Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/1336 K.2025/4455

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekilli tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 07.07.2021 tarihinde davacıların oğlunun yolcu olduğu ve davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan aracın yaptığı trafik kazasında davacıların oğlunun vefat ettiğini, davacılar anne ve babanın oğullarının desteğinden yoksun kaldığını, davalı ... şirketince yapılan ödemenin zararı karşılamadığını,

bu nedenle bakiye zararın giderilmesi için davalı ... şirketine başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketinin zararın tazmini için yapılan başvuruya olumlu yanıt vermediğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne ... için 2.501,00 TL ve davacı baba ... için 2.501,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, bu taleplerini anne ... için 154.446,69 TL'ye, baba ... için 116.085,31 TL'ye ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, sigorta şirketince ödeme yapıldığını ve ödeme nedeniyle sigorta şirketinin sorumluluğu kalmadığını, müteveffanın başvuruculara destek olduğunun ispat edilmesi gerektiğini, kusur durumunun Adli Tıp Kurumu (ATK) raporu ile belirlenmesi gerektiğini, bu kaza nedeniyle elde edilen menfaatlerin hesaplanan tazminattan düşülmesi gerektiğini, hesaplamanın aktüer bilirkişi tarafından genel şartlara göre ve %1,8 teknik faiz uygulanarak yapılması gerektiğini, avans faizi talebinin yerinde olmadığını, vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi' ne (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan delillere ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre davanın kabulüne, davacı ... için 154.446,69 TL, davacı ... için 116.085,31 TL destekten yoksun kalma tazminatının 07.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz başvurusunda bulunulması üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuranların vefat eden çocuğun anne ve babası olup çocuğun anne ve babasına destek olacağının ilmi ve kazai içtihatlarda kabul edilmekte olduğunu, müterafik kusur bulunduğuna dair bir delil ibraz edilmediğinden müterafik kusur indirimi yapılmamasının yerinde olduğunu, hesaplama yönteminde hata bulunmadığını, vekalet ücretinin doğru belirlendiğini belirterek davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigorta şirketinin ödeme yaptığını ödeme nedeniyle sorumluluğun kalmadığını, müteveffanın davacılara destek olduğu hususunun ispatlanması gerektiğini, başvuranlarca bu kaza nedeniyle elde edilen kazanımların tazminat hesabından düşülmesi gerektiğini, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, emniyet kemeri takılmaması sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin AAÜT'ye göre belirlenen rakamın 1/5' i oranında olması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu vefat eden yolcunun desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

Ek karara yönelik davalı vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde;

1.Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının saklanmasına ilişkin kararı veren İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.12.2024 tarih, 2021/669 D.İş sayılı dosyasında verilen ek karar ile; davalı ... vekiline eksik temyiz yoluna başvuru harcı ile temyiz nisbi harcını ve temyiz gider avansını yatırması için muhtıra tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından kesin süre içerisinde eksik harcı yatırmadığından bahisle HMK'nın 344-346 maddeleri gereğince kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmiş ise de verilen süre içinde temyiz harcının yatırıldığı da anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle ek karar kaldırılarak temyiz incelemesine geçilmesine karar vermek gerekmiştir.

Asıl karara yönelik temyiz itirazına gelince;

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52. maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150. maddesi uyarınca emniyet kemeri takılması zorunluluğu bulunan araçlardan biri de otomobildir.

Müteveffanın emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.

Somut olayda; davalıya sigortalı araçta yolcu konumunda bulunan müteveffanın trafik kazası sonucu vefat ettiği ve emniyet kemeri takmadığı hususu, davacının kaza esnasında araçtan fırlayarak aracın dışına düşmüş olması nedeniyle sabittir. Buna göre; davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52. maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

V. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile ek kararın KALDIRILMASINA, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin asıl karara yönelik diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3.Yukarıda (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,