Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/5263 K.2024/6097

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı ve davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 20.08.2013 tarihinde davalıya zorunlu trafik sigortalı sürücünün sebep olduğu kaza nedeni ile davacının yaralandığını, taleplerinin zamanaşımına uğramadığını, belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici bakıcı giderinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve 1.500,00 TL rapor ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili sürekli iş göremezlik tazminatını 66.509,72 TL, geçici iş göremezlik tazminatını 719,78 TL, geçici bakıcı giderini 396,06 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalıya usule uygun başvuru yapılmadığını, davacının iddia ettiği gibi maluliyetinin sabit olmadığını, raporun hatalı ve yüksek oran içerdiğini, skarın fonksiyon kaybı oluşturmadığını, davacının kaza tarihinde aktif sigortalı olup olmadığının ispatı yapılmaksızın geçici iş göremezlik tazminatına karar verilemeyeceğini, başvuranın bakıma muhtaç olup olmadığının ispatı gerektiğini, kusur oranlarının belinlenmesi, davacının kask takıp takmadığının tespit edilmediğini, müterafık kusur indirimi yapılmasını, avans faizi talebinin reddi ile vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; uyuşmazlığın 20.08.2013 tarihli kazada yaralanan davacının tazminat istemine ilişkin olduğu, 250.000,00 TL teminat miktarı olduğu, dosyada yer alan Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 16.06.2021 tarihli raporu ile Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca %9,3 oranında maluliyeti olduğu, 120 gün geçici iş göremezlik süresi, 60 gün bakıcı ihtiyacının belirlendiği,

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılması gerektiği, 23.01.2022 tarihli hesap raporu ile davacının 66.509,72 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 719,78 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 60 gün bakıcı giderinin ise 396,06 TL olduğunun belirlendiği, davacının taleplerini artırdığı, kusur raporu ile davalıya sigortalı araç sürücünün %25, davacının ise %75 oranında kusurunun belirlendiği,

davacının yaralanma bölgeleri dikkate alındığında kask takmadığının anlaşıldığı ve %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılması gerektiğinin kabulü ile talebin kısmen kabulüne ve 54.100,45 TL tazminatın 02.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, başvuranın bisiklet sürücüsü konumunda olup, kask takma ya da bulundurma zorunluluğunun bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvuranın maluliyetinin kaza ile illiyet bağının bulunmadığını, sağlık kurulu raporunda yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, tazminat hesaplamasının PMF Yaşam Tablosu esas alınarak yapılması gerektiğini, bilirkişi kök raporunda herhangi veri değiştirilmeksizin sadece 2022 asgari ücreti esas alınarak yapılan hesaplama ile ek rapor düzenlendiği, usuli kazanılmış hak ihlali olduğunu, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığını, rapor ücretinin teminat dahilinde olmadığı, sorumluluğunun kusuru oranı kadar olduğunu, başvuran lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesinin gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına tarafların itiraz ettiği, sigorta kuruluşunun itirazlarının değerlendirilmesinde, asgari ücretteki artış dikkate alınarak ek rapor alındığı ve usulü kazanılmış hakka riayet edilmediğini beyan ettiği asgari ücretteki artışın talep olmasa dahi dikkate alınması gerektiği, bunun kamu düzeni ile ilgili olduğu, maluliyet raporuna itiraz edildiği ancak muayene yapılarak, tıbbi belgeler incelenmek suretiyle hazırlanan, kaza ile illiyet bağı kurulan raporun usul ve yasaya uygun olduğu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılarak yapılan hesaplamada isabetsizlik görülmediği,

davalı şirketin rapor ücretinden sorumlu olduğu, davacı lehine nispi tam oranda vekalet ücreti verilmesi gerektiği, davacının müterafık kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğu yönünden itirazı olduğu ancak yaralanma bölgeleri dikkate alındığında %20 oranında indirim yapılmasının yerinde olduğu gerekçesi ile tarafların itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlere dayalı olarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlere dayalı olarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 20.08.2013 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan bisiklet sürücüsü davacının sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri ile rapor gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51,52, 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 78,85,89,90,91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 inci maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi ve eki Cetvel uyarınca; bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur.

Mevzuatta 16.08.2022 tarihine kadar elektrikli bisiklet kullanıcılarının koruyucu başlık ve koruyucu gözlük takma zorunluluğu olmasına karşın, bisiklet sürücülerinin koruma başlığı (kask) takma zorunluluğu bulunmamaktaydı.

Ancak, 16.08.2022 tarihinde yayımlanan Resmi Gazete ile Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle "Hususiyetlerine Göre Araçlarda Bulundurulacak Teçhizat" başlıklı tabloda, koruma başlığı (kask) ve gece seyahatlerinde görünürlüklerini sağlayacak şekilde reflektif yelek vb. giyisiler bisiklet sürücüleri için de zorunlu tutulmuştur.

Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacının kask takmaması nedeni ile %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince davacının yaralanma bölgesi dikkate alındığında kask takılmadığı ve müterafık kusur indirimi yapılmasının yerinde olduğu belirtilerek davacının bu yöndeki itirazının reddine karar verilmiştir. Kaza tarihi 20.08.2013 olup bisiklet sürücülerinin koruma başlığı (kask) takma zorunluluğunun 16.08.2022 tarihinde yapılan değişiklikle getirildiği göz önünde bulundurulduğunda %20 müterafik kusur indirimi kabulü yerinde olmamış ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, hesaplamada kullanılan yöntemin usul ve yasaya uygun olmasına, maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre tanzim edilmiş olmasına, hesaplamanın usul ve yasaya uygun olmasına, yargılama giderleri içinde hükmedilen rapor ücretinden davalının sorumlu olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan davacının, gelir getirici bir işte çalışmadığı, dolayısıyla geçici iş göremezlik süresince mahrum kaldığı herhangi bir kazancı bulunmadığı anlaşılmakla geçici iş göremezlik zararı da doğmamıştır.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan ve gelir getirici bir işte çalıştığı tespit edilemeyen davacı hakkında geçici iş göremezlik tazminatı hesaplandığı anlaşılmaktadır. İtiraz Hakem Heyetince geçici iş göremezlik talebinin reddi yerine kabulü isabetli olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.

4. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE

3. Değerlendirme bölümünün (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,