam 6.000,00 TL, ... lehine 7.000,00 TL manevi tazminattan ödenen 5.000,00 TL'nin mahsubu ile toplam 2.000,00 TL, ... lehine 7.000,00 TL manevi tazminattan ödenen 5.000,00 TL'nin mahsubu ile toplam 2.000,00 TL, ... lehine 1.000,00 TL manevi tazminattan ödenen 2.000,00 TL'nin mahsubu ile talebin konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; ihtiyati tedbir uygulanan araç için karar verilmediğini, kurulan karar ve belirtilen gerekçe incelendiğinde manevi tazminatın bölünmezliği ilkesinin tamamen göz ardı edildiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR