Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/2886 K.2025/14324

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde; 17.01.2012 tarihinde davacıların müşteri olarak bindikleri davalıların maliki, sürücüsü ve ZMSS poliçesi ile sigortacısı oldukları aracın takla atıp uçuruma yuvarlanması neticesinde ağır yaralandıklarını belirterek fazlaya dair hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla davacı ... yararına 1.000,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 1.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 17.01.2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili; birleşen ek davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davacı ... için 34.157,53 TL ve davacı ... için 156.622,37 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 17.01.2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; davalının kusura dayalı limitle sorumluluğu bulunduğunu, araç sürücüsünün kusursuzluğu nedeniyle poliçe sorumluluklarının bulunmadığını ve davadan önce yapılan bir başvuru olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili; davalının olayda kusurunun olmadığını, kazadan sonra davacılar ile ilgilendiğini ve istenen miktarların fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.04.2016 tarihli ve 2014/7 Esas, 2016/68 Karar sayılı kararıyla; maddi tazminat yönünden açılan asıl davanın ve birleşen davanın kabulü ile davacı ... için 35.157,53 TL maddi tazminatın ve davacı ... için 157.622,37 TL maddi tazminatın davalı ...'ndan kaza tarihi olan 17.01.2012 tarihinden, davalı ...

Sigorta A.Ş.'nden ise dava tarihi olan 10.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara verilmesine; manevi tazminat yönünden açılan asıl davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 4.000,00 TL ve davacı ... için 12.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'ndan kaza tarihi olan 17.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak adı geçen davacılara verilmesine, davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye karşı açılan manevi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 03.04.2019 tarih ve 2016/9634 esas ve 2019/4040 karar sayılı ilamı ile; ''..1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre davacılar vekili ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı tazminat ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebinin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporlar 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda; davacı ... adına düzenlenmiş ...

Üniversitesi Hastanesi'nin 15.05.2013 tarihli Özürlü Sağlık Kurulu Raporunda davacının (sol nefrektomi+sağ total işitme kaybı tanılarıyla) %21 oranında malul kaldığı; mahkemece aldırılan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 01.10.2015 tarihli raporunda ise kaza tarihinde yürürlükte olmayan Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü'ne göre davacının vücut genel çalışma gücünden kayıp oranının % 58 olduğu, 6 ay süre ile işgöremez halde kaldığı;

yine davacı ... adına düzenlenmiş Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi'nin 28.03.2013 tarihli Özürlü Sağlık Kurulu Raporunda davacının maluliyetinin bulunmadığı; mahkemece aldırılan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 01.10.2015 tarihli raporunda ise kaza tarihinde yürürlükte olmayan Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü'ne göre davacının vücut genel çalışma gücünden kayıp oranının % 43 olduğu, 6 ay süre ile işgöremez halde kaldığı belirlenmiştir.

Davacılar adına düzenlenen her iki rapor arasında açıkça ve büyük oranda bir çelişki bulunmaktadır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Kurulu'ndan olay tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre, davacının vücut fonksiyon kayıp oranı ve iyileşme süresinin belirlenmesi konusunda çelişkiyi giderecek tarafların itirazlarının da değerlendirildiği yeni bir rapor alınarak karar verilmesi olup eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-Davaya konu edilen iş görememezlik zararının hesaplandığı bilirkişi raporunda; davacılar ev hanımı olup sürekli iş görememezlik zararı aktif-pasif çalışma devresi belirlenerek ve geçici iş görememezlik zararı ise AGİ’li net asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı görülmektedir.

Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücretin, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığı olduğu, ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin, ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif devre zararının hesaplanmasında dikkate alınmaması gerekir.

Buna göre; davacıların ev hanımı olması göz önüne alınarak, geçici iş görememezlik zararına ilişkin gelirinin AGİ’siz net asgari ücret üzerinden yapılması ve sürekli iş görememezlik zararında da aktif-pasif devre ayrımı yapılmaksızın bakiye ömrü boyunca pasif devre kabul edilerek AGİ’siz net asgari ücret üzerinden hesap yapılarak sonuca ulaşılması gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4-Kabule göre, davalı ... kazaya neden olan aracın trafik sigortacısıdır. 2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1. maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Somut olayda, davacı yanca davalıya başvuru yapıldığı anlaşılmış olup, yapılan başvurunun davalı ... şirketine tebliğine ilişkin belge dosya içerisinde görülememiştir.

Bu durumda mahkemece, davacı tarafından yapılan başvurunun davalı ... şirketine tebliğine ilişkin belgeler istenip, ibraz edildiğinde tespit edilecek tarihe 8 iş günü eklenmek suretiyle bulunacak tarihten itibaren davalı ... şirketinin temerrüt faizinden sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir. Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekili ve davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazılarının, (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün bozulmasına'' karar verilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;A-Davacıların asıl ve birleşen davadaki maddi tazminat talepleri yönünden;

1)Davacı ...'ın talebiyle bağlı kalınarak (talep:157.622,37TL) tazminat talebinin kabulü ile 157.622,37 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihi olan 17.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı Euro Sigorta yönünden maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 22.05.2012 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin saklı tutulmasına,

2)Davacı ...'in maddi tazminat talebinin (talep:35.157,53TL) kısmen kabulü ile 16.731,24 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihi olan 17.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 22.05.2012 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

B-Davacıların asıl davadaki manevi tazminat talepleri yönünden; 1)Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 17.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2)Davacı ...'in manevi tazminat talebinin kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 17.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, 3)Davacılar tarafından, davalı ... Sigorta aleyhine açılan manevi tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... şirketinin önceki hükmü temyiz etmemesine karşın davacı taraf lehine oluşan usuli kazanılmış hakkın ihlal edildiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Mahkemenin 07.04.2016 günlü ilk kararında temyize konu son karardan sonra vefat eden davacı ... yararına 35.157,53 TL maddi tazminata hükmedilmiş, 07.04.2016 günlü ilk kararı davacılar vekili ve davalı ... temyiz etmiş, davalı ... temyiz etmemiştir.

Bu haliyle 07.04.2016 tarihli kararda ... yararına hüküm altına alınan 35.157,53 TL maddi tazminat davalı ... yönünden kesinlemiş olup; bozma sonrası kararda davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilmeksizin sigorta şirketi lehine olacak şekilde daha az olan 16.731,24 TL tazminata hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Ancak son karardan sonra vefat eden ...'in mirasçıları davaya dahil edilerek tebligatlar yapılmış, kararı aynı zamanda mirasçı da olan davacı ... temyize mirasçı sıfatıyla getirmiş olup, kararı sadece mirasçılardan ...'nin temyiz ettiği gözetilerek ... için miras payı hesabında 35.157,53 TL dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

IV.KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacı ...'a iadesine,