Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/10658 K.2025/16800

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 01.08.2021 tarihinde davacıların desteğinin yolcu olduğu davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacıların desteğinin vefat ettiğini, müvekkillerinin destekten yoksun kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacılar vekili, talebini 430.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurunun usule uygun yapılmadığını, kaza tespit tutanağında desteğin isminin yer almadığını, müterafik kusur ve hatır indirimi uygulanması gerektiğini, kusur yönünden inceleme yapılması gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemiyle tazminatın hesaplanması gerektiğini ve vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenecek miktarın beşte biri oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile davacı eş ........ için 244.874,07 TL, baba ...için 70.476,62 TL ve anne ... için 114.649,31 TL olmak üzere toplam 430.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince; davalının itirazının vekalet ücreti yönünden kısmen kabulüne ve kararın düzeltilmesine, diğer itirazların reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 14.01.2025 tarihli ve 2022/16786 Esas, 2025/579 Karar sayılı ilamıyla; "davacıların mülteci statüsünde olmadığı sabit olup mahkemece; öncelikle davacılara 6458 sayılı Kanun'un 62... üncü maddeleri uyarınca uluslararası koruma kapsamında "şartlı mülteci" veya "ikincil koruma" statüsünün verilip verilmediği araştırılarak uluslararası koruma statüsü var ise aynı Kanun'un 88 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca davacılar karşılıklılık esasından ve teminat göstermekten muaf tutulmalıdır.

Davacılar geçici koruma altında ise bu kez ekonomik ve sosyal durumu araştırılmak suretiyle adli yardımdan yararlanıp yararlanamayacağı, dolayısıyla teminat göstermekten muaf tutulup tutulmayacağı belirlenmelidir.

Adli yardımdan yararlanamayacak durumda ise ve teminat göstermekten muaf olmadığının anlaşılması hâlinde ise MÖHUK'un 48 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere İtiraz Hakem Heyetince takdir olunacak teminatı göstermek üzere, davacılara gerekli ihtarat yapılarak kesin süre verilip verilecek kesin süre içerisinde teminatın gösterilmesi hâlinde davanın esasına girilmesi, aksi hâlde dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi" gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamına uyularak gerekli teminatlar alınarak davalının itirazının kısmen kabulüne, diğer hükümlerin aynı şekilde infazına 5.3 maddesinin değiştirilmesine ve vekalet ücretinin düzeltilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tazminat hesabında hesaplama tekniğinin hatalı olduğunu, desteğin yolcu olup olmadığının belli olmadığını belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 inci maddesi uyarınca; hüküm sonucu kısmında taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak nitelikte belirtilmesi gerekir. Bu yön, kamu düzenine ilişkindir.

Dairenin bozma kararı öncesinde, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulü ile vekalet ücretinin düzeltilmesine karar verilmiş Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.

İtiraz Hakem Heyetince, bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda hüküm kurulmayarak yalnızca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücretine ilişkin 5.3. hüküm fıkrasının kaldırılarak davalı lehine düzeltimesine, kararın geri kalan kısmının aynen icrasının devamına karar verilmiştir. Ancak, bu haliyle infazı kabil bir hüküm bulunmamaktadır.

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda anılan yasal düzenleme uyarınca bozma sonrasın da, bozmaya uygun olarak HMK'nın 297 inci maddesi gözetilerek kaldırılan karar yerine geçmek üzere hüküm kurması gerekirken, bozma öncesi kaldırılan ve bu aşamada ortada olmayan Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararındaki "vekalet ücretinin düzeltilmesime" şeklinde hüküm tesisi yoluna gitmesi doğru olmamış; kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

2.Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR