Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/2058 K.2024/4729

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalılar vekilleri ve davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalıların ve davacının itirazının redine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ...Ş. vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

23.06.2013 tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) sigorta poliçesi kapsamında Axa Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanan araç ile Sompo Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanan davacının yolcusu olduğu aracın karıştığı trafik kazasında yaralandığını, sigorta şirketleri tarafından kısmi ödenme yapıldığını belirterek ve belirsiz alacak davacı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 30,00 TL sürekli iş göremezlik, 10,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 10,00 TL geçici bakıcı giderinin davalı ... şirketinden, 4.900,00 TL sürekli iş göremezlik,

25,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 25,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatının davalı ... Şirketinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, talebini bedel artırım dilekçesiyle Axa Sigorta yönünden 55.044,00 TL'ye, Sompo Sigorta yönünden 52.266,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; ödeme ile sorumluluklarının sona erdiğini, davacının gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması gerektiğini, aksi takdirde asgari ücret olarak dikkate alınması gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumuna yazı yazılarak herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun sorulması,

ödeme yapılması durumunda ödenen miktarın tazminat bedelinden düşülmesi gerektiğini, başvuru sahibinin uğradığı maluliyetin oranının tespiti gerektiğini, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan hallerden olup oranların tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumuna sevk edilmesi gerektiğini, geçici bakıcı, tedavi ve geçici iş göremezlik tazminatı bakımından müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, hatır ve müterafik kusur nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini,

davanın kısmen veya tamamen kabulü halinde aleyhe hükmedilecek vekâlet ücretinin AAÜT'de belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i olarak hesaplanması gerektiğini, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; hükme esas alınan iş görmezlik raporunun hatalı tanzim edildiğini, ödeme yapıldığını ve başkaca sorumlulukları kalmadığını, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadıklarını, vekalet ücretinin asgari ücret tarifesine göre hesaplanacak miktarın beşte biri olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporlarına dayanılarak davanın kısmen kabulü ile 52.266,00 TL'nin (51.846,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 420,00 TL geçici bakıcı gideri) Sompo Sigorta A.Ş.'den; 55.044,00 TL'nin (54.624,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 420,00 TL geçici bakıcı gideri) Axa Sigorta A.Ş.'den 30.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak başvuru sahibine ödenmesine; Sompo Sigorta A.Ş.'den talep edilen 10,00 TL ve Axa Sigorta A.Ş.'den talep edilen 25,00 TL geçici iş göremezlik talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar vekilleri itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hesaplama PMF Tablosuna göre yapılmış olup, Yargıtay kararları gereği TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; %8,10 sürekli maluliyet oranı ve % 33,33 kusur oranı dikkate alınarak 37.853,78 TL ödeme yapıldığını ve ödeme ile sorumluluklarının sona erdiğini, davacının gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması gerektiğini, aksi takdirde asgari ücret olarak dikkate alınması gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumuna yazı yazılarak, öncelikle söz konusu kazanın iş kazası olup olmadığının, davacı tarafa peşin sermaye değerli gelir bağlanıp bağlanmadığının, herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun sorulması,

ödeme yapılması durumunda ödenen miktarın tazminat bedelinden düşülmesi gerektiğini, başvuru sahibinin uğradığı maluliyetin oranının tespiti gerektiğini, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan hallerden olup oranların tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumuna sevk edilmesi gerektiğini, dosyaya sunulan raporun tarihi itibariyle yönetmeliğe uygun olmadığını, TRH 2010 Mortalite Tablosu ile %1,8 teknik faizin kullanılması gerektiğini, hükmedilen tazminatın fahiş olduğunu, davacı tarafça sunulan maluliyet raporu ile belirlenen geçici iş göremezlik süresinin de kabulü mümkün olmadığını,

geçici bakıcı, tedavi ve geçici iş göremezlik tazminatı bakımından müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davacının sigortalı araçta emniyet kemerini takmaması sebebiyle ve kaza sırasında davacının zararın artmasında ya da ortaya çıkmasında kusuru bulunup bulunmadığı re'sen tespit edilerek, tespite göre hatır ve müterafik kusur nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, davanın kısmen veya tamamen kabulü halinde aleyhe hükmedilecek vekâlet ücretinin AAÜT'de belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i olarak hesaplanması gerektiğini, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

