Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/1949 K.2024/6384

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir. Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin babası ...’un davalı nezdinde ferdi kaza sigortası poliçesi bulunduğunu, 22.09.2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında dava dışı araç sürücüsü idaresindeki çekicinin yaya olarak yol üzerinde bulunan ...’a çarparak vefatına sebep olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 70.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davanın zamanaşımına uğradığını, aksi görüş olması halinde ise müteveffanın kaza esnasında alkollü olması nedeniyle Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 4/d ve 5/d maddelerine göre talebin teminat kapsamı dışında kaldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. "Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 4 üncü maddesi ile kaza sayılmayan haller belirlenmiştir. Genel Şartların 4/d maddesinde “Aşikar sarhoşluğun, sigortanın şumulüne giren bir kazanın icap ettirmediği ahvalde uyuşturucu madde kullanmanın, ilaç ve zararlı madde almanın” kaza sayılamayacağı belirlenmiştir.

Aşikar sarhoşluk halinden kaynaklanan kazalar ve bunların sonucunda meydana gelen vefat ve cismani arızalar teminat kapsamı dışında bırakılmıştır. Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 5 inci maddesi ile sigortadan hariç haller belirlenmiştir. 5/d maddesi ile “Tehlikede bulunan eşhas ve malları kurtarmak hali müstesna, sigortalının kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunması” hali sigortadan hariç bırakılmıştır.

Adli Tıp Kurumunun raporuna göre müteveffanın kanında 162 mg/dl alkol olduğu tespit edilmiştir. Davacı murisin dosyada mevcut alkol raporu ile kaza anında 1,62 promil alkollü olduğu ve kazanın gerçekleşmesinde asli kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Her ne kadar işbu tazminat davası açısından müteveffanın kusuru önemli olmasa da, kaza anında murisin kanında 1,62 promil alkol tespit edilmesi ve kazanın meydana gelmesinde müteveffanın kusurunun fazla olduğunun tespiti karşısında kazanın meydana gelmesinde aşikar sarhoşluğun etkili olduğu kanaatine varılmıştır.

Zira böyle bir alkol oranı kanında tespit edilen kişide alkolün dikkat, algı, denge, refleks koordinasyonsuzluğuna neden olacağı, yürümede konuşmada denge ve koordinasyon kurmada sıkıntı yaratacağı aşikardır. Aşırı alkollü olma durumu 5/d maddesi kapsamında bile bile kendisini tehlikeye atma halinin varlığı yönünden de teminat kapsamı dışındadır..." gerekçesiyle davacının talebinin teminat kapsamı dışında kalması sebebiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; alkol kullanımının tek başına zararın teminat kapsamı dışında kalması sonucunu doğurmayacağını, kazanın salt alkolün etkisi ile meydana gelmesi halinde zararın teminat dışında sayılacağını, bunun tespiti için alkolün kazaya münhasıran etkisi olup olmadığı hususunda nöroloji uzmanı bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, ceza davasında alınan raporda araç sürücüsünün tali kusurlu olduğu, müteveffanın ise asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, sürücünün tali kusurlu olduğu kabul edilerek mahkumiyetine karar verildiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Davalı cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunmuşsa da, KTK'nun 109 uncu maddesi kapsamında uzamış dava zamanaşımı nedeniyle olaydaki zamanaşımı süresi 15 yıl olup, davalının zamanaşımı savunması yerinde görülmemiştir…Ölen kişinin kaza mahalline yakın yerde aracını yolun en sağındaki su kanalına park ettiği ve yol kenarında yürüdüğü sırada, yolun aynı istikametinde seyretmekte olan tır sürücüsünün yayayı fark etmeyerek çarptığı anlaşılmaktadır.

