Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/1531 K.2024/4142

Esastan Reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ

Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

2021/585 E., 2022/283 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince kesin süre içinde harç yatırılmadığından istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair ek karar verilmiştir. Ek kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 29.10.2020 tarihinde, davacıların çocuğu olan ...'in sevk ve idaresindeki araç ile davalılardan ...'in yönetimindeki aracın çarpışması sonucu meydana gelen kazada davacıların desteğinin vefat ettiğini ve araçlarının hasara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 8.000,00 TL araç hasarının davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, karşı taraf zararı için davalı ...Ş. yönünden 81.576,00 TL bakımından kusuru oranında borçlu olmadığının tespitine, davacı anne ... için 100.000,00 TL manevi ve davacı baba ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'den tahsiline ve 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların desteğinin asli ve tam kusurunun bulunduğunu, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep etme haklarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı ... şirketine usule uygun şekilde başvuru yapılmadığını, davacıların desteğinin %100 oranında kusurlu olduğu, davalı taraf sürücüsünün kusuru bulunmadığından davalı ... şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; davacıların desteğinin kusurunun bulunduğunu, kusur tespiti yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. A. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılar vekiline verilen kesin süreye ve yapılan ihtarata rağmen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 119/2 nci maddesi gereğince süresi içerisinde talep sonucunu açıklamadığı ve ara karar gereklerini yerine getirmediği anlaşıldığından, bu hali ile HMK'nın 119/2 nci maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

B. İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI

Mahkeme kararına karşı davacılar vekilince istinafa başvurulması üzerine, mahkemenin 17.05.2022 tarih ve 2021/585 Esas, 2022/283 Karar sayılı ek kararıyla, "...davacılar vekili tarafından 20.04.2022 tarihli dilekçe ile istinaf yoluna başvurulmuş ise de; HMK 344 maddeleri uyarınca, eksik istinaf karar harcının (maktu) tamamlatılması konusunda kesin süre verilmesini içeren muhtıra davacılar vekili Av....'na 06.05.2022 tarihinde tebliğ olunmuş, muhtıraya rağmen yasal süre içerisinde eksiklik tamamlanmadığından, HMK'nun 344/1 maddesi gereğince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmiştir..." gerekçesiyle davacılar vekilinin başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; istinaf başvuru harcının ve istinaf gider avansının yatırılmasına rağmen istinaf maktu harcın yatırılmaması nedeniyle istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesinin adil yargılama hakkının ihlali niteliğinde olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Somut olayda; ilk derece mahkemesi tarafından davalı vekiline 1 haftalık kesin süre içinde 80,70 TL istinaf karar harcını yatırması gerektiği ve kesin süre içerisinde yatırmadığı takdirde istinaf isteminden vazgeçmiş sayılacağı ihtar edilmiş olup davalı tarafça süresinde belirtilen istinaf harcının yatırılmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesi tarafından istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davacılar vekilinin ek karara karşı istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

HMK'nın 355 inci maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına ve istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesin kararı usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davacılar vekilinin istinaf taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28.02.2022 tarih ve 2021/585-2022/283 sayılı kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından HMK'nın 353/1-b-1 hükmü gereğince davacılar vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; dosyada yeterli gider avansının mevcut olduğunu, istinaf maktu harcın yatırılmaması nedeniyle istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu, talep açıklama yönünden kesin süre verilemeyeceğini, delil durumunun değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü/zorunlu trafik sigortacısı oldukları araçların karıştığı 28.10.2020 tarihli çift taraflı trafik kazası sonucu davacıların desteği sürücünün vefat etmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat ile araç hasarı nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Dosya incelendiğinde; İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen 28.02.2022 tarihli karara karşı davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu, ancak davacılar vekili tarafından istinaf maktu karar harcının eksik yatırıldığı, bu eksik harcın tamamlanması amacıyla İlk Derece Mahkemesince 21.04.2022 tarihli muhtıra ile bir haftalık kesin süre verildiği, muhtıranın davacılar vekiline usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, ancak davacılar tarafından kesin süre içerisinde eksikliğin tamamlanmadığı anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesinin 17.05.2022 tarihli ek kararı ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verildiği, bu ek karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçe kısmında; davacı tarafın eksik istinaf harcını kesin süre içinde yatırmaması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi tarafından istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, bu nedenle davacılar vekilinin ek karara karşı istinaf isteminin reddi gerektiği belirtilmiştir.

Bununla birlikte gerekçe kısmının son paragrafında ise İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davacılar vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğine, kararın hüküm kısmının birinci bendinde de İlk Derece Mahkemesinin 28.02.2022 tarihli asıl kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, bu nedenle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmektedir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından eksik istinaf karar harcının tamamlanmamış olması sebebiyle davacıların istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair verilen ek kararın, Bölge Adliye Mahkemesince yerinde görülmesi durumunda, davanın esasına ilişkin inceleme yapılamaz.

Şu durumda; davacılar vekili tarafından İlk Derece Mahkemesinin 17.05.2022 tarihli ek kararına karşı istinaf yoluna başvurulduğu gözetildiğinde, 17.05.2022 tarihli ek karar ile İlk Derece Mahkemesinin 28.02.2022 tarihli asıl kararının, Bölge Adliye Mahkemesince birlikte değerlendirilmesi ve 28.02.2022 tarihli asıl kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,