Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/49 K.2024/1318

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile yeniden karar verilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.09.2020 tarihinde davacının eşi ...ın idaresindeki ekskavatörün davalı ... şirketine trafik sigortalı çekici dorsesi üzerinde iken orman yolu açmak için çalıştıkları esnada davacının eşi ...ın araç üzerinden savrularak düştüğünü ve araç altına kalarak vefat ettiğini, davacının ölen eşinin desteğinden yoksun kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile talebini 306.181,48 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, kazanın meydana geldiği yerin karayolu olmadığını, kusur incelemesi gerektiğini, tazminat hesabının yeni genel şartlara göre yapılması gerektiğini, hatır taşıması ve müterafik kusurun araştırılması gerektiğini, faiz talep edilemeyeceğini, davacı lehine 1/5 oranında vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile 306.181,48 TL destekten yoksun kalma tazminatının 11.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Ak Sigorta A.Ş.’den alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat olmadığı gibi davanın zamanaşımına uğradığını, kazanın karayolu sayılan yerde gerçekleşmediğini, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimine gidilmesi ve ayrıca hesaplamanın da TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizle yapılması gerektiğini, hesaplamada brüt asgari ücretin kullanılmasının hatalı olduğunu, ıslah dilekçesinin kendilerine tebliğ edilmediğini, başvuru sahibi lehine hükmedilen vekâlet ücretinde hata yapıldığını belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... Davanın ceza zamanaşımı süresi içinde kısmi alacak davası şeklinde açıldığı anlaşıldığından davalı vekilinin usule ilişkin itirazları reddedilerek esasa geçildiği ve öncelikle davalının sorumluluğunun doğup doğmadığı meselesi ele alındığı; dosyada yer ifade tutanaklarından ve Bayramiç Cumhuriyet Başsavcılığı iddianamesinden olayın; ...

Orman İşletme Müdürlüğünün B tipi Orman Yolu Açma İhalesi sonrasında Bayramiç İlçesi ...

Köyü ile...İlçesi ...Köyleri arasındaki orman yolunu açma çalışması için gidilen yerde meydana geldiğinin anlaşıldğı; dolayısıyla kazanın ortada henüz bir yol dahi olmayan bir yerde gerçekleştiği, bir diğer ifade ile kaza, karayolunda meydana gelmediği gibi karayoluyla bağlantılı bir yerde de gerçekleşmediği, hâlbuki bir kimsenin ölmesi ya da yaralanması nedeniyle işletenin sorumlu olabilmesi için kazanın karayolu ya da karayoluyla bağlantılı bir yerde gerçekleşmesi gerektiği" gerekçesiyle itirazın kabulü ile itiraza konu kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ispat yükünün davalı ... şirketinde olduğunu, davalı ... şirketinin zararın teminat kapsamı dışında kaldığını ispat edemediğini, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının usulüne uygun olduğunu, İtiraz Hakem Heyeti tarafından "karayolu" terimi dar yorumlanmak suretiyle kurulan hükmün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun amacına aykırı olduğunu, içtihatlara göre trafik kazasının mutlaka karayolunda meydana gelmesinin gerekmediği, karayolu ile bağlantısı olan veya karayolu sayılan bir alanda meydana gelmesi halinde de karayolunda meydana gelmiş gibi kabul edileceğinin vurgulandığını belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan eşin açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 2, 85, 89, 90, 91 ve 92 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun ikinci maddesinde bu kanunun, karayollarında uygulanacağı belirtildikten sonra, bu kural genişletilerek aynı maddenin (a) ve (b) fıkralarındaki durumlarda da kanunun uygulanabileceği öngörülmüş; karayolu tanımına girmediği halde genel trafiğin kullanımına açık olan yerler "karayolu gibi" kabul edilmiştir.

Bu bağlamda, karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerler ile, erişme kontrollü karayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarının kamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolunun bağlantısını sağlayan deniz, göl ve akarsular üzerinde kamu hizmeti gören araçların, kararyolu araçlarına ayrılan kısımlarında da, bu kanun hükümlerinin uygulanacağı; bu haliyle, toplu trafiğin bulunduğu yerler ile karayoluyla bağlantısı olan yerlerin de bu kapsama alındığı belirtilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereği ve Dairemiz uygulamasına göre karayolu zemininin asfalt, beton, taş veya toprak olması arasında herhangi bir fark bulunmamaktadır. Bu açıdan köy, orman, dağ, tarla ve yayla yolları da karayolu tanımına dahil kabul edilmektedir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince kamunun yararlandığı tüm yollar karayolu tanımı içindedir. Bu açıdan karayolunda taşıt trafiğine kamu yönetimince izin verilip verilmemesi önemli olmayıp fiilen bu amaçla kullanılması yeterlidir. Yine karayolu zemininin asfalt, beton, taş veya toprak olması arasında herhangi bir fark bulunmamaktadır. Bu açıdan köy, orman, dağ, tarla ve yayla yolları da karayoludur.

Yukarıda da açıklandığı üzere; Karayolları Trafik Kanunu’nun uygulanması için kazanın mutlaka karayolunda meydana gelmesi gerekmeyip karayolu ile bağlantısı olan, karayolu sayılan bir alanda meydana gelmesi halinde de karayolunda meydana gelmiş gibi kabul edilmektedir (HGK'nın 28.09.2011 tarihli 2011/17-499 Esas 2011/557 Karar).

Somut olayda, dosyadaki tutanaklardan davaya konu kazanın meydana geldiği yerin, ...-...orman yolu üzerinde meydana geldiği, karayolu ile bağlantılı bulunduğu, karayolu sayılan yerlerden olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince dava konusu kazanın meydana geldiği yerin karayolu olduğu, karayolu ile bağlantısı bulunduğu kabul edilerek işin esasına girilip yapılacak yargılama sonunda varılacak uygun sonuca göre davalı tarafın diğer itirazları da değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,