Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/3930 K.2025/16454

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı ... vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 09.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davalı asil ... ve vekilleri Avukat ... ve Avukat ........ geldi, davacılar adına gelen olmadı. Davalı asil ... ve vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 09.12.2025 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ...'in sürücüsü olduğu, diğer davalı ... şirketine Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 03.08.2019 tarihinde karıştığı trafik kazasında yol dışında bulunan davacılara çarpması sonucu davacıların yaralandığını belirterek belirsiz alacak olarak davacı ... için sürekli (17.000,00 TL) ve geçici iş göremezlik (2.000,00 TL) tazminatı ile tedavi gideri (1.000,00 TL) için 20.000,00 TL maddi tazminat ve 100.000,00 TL manevi tazminatın,

davacı .......... için sürekli (9.000,00 TL) ve geçici iş göremezlik tazminatı (1.000,00 TL) ile tedavi gideri (9.000,00 TL) ile ömür boyu devam edecek olan bakım ve refakat gideri (1.000,00 TL) için 20.000,00 TL maddi tazminat ve 150.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin poliçe teminat limiti ile maddi zarardan sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, talebini davacı ... yönünden 746.478,06 TL, davacı ... yönünden 673.160,48 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 3.031,35 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 742.446,71 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL faturalandırılamayan kaçınılmaz tedavi gideri tazminatı olmak üzere toplam 746.478,06 TL maddi tazminatın davalı ... şirketi yönünden sigorta teminat limitleriyle sınırlı olarak temerrüt tarihi olan 20.04.2020 tarihinden, davalı ... yönünden olay tarihi olan 03.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

100.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'den olay tarihi olan 03.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 26.407,78 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 225.918,94 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 411.833,76 TL sürekli bakıcı gideri tazminatı, 9.000,00 TL faturalandırılamayan kaçınılmaz tedavi gideri tazminatı olmak üzere 673.160,48 TL maddi tazminatın davalı ... şirketi yönünden sigorta teminat limitleriyle sınırlı olarak temerrüt tarihi olan 20.04.2020 tarihinden,

davalı ... yönünden olay tarihi olan 03.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 150.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'den olay tarihi olan 03.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ......... verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen raporda sigortalı araç sürücüsünün %30 oranında kusurlu olduğu tespit edilmesine karşın, kusur oranları dikkate alınmaksızın düzenlenen rapora göre karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına karşın yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden bakiye poliçe limiti ile orantılı olarak sorumlu tutulması gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik tazminatı koşullarının oluşmadığını, mahkemenin hükmetmiş olduğu iş göremezlik tazminatının fahiş ve yüksek olduğunu, ayrıca davacıların geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik durumlarının söz konusu olmadığını, gerekçeli karar, kısa karar, ara kararların tamamen birbirine çelişkili olduğunu, hükmün 1, 2, 3, 4. maddelerindeki alacaklar ve tazminatların hangi davacıya verildiğinin belli olmadığını, hükmün açıklayıcı ve net olmadığını, hatalı karar yazıldığını ve gerekçeli kararın maddi gerçeğe uygun olmadığını,

davacıların herhangi bir şekilde sakatlık durumunun söz konusu olmadığını, dosyadaki bilirkişi raporlarının, hastane raporlarının yetersiz olduğunu, davalının kazada kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin kusurundan fazlası ile sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, yargılama giderlerinin hatalı ve fahiş hesaplandığını, davacıların anne kız olduğunu, davacı ....

70 yaş civarında olduğunu, bu davacının diğer davacı ... 'ün yanında arabada oturduğunu, yaşı itibariyle satış yapmasının mümkün olmadığını, davacı ....

65 yaş üstü emekli aylığı, düşkünlük maaşı alıp almadığının araştırılmasını talep ettiklerini, davacı ...'ün iddia edildiği gibi olay tarihi itibariyle 2.500,00 TL kazanç elde etmesinin mümkün olmadığını, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, müvekkilinin 70 yaşın üstünde olduğunu, parmaklarının kesildiğini, şu an çalışamaz durumda olduğunu, davacıların ihtiyati haciz talebinin de reddi gerektiğini, yemin delili, bilirkişi incelemesi yapılmadığını, tanıkların dinlenmediğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ...'in sürücüsü olduğu, diğer davalı ... şirketine Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı kaza sonucu davacıların yaralanması nedeniyle geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri, tedavi gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, kusur raporunun oluşa uygun ve denetime elverişli olmasına, talep gereği tazminatların müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin yerinde olmasına göre davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, hükme esas alınan davacıların maluliyet oranının belirlendiği ........ Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen 21.06.2022 tarihli raporun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlendiği anlaşılmaktadır. 03.08.2019 kaza tarihi itibari ile Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlüktedir.

Mahkemece; davacıların maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun biçimde, davacıların kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

3.Davacıların maddi tazminat talebinden sorumluluğuna karar verilen davalı sigortacının, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı sıfatıyla, meydana gelen zararı poliçe limiti dahilinde gidermekle yükümlü olduğu, yargılama giderlerinden de limiti oranında sorumlu olduğu, zarar miktarının limiti geçmesi halinde sigortacı aleyhine hükmedilen miktara ilişkin yargılama giderlerinin tamamından değil, sadece poliçe limitinin tazminat miktarına oranına göre sorumlu olduğu gözetilerek, poliçedeki limiti oranında yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmesi gerekir.

Her ne kadar mahkemece parantez içerisinde sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla sorumlu olduğu belirtilmiş ise de; bu husus hükmün infazında tereddüte sebep olacağından, poliçe limitine göre sorumluluğun rakamsal olarak belirlenerek kararda yazılması ve yargılama giderlerinden sorumluğun da buna göre belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

4.Bozma neden ve şekline göre davalı ... vekilinin manevi tazminata ilişkin temyizinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

VI.KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekilinin, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3.Yukarıda (4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin manevi tazminata ilişkin temyizinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş.'ye iadesine,

40.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalı ...'e verilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,