Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/4350 K.2024/5232

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından ve İtiraz Hakem Heyetinin 27.01.2023 tarihli ek kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın, 30.04.2019 tarihinde davacı yayaya çarpmasıyla oluşan trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 14.10.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 360.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kusur ve maluliyet tespiti yapılması gerektiğini, davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu bulunduğunu, uzlaşma hususunun ve davacıya yapılan ödemelerin araştırılması, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı taraf sürücüsünün %50 oranındaki kusuru ve %17 maluliyet oranı üzerinden, aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre usulünce hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 260.657,94 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 06.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hükme esas alınan kusur raporunun denetime elverişli olmadığını, kusuru kabul etmediklerini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; karara esas alınan maluliyet raporunun ilgili yönetmeliğe uygun olmadığını, kusuru kabul etmediklerini, hükme esas alınan hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, davacı yönünden vekalet ücretine tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına esas alınan maluliyet raporunun, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun biçimde düzenlendiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamanın içtihatlara uygun bulunduğu, nispi tam vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetli olduğu, kusur tespitinin uygun bulunduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

2. Davacı vekili, 26.01.2023 tarihli dilekçesi ile İtiraz Hakem Kararına itiraz etmelerine rağmen başvuruları hakkında olumlu olumsuz karar verilmediğini, bu yönden kararın eksik olduğunu, itirazlarının gerekçesiz bırakıldığını, kusur yönünden yeniden bilirkişi incelemesi yapılmadığını, vekalet ücreti gerekçesinin yanlış olduğunu belirterek ek karar verilmesini talep etmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bu talep üzerine verilen 27.01.2023 tarihli ek karar ile Uyuşmazlık Hakem kararına davacının ve davalı ... şirketinin itiraz ettiği, her iki tarafın itirazlarının gerekçe bölümünde değerlendirilmesine rağmen maddi hata sonucu kararın sonuç bölümünde de davacının itirazlarının reddinin yazılması gerektiği halde yazılmadığı,

bununla birlikte davacı vekili tarafından kusur itirazı, vekalet ücreti ve diğer itirazları hakkında yanlış ve eksik karar verildiği iddia edilmişse de kararda başvuranın itirazlarının ayrıntılı değerlendirildiği ve neden reddedildiğinin gerekçede açıklandığı görülmekle bu yöne ilişkin tavzih talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin talebinin kısmen kabulüne, 05.01.2023 tarihli İtiraz Hakem Heyeti kararının sonuç kısmının, "davacı vekili ve davalı ... şirketinin itirazlarının reddine" şeklinde düzeltilmesine, davacı vekilinin diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen asıl kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuş, İtiraz Hakem Heyetinin 27.01.2023 tarihli ek kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kusur tespitinin hatalı olduğunu, avans faizine hükmedilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyetinin asıl kararı ve ek kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan maluliyet oranının hatalı olduğunu, vekalet ücretine ilişkin hükmün hatalı bulunduğunu, kusuru kabul etmediklerini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 304 ünc ve 305 inci maddeleri, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 437 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Davacı vekilinin ek kararı temyiz istemi yönünden;

6100 sayılı HMK'nın “Hakem kararının tavzihi, düzeltilmesi ve tamamlanması” başlıklı 437 inci maddesinde "(1) Evvelce daha farklı bir süre öngörülmemişse, taraflardan her biri, hakem kararının kendisine bildirilmesinden itibaren iki hafta içinde, karşı tarafa da bilgi vermek kaydıyla, hakem veya hakem kuruluna başvurarak; a) Hakem kararında bulunan hesap, yazı ve benzeri maddi hataların düzeltilmesini, b) Karara ilişkin belirli bir konunun veya kararın bir bölümünün tavzihini, isteyebilir.

(2) Karşı tarafın görüşünü alan hakem veya hakem kurulu, bu talebi haklı bulursa, talep tarihinden itibaren bir ay içinde kararındaki maddi hatayı düzeltir veya kararın tavzihini yapar. İcap ederse, bu süre hakem veya hakem kurulunca uzatılabilir. (3) Hakem veya hakem kurulu, karardaki maddi hataları karar tarihini izleyen iki hafta içinde kendiliğinden de düzeltebilir.

(4) Taraflardan her biri, hakem kararının kendilerine bildirilmesinden itibaren bir ay içinde, karşı tarafa da bilgi vermek kaydıyla, yargılama sırasında ileri sürülmüş olmasına rağmen karara bağlanmamış konularda tamamlayıcı hakem kararı verilmesini isteyebilir. Hakem veya hakem kurulu, talebi haklı bulursa, tamamlayıcı hakem kararını bir ay içinde verir. İcap ederse, bu süre hakem veya hakem kurulunca en fazla bir ay uzatılabilir.

(5) Düzeltme, tavzih ve tamamlama kararları, taraflara bildirilir ve hakem kararının bir parçasını oluşturur.” düzenlemesi yapılmıştır.

Davacı vekili tarafından tavzih istemi ile yapılan başvuru üzerine İtiraz Hakem Heyetince verilen 27.01.2023 tarihli ek kararda. 6100 sayılı HMK’nın 304 üncü maddesine göre hükmün tashihi müessesesi ile yalnızca hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hataların düzeltilebileceği, anılan Kanun’un 305 inci maddesinde ise hükmün tavzihinin hangi şartlarda ve nasıl yapılacağının açıkça belirlendiği,

hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebileceği, tavzih yolu ile hükmün değiştirilmesi değil yalnızca açıklanması imkânı olacağı, hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamayacağı, genişletilemeyeceği ve değiştirilemeyeceği, hâkim hükmü verdikten ve davadan elini çektikten sonra temyiz edilerek hüküm bozulmadıkça o davaya yeniden bakamayacak ve verilen hükmü değiştiremeyeceği,

Uyuşmazlık Hakem kararına davacının ve davalı ... şirketinin itiraz ettiği, her iki tarafın itirazlarının gerekçe bölümünde değerlendirilmesine rağmen maddi hata sonucu kararın sonuç bölümünde de davacının itirazlarının reddinin yazılması gerektiği halde yazılmadığı,

davacının bu hususa yönelik tavzih talebinin kabulü gerektiği, bununla birlikte davacı vekili tarafından kusur itirazı, vekalet ücreti ve diğer itirazları hakkında yanlış ve eksik karar verildiği iddia edilmişse de kararda başvuranın itirazlarının ayrıntılı değerlendirildiği ve neden reddedildiğinin gerekçede açıklandığı görülmekle bu yönlere ilişkin tavzih talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle ek kararla tavzih talebinin kısmen kabulüne, 05.01.2023 tarihli İtiraz Hakem Heyeti kararının sonuç kısmının, "davacı vekili ve davalı ... şirketinin itirazlarının reddine" şeklinde düzeltilmesine,

davacı vekilinin diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin 27.01.2023 tarihli ek karara karşı temyiz istemi; tavzih talebinin kısmen reddine ilişkin kararın bozulmasına yöneliktir. Davacı vekilinin kusur tespitinin ve faiz türünün hatalı olduğuna dair istemi, 6100 sayılı HMK 'nın 304 ve 305 inci maddelerine göre tashih veya tavzih ile düzeltilebilecek basit yazım veya hesap hatası olmadığı gibi davadaki bir talep hakkında karar verilmemiş olması niteliğinde olmayıp mahkemenin hukuki takdir hatası sayılabilecek ve davalılara yüklenecek borcu artıracağından anılan yasa hükümlerine uygun olmayan tavzih isteminin kısmen reddine ilişkin ek kararda bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

İtiraz Hakem Heyetince verilen 27.01.2023 tarihli ek karar yukarıda anılan Kanun hükümlerine uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile söz konusu ek kararın onanması gerekir.

2. Davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde; a-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

b- Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.