Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/1727 K.2024/5443

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; 01.02.2009 günü ...'in sevk ve idaresindeki araçla ...'ün sevk ve idaresindeki aracın çarpışması sonucu trafik kazasının meydana geldiğini, kazada ...'un ağır yaralandığını, kaza ile ilgili Kahta Cumhuriyet Başsavcılığında 2009/334 sayılı evrakla soruşturma başlatıldığını, davalı ...'in kullandığı aracın Fiba Sigorta A.Ş. tarafından trafik sigortası poliçesinin düzenlendiğini,

davacının kaza sonucu geçirdiği çeşitli tıbbi operasyonlar sonucu platin takıldığı ve iyileşmemiş kırıkların olduğunu, kendisine bakamaz durumda olduğundan bir bakıcı tuttuğunu, bu sebeple maddi sıkıntı çektiğini, masraflarını karşılayamaz durumda olduğunu belirterek davanın kabulü ile 10.000,00 TL maddi ve 16.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek olan yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.01.2015 tarih 2009/200 Esas, 2015/32 Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile 27.794,80 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı ... açısından teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 22.01.2015 tarih 2009/200 Esas, 2015/32 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ..., ..., Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 05.03.2020 tarih ve 2019/6386 Esas, 2020/2742 Karar sayılı ilamında özetle; "...kararın gerekçesi ile hükmü arasında çelişki olduğu, HUMK'nun 388 ve 389.

Maddelerine aykırı biçimde hüküm kurulmasının doğru olmadığı, ayrıca davacı tarafın çalışma gücü kaybı ve bakıcı gideri talep ettiği, bu miktarın toplam talebin ne kadarlık kısmını oluşturduğunu açıkça belirtmediği, manevi tazminat talebinin de ne kadarının davacı ..., ne kadarının çocukları adına talep edildiğinin açıklanmadığı, mahkemece de bu durumun açıklığa kavuşturulmadığı, bu bakımdan davacının bakıcı gideri talebi ile çocukları yönünden manevi tazminat talebi de bulunduğu dava dilekçesi içeriğinden anlaşılmasına göre öncelikle davacı vekilinin talebinin açıklatılması sağlanarak,

çalışma gücü kaybı ve bakıcı gideri yönünden her bir zarar türüne ilişkin talebinin ne kadar olduğunun belirlenmesinin sağlanması, ayrıca manevi tazminat yönünden de hangi davacı için ne kadar olduğunun belirlenmesinin sağlanması ile yapılacak araştırma ve toplanacak delillere göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olmasının doğru olmadığı ..." hususlarına değinilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davanın kısmen kabul, kısmen reddine, davanın davalı ... yönünden reddine, taleple bağlı kalınılarak 27.794,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden (01.02.2009) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Sompo Japan Sigorta A.Ş ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden (01.02.2009) itibaren işleyecek yasal faizi

ile birlikte davalılar Sompo Japan Sigorta A.Ş ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, diğer davacılar yönünden açılan manevi tazminat taleplerinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; bozma kararı uyarınca, davanın ne miktar yönünden hangi davacı için ne kadar talep edildiğinin açıklattırılmasına karar verildiğini, davacı tarafından “... dışındaki, davacıların isminin sehven yazıldığı yönünde beyanda bulunulduğunu, bunun maddi bir hata olmadığını, davanın her bir davacı yönünden ayrı bir dava olduğunu, dolayısıyla davacının davasından feragat ettiği her bir davacı yönünden maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken vekalet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını,

mahkemece davanın kısmen reddi ile davalılar yararına 6.000,00 TL karşı vekalet ücretine hükmedilmiş ise de bu ücretin, reddedilen 6.000,00 TL manevi tazminata ilişkin olduğunu, mahkemece davası feragat nedeniyle reddedilen davacılar yönünden karşı vekalet ücretine hükmedilmediğini, bu hususun açıkça yasaya aykırı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı ... Japan Sigorta A.Ş vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafa 14.01.2013 tarihinde sulh yolu ile 27.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalı ... şirketinin ibra edildiğini, taleplerden feragat edildiğini, sigorta şirketinin manevi tazminattan sorumluluğu bulunmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı ...'nin uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427, 428 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 54 ve 56 ıncı maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, davacılar vekili çocuklar yönünden 13.10.2022 tarihli duruşmada manevi tazminat talebi olmadığını belirttiğinden bu davacılar yönünden manevi tazminat miktarı belirlenmediği için vekalet ücreti takdir edilmemesinin bozma sebebi olamayacağı anlaşılmakla davalı ... vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Davalı ... kazaya karışan davalı ... yönetimindeki ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesini düzenleyen şirkettir.

Karayolları Trafik Kanunu’nda zorunlu trafik sigortasına ilişkin olarak, sorumluluğun kapsamı yanında, bu kapsam dışında kalan haller de açıkça düzenlenmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Dışında Kalan Hususlar” başlıklı 92. maddesinde:

“Aşağıdaki hususlar, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamı dışındadırlar.

a)İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve fürunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c)İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d)Bu Kanun’un 105. maddesinin üçüncü fıkrasına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler” hükmü ile zorunlu trafik sigortacısının hangi zararlardan sorumlu olmadığı düzenleme altına alınmış, burada örnekseme yoluna gidilmeyip tek tek ve tahdidi olarak sorumlu olunmayan haller sıralanmıştır.

Davalı ... AŞ. kazaya karışan ... plakalı aracın ZMSS olup, poliçe limiti dahilinde sadece maddi tazminattan sorumlu olup davalı ... şirketinin diğer davalılarla birlikte manevi tazminattan sorumlu tutulmuş olması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'e yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...Ş.'ye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,