Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/315 K.2025/15516

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 03.06.2012 tarihinde davalı şirkete Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı, diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın davacıların murisi ...'ın yolcu olarak bulunduğu motosiklete çarpması sonucunda ...’ın hayatını kaybettiğini, bu sürede davacıların maddi ve manevi zarara uğradıklarını belirterek, davacı eş ... için 20.000,00 TL, diğer davacılar için 10.000,00'er TL olmak üzere 50.000,00 TL manevi tazminatın, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile toplam 20.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davlılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla taleplerini artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın müvekkili şirkete Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçede yazılı limitle sınırlı bulunduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranının tespiti ile kusursuzluk oranında tespit olunacak tazminat miktarında indirim yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin faizden ancak dava tarihinden itibaren sorumlu olabileceğini, davacıların tespit edilecek maddi zararlarından olay nedeniyle davacılara yapılmış bir ödeme olması halinde bunun mahsubunun gerektiğini bildirerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... .. ile .. .. vekili cevap dilekçesinde; olayın meydana gelmesinde müvekkili ..'nun kusurunun bulunmadığını, motosiklet sürücüsünün kusurlu olduğunu, keşif yapılarak kusur oranının belirlenmesini talep ettiklerini, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.01.2015 tarihli, 2012/355 Esas ve 2015/23 Karar sayılı kararıyla; davanın maddi tazminat talebi yönünden kabulü ile; davacı ... için 142.778,00 TL, davacı ... için 13.943,00 TL, davacı ... ... için 14.542,00 TL olmak üzere toplam 171.263,00 TL maddi tazminatın davalı şirket yönünden dava tarihi olan 06.08.2012 tarihinden, diğer davalılar açısından ise ölüm tarihi olan 15.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile davalılardan alınarak davacılara verilmesine, davanın manevi tazminat talebi yönünden kısmen kabulü ile;

davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 25.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi hariç davalılardan ölüm tarihi olan 15.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Dairenin 01.02.2018 tarihli, 2015/6874588 Esas ve 2018/497 Karar sayılı ilamıyla; desteğin geliri belirlenirken gerekli araştırmanın yapılması gerektiği ve desteğin kızı ..'nın 19 yaşında evlenerek destek ilişkisinin son bulduğunun değerlendirilmesi gerektiği gerekçesi ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davacı ... için davalılar .. ve ..'nun sorumluluğu 142.778,00 TL ile sınırlı olmak üzere 196.515,00 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden dava tarihi olan 06.08.2012 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise ölüm tarihi olan 15.07.2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

davacı ... ... için davalı ... şirketinin sorumluluğu 4.437,87 TL ile sınırlı olmak üzere 14.542,00 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden dava tarihi olan 06.08.2012 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise ölüm tarihi olan 15.07.2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine,

davalı ... yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... için davalı ... şirketinin sorumluluğu 13.441,79 TL ile sınırlı olmak üzere 13.943,00 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden dava tarihi olan 06.08.2012 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise ölüm tarihi olan 15.07.2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davalı ... yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, davanın manevi tazminat talebi yönünden kısmen kabulü ile;

davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 25.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... hariç davalılardan ölüm tarihi olan 15.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ayrı ayrı verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece verilen ilk kararın davacılar tarafından temyiz edilmediğini, usuli kazanılmış hakların korunmadığını, asgari ücret artışı nedeni ile hükmü temyiz etmeyen davacı lehine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, desteğin gelirinin asgari ücret olarak kabul edilmesi gerektiğini, davacılar desteğinin hatır için taşındığını, ıslah hakkının iki kez kullanılamayacağını ileri sürerek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu hayatını kaybeden yolcu desteğin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemenin bozma öncesi kararı davalı ...Ş. vekilinin temyiz istemi üzerine davalı lehine bozulmuştur. Bozma kapsamında mahkemece yapılan yargılamada alınan 14.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda bozma uyarınca hesaplamaya ilişkin diğer hususlar bakımından usuli kazanılmış haklar gözetilmeden güncel asgari ücret verileri ile hesaplama yapılmıştır.

Oysa sadece davalı ...Ş. vekili lehine ilk hükmün bozulduğu, bozma kapsamında belirtilen yön dışında 08.07.2014 tarihli kök rapor ile 14.11.2014 tarihli ek rapordaki veriler yönünden (esas alınan asgari ücret yılı, yaşam tablosu, işlemiş/işleyecek dönem tarihleri gibi) davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınması gerekirken davalı yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal eden ek hesap raporu hükme esas almaya elverişli değildir.

Şu hâlde; bozma sonrası alınan ek rapordaki güncel asgari ücret hatalı olup bozma ilamı öncesinde ilk hükme esas alınan 08.07.2014 tarihli kök rapor ile 14.11.2014 tarihli ek rapordaki veriler esas alınarak bozma ilamında belirtildiği şekilde ek rapor alındıktan sonra sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,