Davalı ...Ş vekili itiraz dilekçesinde; hükme esas alınan iş görmezlik raporunun hatalı tanzim edildiğini, medikal firma raporu uyarınca başvuranın kazayla illiyetli kalıcı maluliyeti %43,3 olarak tespit edilmiş olup, başvurana bu oran esas alınarak ödeme yapıldığını ve başkaca sorumlulukları kalmadığını, progresif rant hesap yöntemine göre alınan hesap raporunun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadıklarını, vekalet ücretinin asgari ücret tarifesine göre hesaplanacak miktarın beşte biri olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada mevcut kusur raporu, maluliyet raporu, aktüer bilirkişi raporu ve hesaplamalar ile başvuran lehine takdir edilen vekalet ücretinin mevzuat ve içtihatlara uygun olduğu gerekçesiyle davacının ve davalıların itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan aktüer hesaplamasında kullanılan yaş tablosunun hatalı olduğunu, yapılan hesaplamada PMF Yaşam Tablosunun kullanılmış olup ek rapor alınarak TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre rapor alınması gerektiğini, İtiraz Hakem Heyetince bilirkişi raporuna itiraz etmediklerinin belirtildiğini, rapora karşı itiraz ettiklerini ancak eksik inceleme sonucu hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan iş görmezlik raporu hatalı tanzim edildiğinden kabul edilemeyeceğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile aksi halde PMF Tablosuna göre hesaplama yapılması gerektiğini, başvuranın geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadıklarını, itirazların reddi ihtimalinde vekalet ücreti asgari ücret tarifesine göre hesaplanacak miktarın beşte biri olması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, kazanın oluşumunda kusuru bulunması mümkün olmayan yolcu davacının kusursuzluğu da dikkate alındığında konusunda uzman bilirkişinin oluşa ve dosya kapsamına uygun düzenlediği rapordaki kusur oranının karara esas alınmış olmasına göre, davacı vekilinin ve davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Davacı vekili meydana gelen kazada müvekkilinin malul kaldığını açıklayıp tazminat talebinde bulunmuş, tazminat hesabına yönelik olarak Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından aldırılan aktüer bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılmış; hakem heyetince anılan hesaplama esas alınarak karar verilmiş, davacı vekilinin hesaplama yöntemine dair itirazı da İtiraz Hakem Heyetince reddedilmiştir. Tazminat hesabında bakiye ömrün tespitinde TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılmasında isabetsizlik yok ise de teknik faiz oranının %1,8 olarak esas alınması Dairemizin içtihatlarına uygun değildir.

Buna göre İtiraz Hakem Heyetince yapılacak iş, tazminatın belirlenmesi için alınacak raporda muhtemel yaşam süresinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak, bilinmeyen/ işleyecek devre hesabı yapılırken bilinen son gelirin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi yöntemi kullanılarak hesap yapılmak üzere bilirkişiden ek rapor alınıp, oluşacak sonuca göre karar vermekten ibaret olup anılan nedenle kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle taraflar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacı ve davalı ...Ş.'ye iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

15.05.2024 tarihinde Başkan Vekili ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dosya kapsamından; Hakem Heyetince geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının belirlenmesine dair hesap raporunun aldırıldığı, iş bu rapora davacı vekilince itiraz edilmediği, İtiraz Hakem Heyetince itiraz edilmeyen rapora ilişkin davalı yararına usuli kazanılmış hak doğduğu gerekçesi ile davacının bu yöne ilişkin itirazının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı Kanun’un 281 inci maddesi; "Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler.(Ek cümle:22.07.2020-7251/24 md.) Bilirkişi raporuna karşı talebin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olması ya da özel yahut teknik bir çalışmayı gerektirmesi hâlinde yine bu süre içinde mahkemeye başvuran tarafa, sürenin bitiminden itibaren işlemeye başlamak, bir defaya mahsus olmak ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.

Mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden, yeni sorular düzenlemek suretiyle ek rapor alabileceği gibi, tayin edeceği duruşmada, sözlü olarak açıklamalarda bulunmasını da kendiliğinden isteyebilir.

" hükümlerini içermektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.02.2021 tarih ve 2018/10(21)-94 E- 2021/111 K sayılı ilamında da açıkça belirtildiği gibi " Bir tarafın bilirkişi raporuna itiraz etmemesi ile diğer (bilirkişi raporuna itiraz eden) taraf lehine usulî kazanılmış hak doğar. Yani, bir taraf bilirkişi raporuna itiraz etmez, diğerinin itirazı üzerine yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılır ve ikinci bilirkişi raporu birinci rapora itiraz edenin daha da aleyhine olursa, ilk rapora itiraz etmeyen taraf bakımından ilk bilirkişi raporu kesinleştiğinden ve bununla diğer taraf lehine usulî kazanılmış hak doğduğundan, mahkemenin ilk bilirkişi raporuna göre karar vermesi gerekir (Kuru, B., Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, Cilt:3, s. 2753)"

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı davacı vekili tarafından itirazda bulunulmadığı, bu nedenle de yapılan hesaplama bakımından itiraz edilmediğinden davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu hususları birlikte gözetildiğinde sayın çoğunluğun bozma kararının (2) nolu bendine katılmıyorum.