Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/12221 K.2025/17160

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 13.12.2017 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki motosiklet ile zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, davalı kuruma yapılan başvuruya olumlu yanıt verilmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 41.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 42.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kazadan kaynaklı maluliyeti bulunmadığını, davacı Suriye uyruklu olduğundan teminat yatırması için kendisine süre verilmesi, yatırmadığı takdirde davanın usulden reddi gerektiğini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri taleplerinin belirsiz alacak davasında ileri sürülemeyeceğini, kusur durumunun tespiti gerektiğini, davalı kurumun geçici iş göremezlik tazminatından ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadığını, yabancı kişilerin geçici iş göremezlik tazminatı talep edemeyeceğini, aktüer sıfatına haiz bilirkişinin genel şartlara göre tazminatı hesaplaması gerektiğini,

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, kask takılı olmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davalı kurum temerrüde düşmediğinden faiz talep edilemeyeceğini, avans faizi talebinin yerinde olmadığını, aleyhe hüküm kurulacak olması halinde davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan delillere göre; 10.12.2019 tarihinde ... Şehir Hastanesi tarafından düzenlenen raporda kaza nedeniyle maluliyet bulunmadığının tespit edildiği, 23.09.2021 tarihli... Üniversitesi Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen raporda ise gelişen bir durumdan bahsedilmediği ve ilk rapora atıf bulunmadığı, bu durumda davacının kaza nedeniyle malul kaldığını veya maluliyet artışını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulması üzerine; İtiraz Hakem Heyetince; sunulan maluliyet raporu ile karar verilmesinin mümkün olmadığını ancak sınırlı süreli tahkim yargılamasında yeniden rapor almanın da mümkün olmadığı, davacı tarafından her zaman usulüne uygun alınmış maluliyet raporu ile tekrar başvuru yapılmasının mümkün olması sebebiyle davanın usulden ret yerine reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle itirazın kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Daire'nin 03.02.2025 tarih ve 2023/3282 Esas, 2025/1518 Karar sayılı ilamında özetle "... davacının mülteci statüsünde olmadığı sabit olup mahkemece; öncelikle davacıya 6458 sayılı Kanun'un 62... üncü maddeleri uyarınca uluslararası koruma kapsamında "şartlı mülteci" veya "ikincil koruma" statüsünün verilip verilmediği araştırılarak uluslararası koruma statüsü var ise aynı Kanun'un 88 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca davacı karşılıklılık esasından ve teminat göstermekten muaf tutulmalıdır.

Davacı geçici koruma altında ise bu kez ekonomik ve sosyal durumu araştırılmak suretiyle adli yardımdan yararlanıp yararlanamayacağı, dolayısıyla teminat göstermekten muaf tutulup tutulmayacağı belirlenmelidir.

Adli yardımdan yararlanamayacak durumda ise ve teminat göstermekten muaf olmadığının anlaşılması hâlinde ise MÖHUK'un 48 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere İtiraz Hakem Heyetince takdir olunacak teminatı göstermek üzere, davacıya gerekli ihtarat yapılarak kesin süre verilip verilecek kesin süre içerisinde teminatın gösterilmesi hâlinde davanın esasına girilmesi, aksi hâlde dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmektedir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir." denilerek karar bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ara karar gereği davacının teminat yatırmasına karar verilmiş, davacı vekili tarafından teminat yatırılması üzerine yargılamaya devam ile sunulan maluliyet raporu ile karar verilmesinin mümkün olmadığı ancak sınırlı süreli tahkim yargılamasında yeniden rapor almanın da mümkün olmaması ve davacı tarafından her zaman usulüne uygun alınmış maluliyet raporu ile tekrar başvuru yapılmasının mümkün olması nedeniyle davanın usulden ret yerine reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle itirazın kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Vl. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; sunulan raporun Yargıtay kriterlerine, yasalara uygun, hukuken geçerli ve talebi sonuçlandırmaya yeterli bir maluliyet raporu olduğunu, talebin usulden reddinin yerinde olmadığını, kesin süre içinde rapordaki eksikliklerin giderilmesinin istenebileceğini, İtiraz Hakem Heyetince teminat yatırılmasına karar verildiğini, teminatın yatırıldığını, İtiraz Hakem Heyetince rapor yeterli bulunmadı ise yeniden rapor almak, eksikliklerin giderilmesini istemek, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesini sağlamak mümkün iken talebin usulden reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını,

usulüne uygun maluliyet raporuna göre karar verilmek ya da maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderilmesini sağlamak bakımından kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan ve malul kalan davacı motosiklet sürücüsünün sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine talebine ilişkindir.

Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru biçimde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise, Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi ya da üniversitelerin adli tıp bölüm başkanlıklarının, çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01.06.2015 tarihinden sonra Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğine, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta kaza tarihinin 13.12.2017 olmasına göre davacı vekili tarafından tahkim yoluna başvuru dilekçesi ekinde sunulan... Üniversitesi Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nın 23.09.2021 tarihinde verdiği rapor, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre üç adli tıp uzmanı tarafından tedavi evraklarının incelenerek ve davacının muayenesinin yapılarak düzenlendiği anlaşılmakla hüküm kurmaya elverişlidir. Bu sebeple söz konusu rapor değerlendirilerek zarar kapsamının belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VIl. KARAR

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,