Çekicinin sağ farı kırılmış olup, çarpma mahallinin banketle yol arasında ve sağ kenarda olduğu anlaşılmaktadır. Aracın çarpma noktası bu kabulü doğrulamaktadır. Çarpmanın kişinin ulu orta yolun ortasından giderken vuku bulmadığı anlaşılmaktadır. Eğer öyle olmasaydı çarpma emarelerinin aracın en sağ kısmında olmayıp orta yada sol kısmında oluşması gerekecektir.

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 2 inci maddesinde “Bu poliçedeki kaza tabirinden maksat ani ve harici bir hadisenin tesiriyle sigortalının iradesi dışında ölmesi veya cismani bir arızaya maruz kalmasıdır.” şeklinde kaza tarifi yapılmaktadır. Olay bu tarife uymaktadır. Kişinin ölüm sebebinin 1,62 promil alkolün etkisiyle kendisini tehlikeye sokacak hareketinden doğduğu da kanıtlanmamıştır.

Dava dışı araç sürücüsü tedbirsizlik ve dikkatsizliği ile kişiye çarparak ölümüne sebebiyet vermiştir. Kesinleşen yargı kararı bunu oraya koymaktadır.

Bu nedenle Uyuşmazlık Hakem Heyetinin Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 4/d ve 5/d maddelerindeki hükümler doğrultusunda olayı değerlendirmesinde isabet görülmediği..." gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kabulü ile kararın kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 60.500,00 TL tazminatın 27.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu talebin sigorta sözleşmesi ve TTK'nun 1420 inci maddesi kapsamında zamanaşımına uğradığını, davacının tazminat talebinin Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları 4/d ve 5/d maddeleri uyarınca ferdi kaza sigortası teminatı kapsamı dışında kaldığını, Adli Tıp Kurumu raporu ile sigortalının kanında 162 mg/dl alkol olduğu hususunun tespit edildiğini, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından tanzim edilen ferdi kaza sigorta poliçesi kapsamında davacının talep ettiği vefat tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 4/d, 5/d ve 20 inci maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1420 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. 6102 sayılı TTK'nun 1420 inci maddesi, genel kural olarak, sigorta sözleşmelerinden doğan bütün taleplerin iki yılda zamanaşımına uğrayacağı hükmünü getirmiştir. Bu düzenleme Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları’nın 20 inci maddesinde de açıkça ve aynen yer almaktadır. Yasal düzenlemelere göre, zamanaşımı süresinin başlangıcı sigortalının rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği günden itibaren başlayan 5 günlük ihbar tarihinin son günüdür.

Dava, Ferdi Kaza Sigorta Sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davacının babası davalı ferdi kaza sigorta şirketi nezdinde sigortalı olup, 22.09.2016 tarihinde meydana gelen kazada hayatını kaybetmiştir. Ferdi Kaza Sigortası bir can sigortası türü olup akdi ilişkiye dayalı sorumluluk sigortası niteliğinde olmadığından sorumluluk sigortalarında zarar sorumlusunun yükümlülüğünü üzerine alan sigortacıya uygulanan ceza zamanaşımı süresi bu tür sigortada uygulanamaz. Bu sigorta sözleşmeleri 6102 sayılı TTK'nun 1420 inci maddesi hükmüne tabi olup, 2 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır.

Somut olayda davaya konu kaza (ölüm) 22.09.2016 tarihinde meydana gelmiştir. Davacı taraf davalı ferdi kaza sigorta şirketine tahkim başvurusundan önce 11.01.2019 tarihinde başvurmuştur. İşbu dava ise 03.04.2019 tarihinde açılmış olup, davalı taraf süresi içerisinde zamanaşımı definde bulunmuştur. İtiraz Hakem Heyetince dava konusu olayda dava tarihi ve olay tarihi dikkate alındığında ceza zamanaşımı süresinin dolmadığı gerekçesiyle zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir. Eldeki davada ceza zamanaşımı uygulanamayacağına göre 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmuştur. Bu durumda davanın zamanaşımı nedeniyle tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış ve İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,