Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/4311 K.2024/10413

İtiraz Hakem Heyeti kararı, davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili tarafından temyiz edilmekle ; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 22.11.2019 tarihinde davacı idaresindeki araç ile davalıya Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMSS) poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı çift taraflı kazada yaralanarak malul kaldığını ve ömür boyu yatağa mahkum olduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 700,00 TL rapor ücreti, 5.350,00 TL belgesiz tedavi gideri ve 200,00 TL bakıcı gideri tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılamada talebini 235.115,87 TL sürekli bakıcı gideri tazminatı, 700,00 TL rapor ücreti ve 5.350,00 TL Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanmayan tedavi gideri olmak üzere artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından aynı kazadan kaynaklı olarak açılan, Sigorta Tahkim Komisyonu 2020.E.81820 – 2021/İHK-7124 sayılı dosyada görülen yargılama neticesinde başvurana 07.05.2021 tarihinde 134.849,61 TL’si asıl alacak olmak üzere toplam 176.849,15 TL (Konya 12. İcra Müdürlüğü'ne) ödeme yapıldığını, kesin hüküm nedeniyle eldeki davanın reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu ve poliçe hükümlerini tekrarla, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile 235.115,87 TL bakıcı gideri tazminatı, 700,00 TL rapor ücreti, 1.450,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 237.265,87 TL tazminatın 08.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 3.900,00 TL tedavi gideri ve 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin itirazlarının reddine, davacı vekilinin itirazının kabulüne, kararın kaldırılarak yeniden oluşturulmasına; başvurunun kısmen kabulü ile 235.115,87 TL bakıcı gideri, 700,00 TL rapor ücreti, 5.350,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 241.165,87 TL tazminatın 08.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 100,00 TL sürekli iş göremeezlik tazminatının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; raporun hatalı olduğunu, daha önce ödeme yapıldığını, davacının müterafik kusurlu olduğunu, rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, davacı lehine vekalet ücretinin fazla takdir edildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bakıcı gideri ve tedavi gideri zararının poliçede tedavi gideri teminatından karşılanması gerektiğini, 2022 yılı güncel asgari ücretin hesaplamada dikkate alınması gerektiğini beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazasında davacı sürücünün yaralanması nedeniyle cismani zarara dayalı sürekli iş göremezlik tazminatı, sürekli bakıcı gideri tazminatı, Adli Tıp rapor ücreti ve belgesiz tedavi gideri talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki 2 numaralı bent, davalı vekilinin aşağıdaki 3/a-b bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı taraf, kaza sonucu oluşan kalıcı maluliyeti nedeniyle, ömür boyu bakım ihtiyacından doğan bakıcı gideri zararının ve belgesiz tedavi giderlerinin poliçede yer alan tedavi gideri teminatından karşılanması gerektiğini yargılama sürecindeki aşamalarda ileri sürmüştür.

Hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporunda bakıcı gideri tazminatının net asgari ücret üzerinden yapılan hesaplama sonucu 235.115,87 TL olduğu, davacının daha önce Sigorta Tahkim Komisyonunda görülüp sonuçlanan diğer davasında 134.849,24 TL sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedildiği, davalı tarafından davacıya ödendiği, ömür boyu bakıcı gideri zararının sürekli sakatlık teminatı içinde değerlendirildiğini, bu kapsamda poliçe teminat limiti olan 390.000,00 TL'den 134.849,24 TL düşüldüğünde bakiye kalan teminat limitinin 255.150,39 TL olduğu belirtilmiş Uyuşmazlık Hakem Heyeti ve İtiraz Hakem Heyetince işbu rapor hükme esas alınarak karar verilmiştir.

ZMSS Genel Şartları'nın A.5-c maddesiyle, zarar görenin tedavisinin tamamlanmasından sonra tespit edilen sürekli maluliyetine bağlı sürekli (ömür boyu) bakıcı giderlerinden, sürekli sakatlık teminatı ve bu teminata ilişkin limit dahilinde sigortacının sorumlu olacağı düzenlemesi yapılmıştır. Ancak. 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartları'na karşı yapılan başvurular üzerine, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile.

KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bu iptal kararı gereği; sigorta teminatına giren ve girmeyen zararların belirlenmesi; zarar, sigorta teminatına girmekle birlikte, poliçedeki hangi teminata girdiği belirlemesinin, ZMSS Genel Şartları'na göre yapılması mümkün değildir. Anılan belirlemelerin, KTK ve bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde de Borçlar Kanunu hükümlerine göre yapılması gerektiği açıktır. Bu itibarla.

Anayasa'ya aykırı olduğu için bir kısım hükümleri iptal edilen ZMSS Genel Şartları'na ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin kararı, KTK, BK ve yerleşik Yargıtay uygulamaları dahilinde belirleme yapılması gerekmektedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54. maddesinde, bedensel zarar kapsamına giren zarar türlerinin örnekseme yoluyla sayıldığı, bakıcı giderinin de anılan kanun hükmü kapsamında tazmini gereken zararlardan olduğuna ve tedavi gideri teminatında yer aldığına ilişkin Dairemizin yerleşik uygulamaları ile Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı gereği, ZMSS Genel Şartları'nın A.5-c maddesine göre bakıcı giderlerinin sürekli sakatlık teminatı kapsamında kabul edilmesi mümkün değildir.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacının hesap raporuna ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz ettiği ve yine kararı temyiz ettiği gözetildiğinde, karar tarihine en yakın veriler üzerinden ve davacının talebi ile bağlı kalınarak davaya konu edilen sürekli bakıcı gideri zararının poliçedeki tedavi giderleri teminatından karşılanması gerektiği dikkate alınmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, bu yön gözetilmeden hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

3-Davalı vekilinin temyiz itirazının incelenmesinde; a- Dosya kapsamından, İtiraz Hakem Heyetince Adli Tıp rapor ücretinin de asıl alacak kalememine eklenerek hüküm altına alındığı ve faizi ile tahsiline karar verildiği anlaşılmaktadır. Rapor ücreti yargılama giderlerinden olup tazminat gibi hüküm altına alınması doğru değildir.

b-5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (3/a-b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya ve davacıya iadesine,