Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/5984 K.2024/8160

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davacı ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince tarafların itirazının reddine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; yaya olan müvekkiline 19.11.2019 tarihinde karşıdan karşıya geçerken plakasını alamadığı motosikletin çapması neticesinde yaralandığını Mersin şehir hastanesinde maluliyetinin %4 olarak belirlendiği, davalı kurum tarafından 16.035,00 TL ödeme yapıldığı, Maluliyet tespiti işlemleri yönetmeliğine göre %16 oranında malul kaldığının belirlendiği, söz konusu rapor ile davalıya başvuru yapılsa da ödeme yapmayacaklarını bildirdikleri, belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada şimdilik 40.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL bakıcı gideri ve 944,00 TL rapor ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan talep etmiştir.

Davacı vekili 21.06.2021 tarihli dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatını 113.687,46 TL, 8.812,33 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.991,85 TL bakıcı gideri olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya %4 maluliyet oranı üzerinden TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi ile ve %80 kusur oranı üzerinden yapılan hesaplama ile 16.035,00 TL ödeme yapıldığını, ödemenin yeterli olduğu, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik Hükümlerine göre rapor düzenlenmesi gerektiğini, sağlık giderlerinden SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, konusunda uzman kusur ve tazminat bilirkişileri ile zararın tespitini talep ettiklerini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizin esas alınması, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının Mersin Şehir hastanesinden aldığı rapor ile %4 oranında malul kaldığını gösteren rapora göre davalının ödeme yaptığı ve raporun davalı tarafından kabul gördüğü, KTÜ Adli Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü tarafından tanzim olunan 25.12.2020 tarihli raporda davacının Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği uyarınca sürekli iş göremezlik oranının %16 olarak bildirildiği, davalının %80 oranı ile davacıya ödeme yaptığı ancak alınan kusur raporu ile davacının kazada kusursuz olduğunun anlaşıldığı,

aktüer rapor ile davacıya yapılan ödemeninde güncel değerinin tenzili neticesinde 113.687,46 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 8.812,33 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.991,85 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 124.491,65 TL tazminatın belirlendiği,

raporda %4 maluliyet oranına göre hesaplama yapılmasının istendiği ek rapor alınarak %4 maluliyet oranı %1,8 teknik faiz esas alınmak suretiyle ve davalının yaptığı ödemenin de tenzili neticesinde bakiye 15.858,50 TL sürekli iş göremezlik tazminatının belirlendiği gerekçesi ile başvurunun kısmen kabulüne 15.858,50 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 19.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; bilirkişi raporunda TRH 2010 Mortalite Tablosu ve % 0 faiz esas alınarak yapılan hesaplamanın dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek karara itiraz etmiştir Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvurana gerekli ödemenin yapılması ile Güvence Hesabının sorumluluğunun kalmadığını, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinin SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, rapor ücretinin reddi gerektiğini, bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 Teknik faiz esas alınması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan ek aktüer raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının bakiye 15.858,50 TL tazminatı olduğunun belirlendiği, geçici iş göremezliği ve bakıcı giderinden adli tıp rapor ücretinden davalının sorumlu olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif ranta göre hüküm kurulmasında isabetsizlik olmadığı, başvuran lehine nispi tam vekalet ücreti verilmesinin hukuka uygun olduğundan tarafların itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde %16 oranı veren maluliyet raporuna göre yapılan hesaplama üzerinden taleplerini artırdıklarını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılması, ek raporun tebliğ edilmediğini, artırıma göre karar verilmesi gerektiği gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen aracın karıştığı 19.11.2019 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve rapor ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 inci maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre tanzim edilmiş rapora göre karar verilmiş olmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi ile hesaplama yapılmış ödeme tarihi verilerine göre 19.560,19 TL, hesap tarihine göre 33.079,65 TL tazminat belirlemesi yapıldığını, davalının yaptığı ödemeninde tenzili ile bakiye 15.858,50 TL tazminatın belirlendiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte progresif rant usulü yerine, %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle ödemenin tenzil edilerek tazminatın belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR