Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/991 K.2024/5842

Taraflar arasında görülen kurum zararının giderilmesi istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Ağrı İli, Hamur İlçesi 30 Yataklı Devlet Hastanesi Güçlendirme Projesi Yapım İşinin dava dışı şirkete ihale edildiğini ve şirketle sözleşme imzalandığını, Devlet Hastanesi Güçlendirme Projesi Yapım İşi kapsamında yapılması gereken, ancak kusurlu ve noksan yapıldığının belirlenmesi sonucunda yüklenicisi tarafından ikmali gereken işlerin Depremsellik Ön İncelemesi İşi adı altında yeni bir ihaleye konu edilmesi ve yeni ihalenin aynı kişi tarafından üstlenilmesi sonucunda 61.360,00 kurum zararının oluştuğunu belirterek, gereksiz ihale ve ödemeye sebep olan davalılardan kurum zararının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davaya konu ihale nedeniyle davalılara kusur atfedilemeyeceğini, davalıların sadece gerçekleştirme memuru olarak ödeme belgesini imzaladıklarını, sorumlular hakkında ceza yargılamasının devam ettiğini, davalılar hakkında herhangi bir adli ya da idari soruşturma yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 26.06.2013 tarih, 2012/538 esas ve 2013/272 karar sayılı ilamı ile; ilk ihale kapsamında yapılan projeye ilişkin noksan ve hatalı yerlerin yasa ve usul gereği yükleniciye tamamlattırılması yerine aynı iş için ikinci kez ihale yapılıp yine işin aynı yükleniciye ihale edildiği olayda; yapılmaması gereken ikinci ihale ile dava konusu edilen kurum zararının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 61.360,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, faiz talep edilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 01.10.2014 tarihli, 2013/16204 esas ve 2014/12661 karar sayılı ilamı ile, ''...Dosya arasında bulunan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun incelenmesinde, ilk ihale kapsamında yapılan projenin noksan ve hatalı yerlerinin yasa ve usul gereği yükleniciye tamamlatılması yerine aynı işlerin ikinci bir ihale kapsamında yine aynı yükleniciye verildiği,

yapılan bu hatalı işlem nedeni ile yapılmaması gereken ikinci ihale sonucu yükleniciye ödenen KDV dahil 61.300.00 TL ihale bedelinin 5018 sayılı Yasa'nın 71. maddesi a ve b bentleri karşısında kamu zararı olarak ortaya çıktığı, her iki işe ait hak edişler hazırlanmalarına müteakip ödenmek üzere Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü'ne gönderildiği, her iki hak edişin ödenmesine ilişkin ödeme emirlerinde düzenleyen olarak (Gerçekleştirme Görevlisi) İdari ve Mali İşler Müdürü davalı ... ve harcama yetkilisi olarak da İl Sağlık Müdür Vekili ...'nin yer aldığı,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 31 ve 32. maddeleri uyarınca Harcama Yetkilisinin ve 33. madde uyarınca da gerçekleştirme görevlilerinin sorumlu olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından, davalı ...'in Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü'nde Gerçekleştirme Görevlisi, diğer davalı ...'nin ise Harcama Yetkilisi olduğu, dava konusu Ağrı ili Hamur İlçesi 30 yataklı Devlet Hastanesi ve Lojman İnşaatı İşinin Yapımı İşi İhalesinde Muayene ve Kabul Komisyonunda dava dışı M. ....'ın yer aldığı, Muayene ve Kabul Komisyonunda görev alanlar ve ihalenin verildiği şirket hakkında ceza mahkemesinde görevi kötüye kullanma, edimin ifasına fesat karıştırma iddiaları ile ceza davası açıldığı anlaşılmaktadır.

Şu halde, bilirkişi raporu incelendiğinde, bilirkişiler tarafından dava konusu kurum zararına neden olan ihalede davalılara yüklenen kusurun somut olay bazında değerlendirilerek belirlenmesi yerine 5018 sayılı Kanun'un 31. ve 32. maddelerinden bahsedilerek bu madde gereğince sorumlu olmaları gerektiği belirtilerek soyut ifadeler ile sorumluluklarının belirlendiği ve raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle işin uzmanı bilirkişilerden oluşacak bir heyetten rapor alınarak tarafların dava konusu zararın oluşmasında kusur ve dolayısıyla sorumlulukları kapsamı belirlenmelidir. Hüküm kurmaya elverişli olmayan, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiği anlaşılmakla, kararın bozulması gerekmiştir.'' gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, bilirkişi heyetinden alınan 05.04.2016 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu her iki ihalenin her aşamasında görev yapan ve oluşan kamu zararından dolayı asıl sorumluluğu bulunan 30 yataklı Devlet Hastanesi ve Lojman İnşaatı İşinin Yapımı İşi İhalesinde Muayene ve Kabul Komisyonunda görevli olan dava dışı Kontrol Şefi, İnşaat Mühendisi,

Bayındırlık ve İskan Müdürü ve İnşaat Teknikeri olan görevliler yerine yalnızca her iki ihalenin hak edişinin ödenmesine ilişkin ödeme emrini düzenleyen olarak gerçekleştirme görevlisi İdari ve Mali İşler Müdürü davalı ... ve harcama yetkilisi Sağlık Müdürü vekili davalı ...'nin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 31 ve 42 nci maddeleri uyarınca, Harcama Yetkilisinin 33 üncü maddesi uyarınca yegane sorumlu olarak dava edildiği,

dava konusu kamu zararının oluşumunda dava dışı kamu görevlileri Kontrol Şefi Başkan ...'nın % 25 oranında, İnşaat Mühendisi ...'un % 25 oranında, Bayındırlık ve İskan Müdürü Şakir Tanay'ın % 30 oranında, İnşaat Teknikeri yedek üye ...'ın % 10, davalıların ise % 5 oranında ayrı ayrı sorumlu oldukları görüşüne varıldığı ve raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 3.068,00 TL'nin dava tarihinden uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalı ...'den ve 3.068,00 TL'nin dava tarihinden uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; eldeki davanın kamu zararının tahsiline yönelik olduğu ve kamu zararına konu Depremsellik Ön İncelemesi İşine ilişkin ihalenin bütün sorumlu ve ilgililerin müteselsil sorumluluğunu gerektirdiği dikkate alındığında dava konusu alacağın tamamının davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken davalıların kusuru oranında sorumluluğuna karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Ağrı İli, Hamur İlçesi 30 Yataklı Devlet Hastanesi Güçlendirme Projesi Yapım İşine ilişkin ilk ihale kapsamında yapılan projenin noksan ve hatalı yerlerinin usul ve yasa gereği yükleniciye tamamlatılması yerine aynı işin ikinci bir ihale kapsamında yine aynı yükleniciye verilmesi nedeniyle esasen yapılmaması gereken ikinci ihale sonucu yükleniciye yapılan ödeme ile ortaya çıkan kurum zararının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 31, 33, 42 ve 71 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,