Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/5276 K.2025/1289

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile sigortalı aracın 03.08.2014 tarihinde karıştığı çift taraflı kazadan dolayı yolcu olan müvekkilinin yaralandığını, davalı tarafından yapılan ödemenin gerçek zararı karşılamaktan uzak olduğunu, bakiye tazminat taleplerinin sonuçsuz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 16.000,00 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiş; bedel artırım dilekçesi ile talebini 199.042,12 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yapılan ödeme ile tüm sorumluluklarını yerine getirdiklerini, bakiye zarar bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından düzenlenen 16.03.2015 tarihli maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, bu rapora göre davacının %19 oranında maluliyetinin bulunduğu, davalı tarafından yapılan ödemenin zararı karşılamadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 93.866,74 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının 02.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince; İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından düzenlenen 16.10.2015 tarihli maluliyet raporunun hükme esas alınması gerektiği gerekçesi ile davacı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararın kaldırılmasına, davanın kabulü ile 199.042,12 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 13.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline; davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 20.12.2021 tarihli ve 2021/4646 Esas - 2021/10627 sayılı ilamıyla; davacı hatır yolcusu olduğundan hesap edilen tazminattan hatır taşıması indirimi yapılmamasının ve vekalet ücretinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 93.866,74 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatından %20 hatır taşıması indirimi yapılarak başvurunun kısmen kabulü ile 75.093,40 TL'nin 02.11.2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamına göre bozma öncesi hüküm altına alınan 199.042,12 TL üzerinden hatır taşıması indirimi yapılması gerekirken 93.866,74 TL üzerinden indirim yapıldığını, bozma ilamına uyulmadığını, bu yönden hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; yapılan ödeme ile tüm sorumluluklarını yerine getirdiklerini, bakiye zarar bulunmadığını, Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru şartının gerçekleşmediğini, başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, davacı emniyet kemeri takmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın yaptığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1. 6100 sayılı HMK'nın 304 üncü maddesi gereğince sadece hükümdeki yazı ve hesap hataları mahkemece re'sen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. HMK'nın 305 inci maddesinde de hüküm fıkrasında taraflara tanınan hakların ve yüklenen borçların tavzih yoluyla sınırlandırılamayacağı, genişletilemeyeceği ve değiştirilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bir başka anlatımla hükmü değiştirici nitelikte, taraflara tanınan hakları ve yüklenen borçları değiştirir mahiyette hüküm genişletilemez ve sınırlanamaz (HMK m. 305/2).

Başka bir anlatımla hakim kararını verdikten sonra bu kararını değiştiremez. Ancak bazı hallerde hüküm, açık olmayabilir, uygulanmasında bazı tereddütler ortaya çıkabilir ya da birbirine aykırı fıkralar içerebilir. Bu durumda taraflara mahkemeye başvurarak hükmün tavzih edilmesini (açıklığa kavuşturulmasını, açıklanmasını), varsa çelişkinin giderilmesini isteme olanağı tanınmıştır.

Mahkeme, tavzih talebini haklı görür ise hükümdeki açık olmayan hal, tereddüt ya da çelişkiyi ortadan kaldırır. Ancak tavzihle hükümde belirtilen haklar ve borçlar sınırlandırılmayacağı gibi genişletilemez ve değiştirilemez.

Dosya kapsamından, İtiraz Hakem Heyeti tarafından 24.06.2022 tarihli asıl kararla 93.866,74 TL üzerinden hatır taşıması indirimi yapılarak 75.093,40 TL tazminatın tahsiline dair hüküm kurulduğu, dosyadan el çekilmesine rağmen davacı vekilinin talebi üzerine verilen 26.03.2023 tarihli ek kararla 159.233,69 TL tazminatın davalıdan tahsiline dair yeniden hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alınarak İtiraz Hakem Heyeti tarafından dosyadan el çekildikten sonra verilen ek kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ayrıca asıl kararda bozma ilamına uygun şekilde 199.042,12 TL sürekli iş göremezlik tazminatı üzerinden %20 hatır taşıması indirimi yapılması gerekirken 93.866,74 TL üzerinden indirim yapılarak yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı anlaşılmaktadır. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

2. Bozma neden ve şekline göre, davacı vekilinin ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VII. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya ve davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,