Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/2116 K.2025/15018

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 06.05.2021 tarihinde davacıların oğlu yayaya zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan forklift cinsi aracın çarpması ile oluşan trafik kazasında davacıların oğlunun vefat ettiğini, davacıların desteklerini yitirdiklerini, davalı kuruma yapılan başvuruya olumlu yanıt verilmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... için 1.000,00 TL, davacı .. için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, davacı ... yönünden talebini 171.312,00 TL, davacı .. yönünden 258.688,00 TL' ye ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacılar vekilinin aynı taleplerle İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/5 Esas sayılı dosyasında dava açtığını, davanın derdest olduğunu, bu nedenle derdestlik itirazları bulunduğunu, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kazaya karışan aracın forklift cinsi araç olduğunu, tescilsiz olduğunu, bu aracın yük taşıma amaçlı olduğunu trafiğe çıkamayacağını, aracın tescilsiz olması ve zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olmaması sebebiyle davalı kurumun sorumluluğu bulunmadığını,

hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi, faiz oranın ise yasal faiz olabileceğini, aleyhe hüküm kurulacak olması halinde davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi' ne (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5' i oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacı ... için 1.000,00 TL, davacı ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 11.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından itiraz başvurusunda bulunulması üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin itirazının reddine, davacılar vekilinin itirazının kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacı ... için 258.688,00 TL, davacı ... için 171.312,00 TL olmak üzere toplam 430.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 11.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; derdestlik itirazının dikkate alınmamasının yerinde olmadığını, kazaya karışan aracın forklift olduğunu, bu aracın yük taşımak amaçlı olduğunu, trafiğe çıkmasının yasak olduğunu, kazaya karışan aracın tescilsiz olduğunu, bu nedenle davalı kurumun kazadan sorumluluğu bulunmadığını, bu iş makinelerinin trafiğe çıkabilmesi için tescilini yapan kurumun trafiğe çıkış izin belgesi de düzenlemesi gerektiğini, kazaya karışan forkliftin trafiğe çıkış izni bulunmadığını bu nedenle zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmasının zorunlu olmadığını, davalı Kurumun bu nedenle bu kaza nedeniyle sorumluluğu bulunmadığını,

kusurun oranının ATK tarafından belirlenmesi gerektiğini, müteveffanın davacılara destek olduğunun ispatı gerektiğini, başvuranların kaza sebebiyle elde ettiği gelir var ise bunun tazminat hesabından düşülmesi gerektiğini, hesaplamanın %1,8 veya %1,65 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, müteveffa 5 yaşında olduğundan anne ve babanın bakım ve gözetim borcunu yerine getirmediğinden tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu vefat eden yayanın anne ve babasının davalı kurumdan destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1.Davalı vekilinin davacı ... hakkında verilen karara yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

28.02.2023 tarihli ve 32118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigortacılık Kanununun 30 uncu Maddesinin On İkinci ve On Beşinci Fıkralarında Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğde değişiklik yapılmasına dair tebliğin 2. Maddesi ; " Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan iki yüz otuz sekiz bin yedi yüz otuz Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen hakem kararları için temyize gidilebilir." şeklinde düzenlemiştir. Bu durumda tebliğin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle 238.730,00 TL'yi geçmeyen kararları kesin olup, kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1.6.19 90... /4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir.

Buna göre davalı vekilinin davacı ...'ya yönelik temyiz isteminin; İtiraz Hakem Heyeti karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla davalı vekilinin temyiz dilekçesinin anılan davacı yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Davalı vekilinin davacı ... hakkında verilen karara yönelik temyiz itirazının incelenmesine gelince;

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, kazaya karışan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmamasına ve davalı Kurumun destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olmasına, Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan kusur raporunun denetime ve karar vermeye elverişli ve kaza tespit tutanağı ve ceza yargılamasında alınan kusur raporu ile uyumlu olmasına, hesaplama yönteminde hata bulunmamasına göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin davacı ...'ya yönelik temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) nolu bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı ... yönünden temyiz dilekçesinin miktar itibariyle kararın kesin olması nedeniyle REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) nolu bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı ...'ya yönelik temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 04.11.2025 tarihinde Üye ...'un karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Başvuran şahıs tarafından İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne 2022/5 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu Madde 30(14) "Mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca Tüketici Sorunları Hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar ile ilgili olarak komisyona başvuru yapılamaz." düzenlemesi ile Mahkemeye intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuruda bulunulamayacağını emredici olarak düzenlemiştir. Yasal düzenlemede, Mahkeme ya da Tüketici Sorunları Hakem Heyeti'ne bir başvurunun yapılmış olması, uyuşmazlığın mahkemeye intikal etmiş olması engel olarak getirilmekte, yapılan başvurunun derdest olup olmadığı şartı aranmamaktadır.

Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusunu "seçimlik hukuk yolu" olarak düzenleyen yasa koyucunun, bu hükmü düzenlerken iki başvuru yolu arasında derdest bir durum olup olmadığını araştırma amacı gütmediği açıktır.

5684 sayılı Kanun Madde 30/23 "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun hükümleri, sigortacılıktaki tahkim hakkında dakıyasen uygulanır."

HMK Madde 114/2 "Diğer kanunlarda yer alan şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." anlamında getirilmiş, bir "dava şartı" niteliğindedir ve HMK Madde 115/1 gereği "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler."

HMK madde 115/ (2) "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir."