Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/12369 K.2025/17128

Mahkeme kararı davalı ... ve dahili davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 11.12.2010 tarihinde davalı ...'in kullandığı, diğer davalı ... adına kayıtlı olan ve davalı ... Vip ... Turizm Seyahat ve Motorlu Araç Ticaret Ltd.

Şirketi adına işletilen aracın Ankara Çamlıdere yakınlarında bir kamyona, arkadan kusurlu olarak çarptığı kazada davacı müvekkili ile birlikte 27 kişinin çeşitli yerlerinden yaralandığını, davacı müvekkilin kaza nedeniyle, üst çenesi ve ağzındaki 17 adet dişi kırıldığını, davacı müvekkilinin, kaza öncesi seracılıkla uğraşıp, evine maddi olarak destek sağladığını bu konuda da maddi kaybı olduğunu, kazaya sebebiyet veren aracın ...

Sigorta A.Ş.'ye 01.10.2010-01 10.2011 tarihleri arasında Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı 74... plaka nolu araç ... Sigorta A.Ş.'ye Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı aynı sigorta şirketi tarafından aracın aynı tarihlerde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koftuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, ayrıca aracın ...

Sigorta A.Ş.'ye Tüm Oto Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup, kaza halinde tedavi masrafları 750.000,00 TL teminat kapsamında olduğunu, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak şartıyla ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası sebebi ile 20.000,00 TL manevi tazminat ile dava aşamasında hesaplanacak olan müvekkilinin maddi zararının şimdilik 1.000,00 TL'nin davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte müteselsilen alınmasını talep etmiştir.

Davacı vekili talebini 14.12.2015 tarihinde 59.360,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAPLAR

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; aracın müvekkili nezdinde İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile 30.11.2010/2011 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı sorumluluğunun trafik sigorta poliçesi hadleri üzerinde kalan kısım için şahıs başına azami 100.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, teminatın tamamı ödendiğinden davacıya karşı hiçbir sorumlulukları bulunmadığını, ihtiyari mali mesuliyet poliçesi treminatının tamamı davacının davasından evvel aynı kazada vefat eden ... Karabasan ve malül kalan Gülşen Kalyoncu için ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 06.01.2016 tarihli ve 2012/387 Esas- 2016/17 Karar sayılı kararıyla; davacı yolcunun % 16 oranında maluliyetinin tespit edildiği, 6 ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı ve davacının maddi zararının oluştuğu, manevi tazminata ilişkin olayın oluş şekli, davacının kişilik hakları ihlalinin ağırlığı ile tarafların kusurları ve sosyo-ekonomik durumları hakkaniyet ilkeleri gözetilerek manevi tazminatın belirlendiği gerekçesiyle davacının asıl ve birleşen dosyadaki maddi tazminat talebinin kabulü ile.

3.404,08 TL geçici iş görmezlik bedelinin davalılar ..., ......... VİP ... ... Turizm Seyahat ve Motorlu Araç Ticaret Limited Şirketi, ... mirasçıları; ..., ..., ...'ten olay tarihi 11.12.2010'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 42.482,59 TL sürekli iş görmezlik bedelinin davalılar ..., ......

Turizm Seyahat ve Motorlu Araç Ticaret Limited Şirketi, ... mirasçıları; ..., ..., ...'ten olay tarihi 11.12.2010'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalılar ... Sigorta ve ... Sigorta yönünden dava tarihi 11.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta poliçelerindeki teminat limitleri ile sınırlı olacak şekilde müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 13.084,00 TL tedavi masrafının davalılar ..., ......

Turizm Seyahat ve Motorlu Araç Ticaret Limited Şirketi, ... mirasçıları; ..., ..., ...'ten olay tarihi 11.12.2010'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile ve davalı ... Sigorta Şirketi yönünde ise dava tarihi 11.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve sigorta poliçesindeki teminat limitleri ile sınırlı olacak şekilde müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 389,50 TL ulaşım ve konaklama masrafının davalılar ..., ......

Turizm Seyahat ve Motorlu Araç Ticaret Limited Şirketi, ... mirasçıları; ..., ..., ...'ten olay tarihi 11.12.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının asıl ve birleşen dosyadaki manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ......

Turizm Seyahat ve Motorlu Araç Ticaret Limited Şirketi, ... mirasçıları; ..., ..., ...'ten olay tarihi 11.12.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde dahili davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ...Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 03.12.2020 tarihli ve 2020/8 82... /8098 Karar sayılı ilamıyla; maluliyet raporu, kusur durumu ile manevi tazminatın takdirinde hak ve nasafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre, davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilerek devamla, somut olayda, davalı ...Ş, kazaya neden olan aracın İhtiyari Mali Mesuliyet (İMSS) Sigortacısı olduğu,

olay tarihi itibariyle bu davalının, ZMSS limitini, zorunlu karayolu taşımacılık sigortasını aşan kısımdan (ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak) sorumlu olacağı, dolayısıyla teminat limiti üstünde kalan kısım yönünden herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı gibi limit üzerinde kalan miktarın ferilerinden yargılama gideri, vekalet ücreti ve harçlardan da sorumluluğu bulunmadığı, buna göre; mahkemece davalı ...Ş.'nin manevi tazminat yönünden poliçe teminat limiti ile sorumlu olduğu miktarın ve aynı şekilde harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden teminat limiti ile sorumlu olduğu miktarın hükümde tam olarak belirtmesi,

davalı ...

Şirketinin aynı kaza sebebiyle ödeme yaptığı iddiasının da araştırılarak poliçe limiti kapsamında değerlendirilerek sıralı sorumluluk uyarınca Taşıma ve Ticaret Kanunu hükümlerine göre karar verilmesi gerektiği, somut olayda kaza tarihi 11.12.20 10... .02.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 13.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasa’nın yürürlüğünden önce kaza gerçekletiği, tedavi giderine yönelik olarak SGK’nın dahili dava yoluyla davaya dahil edilebilmesi için, her şeyden önce davanın 6111 Sayılı Yasa’nın yürürlüğünden önce açılmış olması gerektiği,

dava tarihine göre SGK’nın dahili dava yoluyla davaya dahil edilmesi mümkün değilken, davaya dahil edilmesi ve ayrıca bu davalı hakkında kararda olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmamış olmasının hatalı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada dava konusu maddi taleplerin ZMMS olan davalı ... Sigorta poliçesi kapsamında kaldığı, davalı ...

Sigortanın sorumluluğuna ancak ZMMS poliçe limitini aşan kısım itibariyle gidilebileceği, yapılan incelemede davacı tarafça talep edilen alacak miktarlarının ZMMS poliçe limiti sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmakla davalı ... yönünden maddi tazminat taleplerinin reddine karar verildiği, manevi tazminat kapsamında, davalı ...tarafından düzenlenen dava dosyası içerinde yar alan Tüm Oto Kasko Sigorta Poliçesi ile 100.000,00 TL kadar İhtiyari Mali Mesuliyet teminatı kapsamında "manevi tazminat ve hukuksal korunma teminatı" olarak 5.000,00 TL teminat verildiği, bu kapsamda ...

Sigortanın poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere manevi tazminat sorumluluğunun bulunduğu, SGK'nın davaya dahil edildiği, davanın 6111 Sayılı Yasa’nın yürürlük tarihinden sonra 18.12.2012 tarihinde açıldığından yargılama sırasında SGK'nın dahili davalı olarak davaya dahil edilemeyeceği gerekçesiyle davacının asıl ve birleşen dosyadaki maddi tazminat talebinin kabulü ile 3.404,08 TL geçici iş görmezlik bedelinin davalılar ..., ......

Turizm Seyahat ve Motorlu Araç Ticaret Limited Şirketi, ... mirasçıları; ..., ..., ...'ten olay tarihi 11.12.2010'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 42.482,59 TL sürekli iş görmezlik bedelinin davalılar ..., ...... Turizm Seyahat ve Motorlu Araç Ticaret Limited Şirketi, ... mirasçıları; ..., ..., ...'ten olay tarihi 11.12.2010'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalı ...

Sigorta yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dava tarihi 11.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta poliçelerindeki teminat limiti ile sınırlı olacak şekilde müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 13.084,00 TL tedavi masrafının davalılar ..., .............. Turizm Seyahat ve Motorlu Araç Ticaret Limited Şirketi, ... mirasçıları; ..., ..., ...'ten olay tarihi 11.12.2010'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile, ...

Sigorta yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dava tarihi 11.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta poliçelerindeki teminat limiti ile sınırlı olacak şekilde müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 389,50 TL ulaşım ve konaklama masrafının davalılar ..., ......

Turizm Seyahat ve Motorlu Araç Ticaret Limited Şirketi, ... mirasçıları; ..., ..., ...'ten olay tarihi 11.12.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ...

Sigorta yönünden maddi tazminat taleplerinin reddine, davacının asıl ve birleşen dosyadaki manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ................Turizm Seyahat ve Motorlu Araç Ticaret Limited Şirketi, ... mirasçıları; ..., ..., ...'ten olay tarihi 11.12.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ...

Sigorta yönünden dava tarihi 11.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta poliçelerindeki teminat limiti ile sınırlı olacak şekilde müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davalı ...Ş.'ye karşı açılan davanın sadece maddi tazminat talebi yönünden red kararı verilerek manevi tazminat kararı yönünden ise kısmen kabul kararı verilerek karara çıktığını, müvekkili kurum açısından davanın husumetten reddedildiğini, müvekkili kurum lehine 30.000,00 TL mahkeme vekalet ücretinin sadece müvekkili kurumu lehine takdiri gerekirken aksi yönde hüküm kurularak ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ...Ş. vekili; müvekkili şirket yaptığı ödemelerle poliçe teminat limitini tüketmiş olup poliçeden kaynaklı sorumluluğu kalmadığını, Ankara 8. İcra Müdürlüğü'nün 2012/4641 Esas numaralı dosyasında 91.368,21 TL Ankara 8. İcra Müdürlüğü'nün 2012/4642 Esas numaralı dosyasında 66.020,00 TL ödeme yapıldığını, sunulan dilekçelerle de sabit olduğu üzere davacının zarar taleplerini yönelttiği 11.12.2010 tarihli kazada vefat eden ... .... ile yaralanan ... ... yönünden müvekkili şirkete başvuru yapıldığı ve yapılan ödemelerle poliçe teminat limitinin tüketildiğini

belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalıların işleteni, sürücüsü ve sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli ve geçici iş göremezlik ile manevi tazminat ve tedavi gideri talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, mahkemece yapılan değerlendirmelerin yerinde olduğu, her ne kadar mahkemece dahili davalı ... ve davalı ...Ş. vekili yönünden red sebepleri ayrı olduğundan ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekte ise de mahkemece hükmün 7. bendinde 30.000,00 TL vekalet ücretine davalılar ...

Sigorta A.Ş. ve dahili davalı ... için hükmedildiği, tutarın iki davalıya bölündüğünde 15.000,00 TL olup aslında vekalet ücreti olarak tedavi giderleri 13.084,00 TL'yi geçemeyeceğinden 15.000,00 TL vekalet ücreti de dahili davalı ... lehine olduğu anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekili ve dahili davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan mahkeme kararının ONANMASINA,