Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/4886 K.2024/6462

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın temyizi üzerine Daire'nin 28.03.2023 tarih ve 2023/2434 Esas,2023/4521 K sayılı ilamı ile İtiraz Hakem Heyetince karar verilmek üzere dosyanın gönderilmesine karar verilmiştir.

Gönderme kararı üzerine İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın 04.11.2013 tarihinde, davacının murisi oğlunun sevk ve idaresinde iken tek taraflı kaza yapması sonucu desteğin öldüğünü, davacının destekten yoksun kaldığını, zarar gören 3. kişi konumunda olan davacının zararından davalının sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazada desteğin tam kusurlu olduğunu ve zararın teminat dışı olduğunu, desteğin ehliyetinin bulunmadığını, habersiz şekilde aracın işyerinden alındığını ve diğer savunmaları ile birlikte davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; desteğin kazada tam kusurlu olması nedeniyle davacının tazminat talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. DAİRE GÖNDERME KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı davacı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

Daire'nin 28.03.2023 tarih ve 2023/2434 Esas,2023/4521 K sayılı ilamı ile "16.04.2022 tarihli ve 31811 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin On İkinci ve On Beşinci Fıkralarında Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğ gereğince, tebliğin yürürlüğe girdiği 01.05.2022 tarihinden sonra Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan uyuşmazlık başvuruları bakımından geçerli olmak üzere; tebliğin 3/1. maddesi “Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurusu yapılan sekiz bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir. Sekiz bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde itiraz edilebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, başvuran tek taraflı kazada, sürücü konumundaki oğlunun vefat ettiğini ve kendisinin onun desteğinden yoksun kaldığını bu sebeple fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile HMK 109 madde uyarınca kısmi dava kapsamında 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmalık Hakem Heyetince başvurunun reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir. Davacı vekilinin karara itirazı üzerine, Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından 5684 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin 12. Fıkrası uyarınca 8.000,00 TL'nin altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarının kesin olduğu bu sebeple Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yapılan itiraz başvurusunun Komisyon tarafından değerlendirmeye alınamayacağına karar verilmiştir. Ancak varılan sonuç hatalıdır. Zira fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi açılan tazminat talepli davada davanın kesin olduğundan söz edilemez.

O halde temyiz incelemesinin yapılabilmesi için kararın itiraza açık olduğu gözetilerek öncelikle, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak talepte bulunan davacı tarafın itirazı hakkında bir karar verilmesi, kararın temyiz edilmesi halinde temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi gerekir.

"16.04.2022 tarihli ve 31811 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin On İkinci ve On Beşinci Fıkralarında Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğ gereğince, tebliğin yürürlüğe girdiği 01.05.2022 tarihinden sonra Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan uyuşmazlık başvuruları bakımından geçerli olmak üzere; tebliğin 3/1. maddesi “Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurusu yapılan sekiz bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir.

Sekiz bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde itiraz edilebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, başvuran tek taraflı kazada, sürücü konumundaki oğlunun vefat ettiğini ve kendisinin onun desteğinden yoksun kaldığını bu sebeple fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile HMK 109 madde uyarınca kısmi dava kapsamında 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmalık Hakem Heyetince başvurunun reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir. Davacı vekilinin karara itirazı üzerine, Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından 5684 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin 12. Fıkrası uyarınca 8.000,00 TL'nin altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarının kesin olduğu bu sebeple Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yapılan itiraz başvurusunun Komisyon tarafından değerlendirmeye alınamayacağına karar verilmiştir. Ancak varılan sonuç hatalıdır. Zira fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi açılan tazminat talepli davada davanın kesin olduğundan söz edilemez.

O halde temyiz incelemesinin yapılabilmesi için kararın itiraza açık olduğu gözetilerek öncelikle, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak talepte bulunan davacı tarafın itirazı hakkında bir karar verilmesi, kararın temyiz edilmesi halinde temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi gerekir." gerekçesiyle dosyanın Sigorta Tahkim Komisyonu'na gönderilmesine karar verilmiştir

V.İTİRAZ HAKEM HEYETİ KARARI

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvuru sahibinin desteğinin kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, mevzuat ve içtihat gereği kendi kusuruyla kazanın meydana gelmesine neden olan destek ile ilgili olarak tazminat talep edilemeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilitemyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 04.11.2013 kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası Genel Şartlarında destekten yoksun kalan hak sahibinin, destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğuna dair düzenleme bulunmadığından kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu sürücünün ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, 12.08.2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. Hakem Heyeti tarafından, kazada tam kusurlu olan desteğin bu kusurunun davacıya yansıyacağından davacının tazminat talep hakkının bulunmadığı, zararın teminat dışı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Yeni Genel Şartları 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Genel şartların C.10. maddesi ile 12/8/2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni Genel Şartlar'ın C.11. maddesine göre; yeni genel şartlar, genel şartların yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır.

Somut olayda; desteğin sürücüsü olduğu araç ile seyri sırasında 04.11.2013 tarihinde meydana gelen kaza sonucu vefat ettiği ve davalı ... şirketinin 16.11.2012-16.11.2013 tarihli poliçe ile aracı zorunlu trafik sigortası ile teminat altına aldığı görülmektedir.

Davalı ... şirketinin sorumluluğunun kapsamı 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları'na göre değil, 12.08.2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na göre belirlenecektir.

01.06.2015 tarihli yeni Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın yürürlüğünden önce meydana gelen trafik kazalarındaki ölümler bakımından, HGK'nın 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 Esas-411 Karar, HGK'nın 22.2.2012 gün 2011/17-787 Esas- 2012/92 Karar, HGK'nın 16.1.2013 gün ve 2012/17-1491 Esas- 2013/74 Karar sayılı ilamlarında vurgulandığı üzere, davacının talebinin ve iddia ettiği zararın ölenin mirasçısı sıfatına değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatına dayandığı; davacının ölenin mirasçısı sıfatına dayanmayan ve doğrudan kendisi üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki desteğin kusurunun davacıya yansıtılamayacağı ilkeleri gözetilmelidir.

Bu sebeplerle; olay ve poliçe tarihi itibariyle, desteğin davaya konu trafik kazasındaki kusurunun davacının talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatına etki etmeyeceği de dikkate alınarak, davalının tazminattan kapsam belirlenip, sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, zararın teminat dışı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

VII. KARAR