Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/5560 K.2024/6423

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili Habibe'nin eşi, diğer müvekkillerinin babası olan ...in işleteni ve sürücüsü olduğu motorsiklet ile 26.12.2015 tarihinde Konya ili Ilgın-Doğanhisar karayolu üzerinde seyir halindeyken Harmanyazı Mahallesi mevkiine geldiğinde motorsikleti kuma kaptırması sonucu kaza yaptığını, yaralanarak uzun süre Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin Cerrahi Bölümünde tedavi gördükten sonra 09.03.2016 tarihinde öldüğünü, trafik sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketlerinin 3. kişi olan desteğin yakınlarına zararlarını ödemek durumunda olduğunu,

davalının motorsikletin trafik sigorta poliçesini düzenlemiş olması nedeniyle müvekkillerinin destek zararlarından sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere herbir müvekkili için 1.000,00'er TL den toplam 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili 20.06.2017 tarihinde harçlandırdığı ıslah dilekçesi ile bilirkişi raporunda belirtildiği gibi 3.000,00 TL'lik taleplerini toplam 329.777,44 TL'ye çıkardıklarını ve artırılan miktarın ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin idare merkezi adresinin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinde olması nedeniyle mahkemenin davaya bakmaya yetkisiz olduğunu, ıslah talebinin zamanaşımına uğradığını, işin esası yönünden ise müvekkilinin motorsikletin 14.12.2015-05.03.2016 dönemine ilişkin olarak 506604815 nolu trafik sigorta poliçesi ile sigorta poliçesinin düzenlediğini, poliçe genel şartlarının A.6. maddesinin (d) bendi gereğince desteğin kusuruna denk gelen taleplerin teminat dışı olduğunun belirlendiğini, 2918 Sigortacılık Kanunu'nun 90 ıncı maddesinin de işbu genel şartlara atıf yaptığını, ölüm halinde kişi başı maddi tazminat limitinin 290.000,00 TL olduğunu, fazlasının istenemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01.11.2017 tarihli ve 2017/147 Esas-2017/944 Karar sayılı kararıyla; davacıların desteğinin sürücü konumunda tek taraflı yaptığı trafik kazası sonucu vefat ettiği, işletenin ölümü halinde trafik sigortacısı olan sigorta şirketlerinin işletenin desteği olduğu kişilerin 3. kişi sıfatıyla gördükleri destek zararlarından sorumlu olduğu,

davalı ... şirketinin miras ilişkisi gereği değil destek ilişkisi gereği 3. kişi olan davacılara karşı sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 193.729,99 TL, davacı Ümmüeymen ... için 49.899,87 TL ve davacı ... ... ... için 46.370,14 TL olmak üzere toplam 290.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 1.000,00 'er TL'lik kısımlarına dava tarihi olan 22.02.2017 tarihinden itibaren, kalan kısımlarına ise ıslah tarihi olan 20.06.2017 tarihinden itibaren yıllık %9 ve ileride değişmesi halinde değişen oranlarda yasal faiz uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak belirtilen şekilde davacılara verilmesine,

davacıların fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 24.06.2020 tarihli ve 2018/225 Esas, 2020/711 Karar sayılı kararıyla; vefat eden destek yönünden yapılan değerlendirme ve hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tazminat hesaplamalarının olay tarihindeki yasal düzenlemeler ve Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu, yine davacıların her birine ayrı ayrı vekalet ücreti takdirinin ise davacıların aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu gözetildiğinde, yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 2021/9876 Esas, 2022/15742 Karar sayılı ve 29.12.2022 tarihli kararı ile davalı vekilinin davacılardan Ümmüeymen ... ve ... ... ... ...'e yönelik temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verilerek, desteğin davaya konu tek taraflı trafik kazasında tam kusurlu olduğu ve davacı ...'in desteğin idaresindeki aracın sigortacısı olan davalı ... şirketinden destek tazminatı talep etme hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin davacı ... yönünden temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada; davaya konu trafik kazasının ve davalı ... tarafından düzenlenen poliçe başlangıç tarihinin, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının yürürlüğünden sonraki tarihli olduğu, adı Geçen Genel Şartların A.3 maddesi ile A.5 maddesine göre sadece üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan destek zararlarının, destekten yoksun kalma teminatı kapsamında olduğu,

davacının murisi olan araç sürücüsünün 3. kişi olarak kabulünün mümkün olmadığı dolayısıyla zarar talebinin yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davacı ... yönünden davanın reddi gerektiği gerekçesiyle davacı ...'in maddi tazminat davasının reddine, mahkemeniz 01.11.2017 tarih ve 2017/147 Esas 2017/944 Karar sayılı kararı davacılar Ümmüeymen ... ve ... ... ... ... yönünden kesinleştiğinden bu davacılar yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; Yargıtay'ın bozma kararı ile yerel mahkemenin bozmaya uyarak verdiği kararın kazanın olduğu tarihteki kanun, yönetmelik ve teamüllere göre yerinde olmadığı, müvekkil ... yönünden kararın temyizen incelenerek bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

Temyizen incelenen karar İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, karar usul ve kanuna uygun olup 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartların A.6. maddesi (d) bendine göre destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle, somut olayda,

olay tarihi olan 26.12.2015 itibariyle tam kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücü murisin destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında olmadığından ve poliçenin teminat başlangıcı tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanunu'nda destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olduğuna ilişkin bir düzenleme de bulunmadığından malik ve sigortalı desteğin davaya konu trafik kazasında tam kusurlu olduğu ve davacıların desteğin idaresindeki aracın sigortacısı olan davalı ... şirketinden destek tazminatı talep etme hakları bulunmamasına göre davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri

sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı peşin alınan harcın onama harcına mahsubuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,