Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/220 K.2024/3312

Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

11.05.2017 tarihinde davacının idaresindeki motosiklet ile davalı nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesi olan kamyonetin karıştığı çift taraflıtrafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını, davalının davacıya 19.09.2018 tarihinde 33.085,00 TL kısmi ödeme yaptığını, ödemenin eksik olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL geçici ve 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 5.100,00 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş,

talep artırım dilekçesi ile dava değerini 89.194,16 TL olarak belirlemiş, bozma ilamından sonra sunduğu ıslah dilekçesi ile talebini toplam 306.591,48 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının davacıya ödeme yaptığını, davalının sorumluluğunun kalmadığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza tespit tutanağına göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde % 75 oranında kusurlu olduğu, dosya kapsamında alınan raporda davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 18 oranında, geçici iş göremezlik süresinin 9 ay olduğunun tespit edildiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı, kısmi ödemenin ödeme tarihindeki verilere göre yetersiz olduğunun tespit edildiği,

kısmi ödemenin güncelleştirilmiş halinin tazminattan mahsup edilerek bakiye tazminatın belirlendiği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 89.194,16 TL tazminatın (sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı) 12.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davacı lehine 9.885,00 TL tam ve nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 03.07.2019 tarihli 2019/İHK-7927 sayılı kararı ile; Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin 03.07.2019 tarihli 2019/İHK-7927 sayılı kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 07.03.2022 tarihli 2021/11841 Esas, 2022/4141 Karar sayılı ilamı ile.

"2-...Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan 29/03/2019 tarihli aktüer bilirkişi raporunda; kaza tarihinde 18 yaşında olan davacının TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresi belirlenmeden, davacının 99 yaşına kadar yaşama ihtimali olduğu kabul edilerek ve bu yaş baz alınarak "irat yöntemi" ile işleyecek/ bilinmeyen devre hesabının yapılmış olduğu, işleyecek aktif dönem ile işleyecek pasif dönem başlangıç ve bitiş tarihlerinin de açık bir şekilde yazılmadığı anlaşılmış olup, bu yönüyle raporun denetime elverişli olmadığı görülmüştür.

Bu durumda; davacının TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre bakiye ömür süresi belirlenerek, aktif ve pasif dönem başlangıç ve bitiş tarihleri ile süreleri gösterilmek suretiyle daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden denetime elverişli ek rapor alınıp, oluşacak sonuca göre hükmü temyiz eden davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hak da dikkate alınmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-...Somut olayda; motosiklette sürücü konumunda olan davacının kaza tespit tutanağına göre koruyucu ekipman takıp takmadığı hususunun belirsiz olduğu, dosyadaki maluliyet raporuna göre davacının yaralanmasının diz bölgesinde meydana geldiği, buna göre kaza sırasında dizlik takmadığı anlaşılmaktadır.

Şu durumda, davacının dizinden yaralandığı anlaşılmakla Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, indirim yapılmamış olması doğru görülmemiştir. 4-Somut olayda, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına tam ve nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararda davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 17. maddesi gereğince hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi, ancak hesaplanan miktarın maktu ücretin altında kalması halinde maktu ücrete hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir..." gerekçesi ile İtiraz Hakem Heyeti Kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı uyarınca alınan 09.03.2023 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda güncel asgari ücret verilerine göre hesaplama yapıldığı, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre 453.061,38 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 9.676,48 TL geçici iş göremezlik tazminatının hesaplandığı, bu miktarlardan % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında 362.449,10 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 7.741,19 TL geçici iş göremezlik tazminatının hesaplandığı,

davalının davacıya 19.09.2018 tarihinde 33.085,00 TL kısmi ödeme yaptığı, kaza tarihinde sakatlık halinde poliçe teminat limitinin 330.000,00 TL olduğu, poliçe teminat limitinden 33.085,00 TL kısmi ödeme mahsup edildiğinde bakiye poliçe teminat limitinin 296.915,00 TL olarak belirlendiği, davacı vekilinin bozma ilamından sonra sunduğu ıslah dilekçesi ile talebini toplam 306.591,48 TL'ye yükselttiği, asgari ücretteki artışların usuli kazanılmış hakkın istisnası olduğu,

güncel asgari ücret verilerine göre hesap yapılması gerektiği, ancak davacının temyiz yoluna başvurmadığı hallerde bozma sonrası yeniden hesaplanan tazminat tutarının bozma öncesinde hükmedilen miktarı geçemeyeceği, bu nedenle Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen tazminat miktarında (89.194,16 TL) değişiklik yapılamayacağı, davacının ıslah talebinin reddi gerektiği kanaatine varıldığı,

davalı vekilinin sadece vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulüne, diğer itirazlarının reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 5.3. bendinin “Başvuru sahibi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; iş bu karardaki kabul edilen tazminat miktarı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve Sigortacılık Kanunu uyarınca hesaplanan 2.725,00 TL asgari maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek başvuru sahibine ödenmesine” şeklinde düzeltilmesine, diğer hükümlerin aynen icrasına karar vermiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamından sonra sunulan ıslah dilekçesindeki taleplerinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, bozma ilamından sonra hükmedilecek tazminat tutarının bozma ilamından önce hükmedilen miktarı geçemeyeceğine ilişkin kabulün doğru olmadığını, hükmedilen tazminat miktarının yetersiz olduğunu, tazminatın hatalı hesaplandığını, güncel asgari ücret verilerine, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesap yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihi ve faiz türünün hatalı olduğunu, davacı lehine tam ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen İtiraz Hakem Heyeti kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca İtiraz Hakem Heyetinin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT’de belirlenen maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine daha az miktarda vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İtiraz Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının 6.2. bendinde yer alan "2.725,00 TL" ibaresi çıkartılarak yerine "9.200,00 TL" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,