Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/8846 K.2025/15754

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 03.08.2022 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu karşı araç sürücüsü olarak bulunan müvekkilinin yaralandığını, iş göremezliğe uğradığını, davalı tarafça yapılan ödemenin gerçek zararı karşılamadığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 21.100,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; bedel artırım dilekçesiyle talebini sürekli iş göremezlik yönünden 589.953,15 TL, geçici bakıcı gideri yönünden 17.256 TL , tedavi gideri yönünden 6.000,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ödeme yaparak tüm sorumluluklarını yerine getirdiklerini, başvurunun usulüne uygun olmadığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kabulü ile 589.953,15 TL sürekli iş göremezlik tazminatının, 17.256,00 TL bakıcı giderinin ve 6.000,00 TL tedavi gidefinin 08.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, raporlar arasında çelişki olduğunu, kusur oranının tespiti gerektiğini, başvurucunun mesleğinin asker olduğu göz önüne alındığında sürekli iş göremezlik tazminat hesabı yapılırken pasif döneme geçme yaşının 55 olarak esas alınması gerektiğini, ödeme yaparak tüm sorumluluklarını yerine getirdiklerini, ödeme tarihi verileri dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, geçici bakıcı ve tedavi giderinin teminat kapsamında olmadığını, davacı asker olduğundan geçici iş göremezlik zararı oluşmadığını,

müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamanın teknik faiz uygulanarak yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin hatalı belirlendiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir. Ek beyan dilekçesinde ise pasif dönemde fiiili bir çalışma olmadığı için yapılacak tazminat hesaplamasında pasif dönemde asgari ücret “gelir vergi istisnasız” hesaplanarak tazminat hesaplaması yapılması gerektiğini

ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri talebine ilişkindir. 1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-HMK'nın 266. ve devamı maddeleri gereğince çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir, hükmüne yer verilmiştir.

Hakem heyetince, kaza ile ilgili olarak kusur raporu alınmaksızın karar verilmiş ise de; 2918 sayılı KTK’nın 83. maddesine göre düzenlenen trafik kazası tespit tutanağı, tarafların kusurları bakımından hüküm kurmaya yeterli olmayıp, kusur oranlarının belirlenmesi önemli ve gereklidir. 6100 sayılı HMK’nin 266-287 maddeleri gereğince seçilecek uzman bilirkişi aracılığıyla, davaya konu kazaya ilişkin ceza dosyası dosya arasına alınarak tarafların kusur durumlarının tespiti ile sonucuna göre karar vermek gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Sürekli iş gücü kaybı tazminatının belirlenmesinde, davacının son gelir durumu ile birlikte muhtemel yaşam süresinin ve bu sürenin ne kadarında aktif çalışma hayatının devam edeceği, ne kadarında pasif dönemde bulunacağının tespiti önem arzetmektedir. Çalışma hayatının, aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması ve özel yasalarında çalışma süreleri ayrık olarak belirtilmemiş (asker, polis vb. gibi) kişiler yönünden 60 yaşın aktif çalışma devresini, bakiye yaşam süresi varsa kalan sürenin de pasif çalışma dönemini oluşturduğu; sürekli iş gücü kaybı nedeniyle tazminatın hesabında, pasif devrede de zararın oluşacağı ve bu zararın asgari ücret düzeyinde bir zarar olacağının kabulü gerektiği Dairenin yerleşmiş içtihatlarındandır.

Özel yasaları gereği çalışma süreleri ayrık olarak düzenlenenler dışında kalan kişiler yönünden, aktif- pasif devre ayrımı anılan şekilde yapılmakla birlikte; asker, polis gibi özel yasaları ile çalışma süreleri farklı belirlenen kişiler için sürelerin bu yasalardaki düzenlemelere göre belirlenmesi gerekmektedir. Somut olayda; davacı asker olup, kazadaki yaralanması sonucu iş gücü kaybına uğramıştır.

Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından hükme esas alınan aktüer raporunda, davacının 60 yaşına kadar çalışacağı ve aktif devresinin devam edeceği. 60 yaşı ile muhtemel bakiye ömür süresi sonu arasındaki dönem için de pasif devrede olacağı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Oysa, yukarıda açıklandığı üzere, kendi özel yasaları gereği daha erken emekli olma (aktif devresi sona erme) imkanı bulunan meslek gruplarından birinde yer alan davacı için, herhangi bir araştırma yapılmadan, 60 yaş sonunun aktif devre sonu olarak kabulü mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle; asker olan davacının çalıştığı kuruma ve SGK Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne yazı yazılarak, davacının yaşı ile mesleki kıdemine göre muhtemel emeklilik yaşının kaç olduğunun sorulması; yazı cevabının gelmesinden sonra, bildirilen muhtemel emeklilik yaşı da dikkate alınarak, bildirilen yaşa kadar aktif devre ve bu yaş ile muhtemel ömür sonu arası süre için AGİ dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden pasif devre hesabının yapılması için ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre (davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR