Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/13327 K.2025/15750

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların 03.11.2009 tarih ve 834 sayılı ihale onay belgeli Tıbbi Sarf Malzemesi Alımı konulu 5 kalem mal alımı ihalesinde doğrudan temin usulü ile yapılan mal alımında yaklaşık maliyeti gerçekçi bir şekilde hazırlamayıp malların rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla satın alınması suretiyle kamu zararına sebebiyet verdiklerini, ... Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından 07.09.2011 tarihinde başlatılan ve 18.05.2012 tarihinde bitirilen ..

Devlet hastanesi Başhekimliğinin 2008-20 09... yılı satın almalarının incelendiğini, Hastane ihtiyacı 5 kalem göz servisi sarf malzemesinin talebinin yapılmasını takiben malzemelerin 4734 sayılı Yasa'nın 22/f maddesinde doğrudan temin usulü ile alınmasına dair 03.11.2009 tarihli ve 834 sayılı onay belgesinin alındığını, yaklaşık maliyetin 2 hastane ve 4 firmadan alınan fiyatlarla 99.900,00 TL olarak belirlendiği satın alma komisyonunun oluşturulduğunu bu alımda diğer firmalara göre en düşük fiyatı veren ..

Medikal firmasından 97.650,00 TL bedelle alınmasına dair piyasa araştırma karar tutanağı düzenlendiğini, Hastane Başhekimliği Yaklaşık Maliyet Komisyonunun MKYS verilerine göre hazırladığı Yaklaşık Maliyet Hesaplama Cetveli'nin incelenmesinde 2. sırada bulunan malzemenin .. Devlet Hastanesi tarafından 243,00 TL'ye alındığı bu fiyat esas alınması gerekirken firma lehine olan 270,00 TL'nin ..

Devlet Hastanesi Başhekimliğince 3 üncü kalemin 282,02 TL'ye alındığı, komisyon tarafından bu fiyatın firma lehine olacak şekilde 430,00 TL, 4. Kalemin de 377,60 TL olmasına rağmen 400,00 TL'den komisyonca karar verildiğinin görüldüğünü, Hastane Başhekimliği satın alma komisyonunca gerçekleştirilen söz konusu malzemelerin alış tarihi ve tanıtıcı özellikleri yazılarak ve teknik şartnameler de gönderilerek .., .. ve ..

Ticaret Odası Başkanlıklarından rayiç bedeller sorulduğunu, .. Ticaret Odası Başkanlığınca fiyat bildirilmediğini, ... ve ..

Ticaret Odası Başkanlıklarından bildirilebilen fiyatların ortalaması hastane başhekimliğinin almış olduğu fiyatlarla karşılaştırıldığında çıkan farkın alımı yapılan miktarlarla çarpımı sonucu bu alımda kurumun 29.140,00 TL zarara uğratıldığının belirlendiğini kurum zararının satın alma ve yaklaşık maliyet komisyon başkan ve üyleri ile başhekim tarafın tazmini gerektiğini, bu nedenle kamunun uğramış olduğu zarar olan 29.140,00 TL'nin davalılardan alınarak davacı kuruma verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; .. Devlet Hastanesi tarafından 5 kalem göz sarf malzemesi alımında müvekkilinin ihale komisyonu üyesi olarak hastanede mevcut 2 adet göz tabibi görevli olmasına rağmen satın alma memuru olarak görevlendirildiğini, müvekkilinin işin sekretaryasını yürüttüğünü ayrıca işin uzmanı olmadığını ve alımın teknik özelliklerini de bilmediğini, 2009 yılından bu yana mal alımı fiyatlarına bakıldığında her kalem için binlerce değişik göz sarf malzemesi fiyat olduğunu, bölge şartları göz önüne alınmadan .., .. ve .. gibi Büyükşehirlerin Ticaret Odalarından fiyat alınmasının ise tamamen bir teftiş eksikliği olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ..., ..., ..., ., ... vekili cevap dilekçesinde; tüm davalıların müteselsilen ve müştereken sorumlu tutulmalarının hukuken mümkün olmadığını, alınan mal için belirlenen maliyetin iddia edildiği üzere fahiş bir fiyat olmadığını, sunulan teklifin ortalaması alınarak, bu ortalamanın da aşağısında bir fiyatın maliyet olarak hesaplandığını bu nedenlerle açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ihalenin açık ihale yolu ile yapıldığını, ihale dosyasında usul yönünden herhangi bir eksikliğin bulunmadığını ve bu şekilde usulüne uygun ihale yapıldığının açıkça görüldüğünü, tüm işlemlerin usul ve yasaya uygun olarak yapıldığını, 6 adet farklı ve birbirinden bağımsız firmalardan fiyat alındığını ve bu firmalardan en düşük fiyat veren firmaya ihalenin yapıldığının açıkça görüldüğünü belirterek açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.10.2017 tarih, 2015/25 Esas, 2017/450 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince ceza yargılamasının değerlendirilmesi ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınması gerektiği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kaldırılarak dosya mahkemesine gönderilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 08.11.2023 tarih, 2019/54 Esas, 2023/260 Karar sayılı kararında davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince kaldırmanın gereklerinin yerine getirilmediği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kaldırılarak dosya mahkemesine gönderilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan ihalede gerekli araştırma yapıldığı gerekçesi ile kurum zararı oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacıların gerekli fiyat araştırması yapılmadan doğrudan temin usulü ile ihale yaptığını, sadece firmalardan ve ticaret odalarından aldıkları fiyat ile yaklaşık maliyet belirlenmesinin hatalı olduğunu, yörenin ihaleye katılım sağlayan belli firmalarının ürün fiyatlarını yüksek verdiklerini, ceza yargılaması sonucunun hukuk hakimini bağlamayacağını, mahkemece hükme esas alınan son bilirkişi raporunun denetime açık olmadığını, MKYS sisteminden, aynı ürünü alan hastanelerden, ihale bilgi sistemi üzerinden ve ticaret odalarından piyasa araştırması yapılarak kamu zararının oluştuğunun belirlendiğini, idarelerin mal ve hizmet alımı yaparken çok yönlü ve kapsamlı bir araştırma yapması gerektiğini ileri sürerek

Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, kurum zararı nedeni ile tazminat talebine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bilirkişi raporunun oluşa uygun ve denetime elverişli olmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR