Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/4880 K.2024/5555

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine, davacı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Karyolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı olan aracın sürücüsünün, arkadaşları ile birlikte dükkan önünde yemek yemekte olan davacıya çarpması sonucu meydana gelen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107 nci maddesi uyarınca 4.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 500,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş;

yargılama sırasında bedel arttırım dilekçesi ile sürekli iş göremezlik talebini 71.772,40 TL’ye, geçici iş göremezlik talebini 6.726,12 TL’ye ve geçici bakıcı gideri talebini 2.943,00 TL’ye olmak üzere toplam talebini 81.441,52 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından davalı şirkete 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 97 nci maddesi uyarınca usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, başvuru aşamasında sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığını, bu nedenle dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davalı şirketin sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sorumlu olduğunu, tarafların kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini,

TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yöntemi kullanılarak davacının tazminat tutarının hesaplanması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebi nedeniyle davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davacıya Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, avans faizi talebinin yerinde olmadığını ve davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) hükümlerine göre hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu kaza nedeniyle olay tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre davacının % 9.2 oranında malul kaldığının tespit edildiği, dava konusu kazada yaralanan dava dışı ... tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu'na yapılan başvuru sonucu 04.08.2021 tarih ve 2021.E.150308 sayılı başvuru dosyasında adli trafik bilirkişisinden alınan 16.10.2021 tarihli kusur raporunda, tespiti yapılamayan meçhul yaya şahsın asli ve % 75 oranında, davalıya sigortalı araç sürücüsünün ise tali ve % 25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği,

aktüer bilirkişi raporunda davacının % 9.2 maluliyet oranı, davalıya sigortalı araç sürücüsünün % 25 oranındaki kusuru, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile davacının talep edebileceği tazminat tutarının hesaplandığı, bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 17.943,10 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.681,53TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 735,75 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 20.360,38 TL'nin davalı ... şirketinden tahsiline, fazlaya ilişkin talebin ise reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; davacı tarafın dava konusu kaza nedeniyle zarar gören kusursuz 3 üncü kişi konumunda olduğunu ve hükme esas alınan kusur raporunda davacıya kusur atfedilmediğini, bu nedenle Uyuşmazlık Hakem Heyetince davalıya ait sigortalı araç sürücüsünün % 25 kusur oranı esas alınarak karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacı tarafından davalı şirkete 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi uyarınca usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, başvuru aşamasında sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığını, bu nedenle dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, tazminat tutarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebi nedeniyle davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını ve davacıya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının kusurunun bulunmadığı, bu nedenle Uyuşmazlık Hakem Heyetince kusur tenzili yapılmasının hatalı olduğu, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 22.11.2021 tarihli raporun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre davacının tedavi evrakları incelenmek, fiziki muayenesi yapılmak ve kaza ile illiyeti bağı kurulmak suretiyle hazırlandığı ve raporun usul ve mevzuata uygun olduğu,

Yargıtay kararları ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve ayrıca propresif rant yönteminin uygulanması içtihat edildiğinden davalı tarafın hesaplama yöntemine ilişkin itirazının yerinde olmadığı, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri talebinin teminat kapsamında olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin itirazın kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilerek davanın kabulü ile 71.772,40 TL sürekli iş göremezlik tazminatı,

6.726,12 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 2.943,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 81.441,52 TL tazminatın 12.08.2021 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; davalı ... vekilinin itirazlarının ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafından davalı şirkete 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi uyarınca usulüne uygun bir başvuru yapılmadığını, başvuru aşamasında sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığını, bu nedenle dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, tazminat tutarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebi nedeniyle davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını,

hükme esas alınan kusur raporunun davalı tarafa tebliğ edilmediğini ve savunma hakkının kısıtlandığını, davalı şirketin, sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sorumlu tutulması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı şirketin % 25 kusur oranı ile sorumlu olabileceğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91, 97 ve 99 uncu maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, uzman doktor bilirkişi heyetinin düzenlediği raporla saptanan iyileşme süresine ilişkin geçici iş göremezlik zararından ve geçici bakıcı giderinden doğan zararın trafik sigortasının teminatı kapsamında olmasına, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yapılan itiraz başvurusuna konu edilmeyen yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenemeyecek olmasına ve kararda belirtilen gerekçelere göre, karar usul ve yasaya uygun olup davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede

a- Dosya içeriğinden; davacı vekili tarafından başvuru aşamasında dosyaya sunulan ve Dicle Üniversitesi Hastaneleri Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 25.06.2021 tarihli maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı gerekçesiyle Uyuşmazlık Hakem Heyetince yeniden maluliyet raporu alınmasına karar verildiği,

bunun üzerine dosyaya ibraz edilen ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 22.11.2021 tarihli maluliyet raporunda iki farklı yönetmelik hükümleri yönünden alternatifli rapor hazırlandığı, raporda, kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca davacının maluliyet oranın % 7 olarak, Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği uyarınca maluliyet oranının % 9.2 olarak belirlendiği,

hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda % 9.2 maluliyet oranı esas alınarak tazminat tutarının hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, hükme esas alınan ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 22.11.2021 tarihli maluliyet raporunda kaza tarihinde yürürlükte olan 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca davacının maluliyet oranı % 7 olarak belirlendiği halde kaza tarihi itibariyle yürürlükte olmayan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca belirlenen % 9.2 maluliyet oranı esas alınarak yapılan hesaplamaya itibar edilerek karar verilmesi doğru değildir.

Bu nedenle bilirkişiden ek rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) davacının talep edebileceği tazminat miktarının, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri uyarınca belirlenmiş olan % 7 maluliyet oranı esas alınarak hesaplanması gerekir. Eksik inceleme sonucu verilen kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

b- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Somut olayda, dava konusu kazaya ilişkin kaza tespit tutanağında, davalıya sigortalı araç (kamyonet) sürücüsü ile aracın savrulmasına neden olan ve kimliği tespit edilemeyen yayanın kusurlu olduğu, davacının ve yanında bulunan arkadaşlarının ise kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, ceza dosyasında trafik polis memuru bilirkişiden alınan kusur raporunun da kaza tespit tutanağı ile uyumlu şekilde düzenlendiği,

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, dava konusu aynı kazada yaralanan ve dava dışı ...'a ait Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 04.08.2021 tarih ve 2021.E.150308 sayılı başvuru dosyasında adli trafik bilirkişiden alınan 16.10.2021 tarihli kusur raporunun hükme esas alındığı, söz konusu raporda tespiti yapılamayan meçhul yaya şahsın asli ve % 75 oranında, davalıya sigortalı araç sürücüsünün ise tali ve % 25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince davalıya sigortalı araç sürücüsünün % 25 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek yapılan hesaplamaya itibar edildiği,

karara taraf vekillerinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince davacının kusurunun bulunmadığı ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince kusur tenzili yapılmasının hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kabulü ile davalı ... şirketinin tazminatın tamamından sorumlu tutulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Şu durumda, İtiraz Hakem Heyetince, dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ve dava konusu trafik kazasına ilişkin ceza dosyası ve hükme esas alınan Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 04.08.2021 tarih ve 2021.E.150308 sayılı başvuru dosyası da dosya arasına alınarak tüm deliller değerlendirilmek suretiyle kusura ilişkin üniversite öğretim üyelerinden seçilecek uzman bilirkişilerden denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün 2 (a) ve (b) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,