Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/532 K.2025/14162

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ... eşi ve diğer davacıların babası olan ... 'ün kullandığı araç ile davalı ... şirketine sigortalı ve diğer davalının sürücüsü olduğu aracın 27.03.2005 tarihinde yaptıkları kazada yaralanması nedeni ile hastaneye kaldırıldığını, gördüğü tedaviye rağmen 27.05.2005 tarihinde vefat ettiğinı, davalının kazada kusurlu olduğunu beyanla fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak davacı eş ... için 7.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, desteğin kullandığı aracın hurdaya ayrılması nedeni ile 1.000,00 TL, desteğin tedavi masrafları için 12.500,00 TL maddi tazminat ile davacı eş ... için 5.000,00 TL,

diğer davacıların her biri için 2.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte (davalı ... maddi tazminat ve sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 24.03.2014 tarihli dilekçesi ile toplam maddi tazminat tutarını 9.784,06 TL olarak artırdığını beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, kaza ile ölüm tarihi arasındaki müteveffanın gördüğü tedavinin araştırılması ve kaza ile ölüm olayı arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiğini, taleplerin fahiş olduğunu, kazanın müteveffanın ağır kusuru sebebiyle meydana geldiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; hasar miktarını ve kusur oranını kabul etmediklerini, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İhbar olunan SGK vekili cevap dilekçesinde tedavi giderlerinden sorumlukları bulunmadığını, davalı ... şirketinin sorumluluğunun devam ettiğini, aleyhlerine hüküm kurulmamasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.04.2014 tarihli ve 2010/167 Esas, 2014/154 Karar sayılı kararıyla; davanın maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu, söz konusu 27.03.2005 tarihli kaza nedeni ile alınan kusur raporu ile davalının %25, desteğin ise %75 oranında kusuru bulunduğu,

hesap raporlarının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davacı ... 'un maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 9.784,06 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 250,00 TL araçtaki hasar, 3.125,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 13.159,06 TL maddi tazminatın 27.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın 27.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

davacılar ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 2.000,00'er TL manevi tazminatın davalı ...'dan tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 08.06.2017 tarihli ve 2014/19427 Esas, 2017/6534 Karar sayılı ilamıyla; "1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... vekilinin tüm; davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Yargılama sırasında yürürlüğe giren ve 2918 sayılı yasanın 98. maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Yasanın 59. maddesinde, “trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın "Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır."

Yasanın geçici 1.maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, söz konusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanunun 59 uncu maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği" öngörülmüştür.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1.maddesinde, sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği, düzenlenmiştir.

Karayolları Trafik Kanuna göre, zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorunludur.

Sigorta poliçesinde belirtilen, motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle sigorta şirketi zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır, Sigorta şirketinin yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere göre, 2918 sayılı Yasanın 98.maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluk "Sosyal Güvenlik Kurumu'na" geçtiğinden eldeki davada yasal hasmın "Sosyal Güvenlik Kurumu" olması gerekir.

Bu durumda mahkemece, "Sosyal Güvenlik Kurumu"nun davaya dahil edilmesi, tarafların bu yöndeki delillerinin toplanması, davacı tarafından talep edilen tedavi giderlerinden 2918 sayılı Yasanın 98.maddesi kapsamında kalan ve Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olanların belirlenmesi için bu konularda uzman doktor bilirkişiden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak sonucuna göre 2918 Sayılı Yasanın 98. maddesi kapsamında kalan tedavi giderleri yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu ile davalı sürücü ve işletenin, yasa kapsamı dışında kalan tedavi giderlerinden ise davalılar Zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketi,

sürücü ve işletenin sorumlu tutulması gerekirken, Sosyal Güvenlik Kurumu davaya dahil edilmeden ve 2918 Sayılı Yasanın 98. maddesi kapsamında bulunan tedavi giderleri belirlenmeden tüm tedavi giderlerinden davalı ... ile sürücü-işletenin sorumlu tutularak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Dava dilekçesi içeği ve tanık beyanlarına göre davacıların desteği ... 'un hafta çiftçi olduğu, anlaşılmaktadır.

İlçe Ziraat odasından verilen cevaba göre, murisin odanın eski kayıtlı üyesi olduğu, murisin adına kayıtlı olan ve bildirdiği buğday-ayçiçeği tarlalarına göre yılık gelirinin ortalama 7.500,00 TL olduğu beyan edilmiş, tazminatın hesaplanmasında murisinin belirtilen bu geliri esas alınmıştır.

Her ne kadar desteğin ölümünden sonra çiftçilik işinin devam etmesi halinde davacıların gelir elde etmeye devam edeceği kabul edilmeli ise de mahkemece desteğin yerine başkasının çalıştırılması olanağı gözönüne alınarak ona ödenecek ücret yada ödenmesi gereken ücret temel esas alınarak bu miktar üzerinden destek zararının hesaplanması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

4-Dosya kapsamına göre davacı tarafça davadan önce davalı ... Sigorta AŞ'ye başvurulmamıştır.Bu halde davalı ... şirketinin kazadan ilk kez dava tarihinde dava tarihinde haberdar olduğu ve temerrüde düştüğünün kabul edilmesi gerekirken, davalı ... Sigorta AŞ aleyhine kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmayıp bozma nedeni yapılmıştır. " denilerek bozma kararı verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu, bozma ilamı sonrasında aktüerya raporu ve tedavi giderleri miktarının belirlenmesine ilişkin rapor alındığı, davacı ...'ün ölüm tarihine kadar hesaplama yapıldığı 07.02.2020 tarihli rapor ile 8.623,25 TL tazminat belirlendiği, söz konusu tedavi giderlerinden Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumlu olmadığı,

davalıların 3.250,00 TL tedavi giderinden sorumlu olduğu gerekçesiyle davalı SGK açısından davanın reddine, davacı müteveffa ... 'ün maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 8.623,25 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 250,00 TL araçtaki hasar, 3.250,00 TL tedavi gideri toplam 12.376.75 TL maddi tazminatın davalılar ...

Sigorta A.Ş açısından dava tarihinden, davalı ... açısından 27.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ..., ..., ..., ... ve ...'un ... noterliği 07.04.20 15... yevmiye nolu veraset ilamındaki mirasçılarına verilmesine, davacı müteveffa ... açısından manevi tazminat talebinin kabulü ile müteveffaya isabet eden 5.000,00 TL manevi tazminatın 27.03.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal fazi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacı ... 'un ... noterliği 07.04.20 15... yevmiye nolu veraset ilamındaki mirasçılarına verilmesine,

davacılar ..., ..., ... ve ... açısından manevi tazminat taleplerinin kabulü ile, her biri açısından 2.000,00'er TL manevi tazminatın davalı ...'dan tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, müteveffanın kaza nedeni ile değil başka bir rahatsızlık nedeni ile vefat ettiğini, hesaplamanın fahiş olduğunu, kusur oranlarını kabul etmediklerini, manevi tazminatın fahiş olduğunu, davalı lehine hatalı vekalet ücreti verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalının sürücüsü olduğu aracın karıştığı 27.03.2005 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı, araç hasar bedeli, tedavi gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, bozma üzerine alınan aktüerya raporunun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR