Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/2671 K.2024/4309

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin karara itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... şirketlerine kaskolu çekici ve römorkun park edilen yerden çalındığını, kasko sigortası kapsamında meydana gelen zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik Renault marka çekicinin 85.000,00 TL bedelinin davalı HDI Sigorta A.Ş.'den, römorkun 40.000,00 TL bedelinin davalı ...Ş.'den temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. HDI Sigorta A.Ş. yönünden davasını 102,500,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı HDI Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; usulüne uygun başvuru yapılmadığını, vekalet ücretinin tam verilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; olayın teminat dışı olduğunu, hasar talebinin haksız olduğunu, avans faizi talep edilemeyecğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile olayın teminat dışı olduğu gereçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetince olayın davacının iddia ettiği şekilde hırsızlık olarak gerçekleştiğinin ispat edilemediği bu sebeple verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 30.11.2021 tarih ve 2021/5289 Esas, 2021/9402 Karar sayılı ilamı ile; "Dava, kasko sigortası sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mal sigortası türünden olan kasko sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında, gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyiniyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötüniyet ve müziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 1409 uncu maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı Kasko Poliçesi Genel Şartlarının 1.5 inci maddesi ve TTK 1446/2 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince tüm dosya kapsamından rizikonun ihbar edildiği şekilde gerçekleşmediği sigortalının iyiniyet kurallarına aykırı olarak ihbarda bulunduğu kanaati ile çalınma olayının iddia edilen şekilde meydana geldiğinin ispatlamadığı, bu nedenle olayın teminat dışı kaldığı gerekçesi ile başvurunun reddine karar verilmiş ,İtiraz Hakem Heyetince başvuran vekilinin itirazı reddedilmiştir.

Somut olaya bakıldığında,davacı ile dava dışı eşi Nazmi ve dava konusu aracı birlikte park ettiği belirtilen ... hakkında Adana 6. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 17.12.2015 tarih ve 2015/466E-2015/844K saylı kararında "Sanıklardan ... adına kayıtlı... plaka sayılı çekici ile ... plaka sayılı römorkun çalınmadığı halde çalındığından bahisle şikayette bulunarak suç uydurma fiilini işlediklerinden bahisle sanıklar..., ... ve ... hakkında TCK 271/1 maddesi gereğince cezalandırılmaları için kamu davası açılmış ise de, sanıkların alınan savunmalarından ve toplanan delillerden sanık ... adına kayıtlı dorse ve çekicinin park edildiği yerden çalındığı,

aracın dava açılıncaya kadar ve kovuşturma aşamasında da bulunamadığı, sanıkların çalınan aracın bulunmasına yönelik yapmış oldukları başvuruların aracın bir internet sitesinde satışa konu edilerek fotoğrafının yayınlanmasının sanıkların isnat olunan suçu işlediklerine yeterli delil teşkil etmeyeceği, çekici ve dorsenin çalınmadığına dair dolayısıyla sanıkların suç uydurduğuna dair soyut iddia dışında sanıkların müsnet suçtan cezalandırılmalarına yeter somut delil bulunmadığı anlaşıldığından beraatlerine"karar verilmiştir.Davalı ... şirketi hırsızlık olayının şüpheli olduğunu iddia etse de, dosyaya buna ilişkin somut bir delil sunamamıştır.

Böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü sigortacıya düşmektedir.

O halde, aracın sigortalının iddia ettiği gibi çalınmadığının soyut iddialarla değil ancak somut delillerle kanıtlanması gerektiğinden, davalı ... şirketince ortaya konulan deliller ispat yükünü tersine çevirecek derecede somut nitelikte olmadığından, oluşan rizikonun ve davacının zararının teminat kapsamında olduğu kabul edilip, davacının gerçek zararı hesaplattırılarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde talebin reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Sonuç:Yukarıda açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bozulmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 30.11.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda başvuru sahibinin talebinin kabulü ile 102.500,00 TL tazminatın 14.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı HDI Sigorta A.Ş.’den alınarak davacıya verilmesine, diğer davalı yönünden başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulü ile Güneş Sigorta (Türkiye Sigorta A.Ş.)’den 29.650,00 TL tazminatın 14.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte Güneş Sigorta (Türkiye Sigorta A.Ş.)’den alınarak davacıya verilmesine, 10.350,00 TL talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; verilen karar Yargıtay bozma ilamıyla uyumlu olarak yeniden oluşturulmuş ise de 01.08.2022 tarihli bilirkişi raporuna itibarla ... plakalı 2007 model römorkun dava tarihindeki piyasa değerinin ortalama 29.650,00 TL olduğu şeklinde kurulan hükmün hatalı olduğunu, güncel ortalama değerinin 311.000,00 TL olarak tespit edildiğini, bu fiyatın düşük olduğunu, raporda tespit olunan zararın gerçek zararı karşılamaktan uzak olduğunu, kararın bozulması gerektiğini savunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kasko sigortası sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine