Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/13376 K.2025/15751

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların .. Devlet Hastanesi tarafından gerçekleştirilen 21.06.2010 tarihli ve 457 ihale onay belgeli 1 kale "Beyin Cerrahi Malzemesi Alımı" nın pazarlık usulü ile yapılan 2010/.. kayıt numaralı ihalesinde yaklaşık maliyeti gerçekçi bir şekilde hazırlamayıp, malların rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla satın alınması suretiyle kamu zararına sebebiyet verdiklerini, ... Teftiş Kurulu Başkanlığının 17.08.2011 tarihli ve B.10.0.

TKB.0.00.00.01- 662- 01/2011-01-569/.. Sayılı İş Emri ile sağlık başdenetçisi .. görevlendirildiği Sağlık Başdenetçisi tarafından 07.09.2011 tarihinde başlatılan ve 18.05.2012 tarihinde bitirilen Tatvan Devlet Hastanesi Başhekimliğinin 2008-20 09... yılı satın almalarının incelenmesinde Op. Dr. ..., Op.

Dr. ..., Dr. ..., ..., ..., ..., ...,.. ve .. ..'ın hastane ihtiyacı 1 kalem 30 adet tıbbi sarf malzemenin ihale ile alımında gerekli fiyat araştırmasını yapmadan belirli firmalardan yüksek fiyatla alım yapılarak kurum zararına sebebiyet verdikleri konusu ..

Devlet Hastanesi beyin cerrahi sevrisi ihtiyacı olarak 1 kalem 30 adet malzeminin yapılan talebine istinaden malzemelerinin 4734 sayılı Yasanın 21/f maddesi gereğince pazarlık usulü ile alınmasına dair 21.06.2010 tarihli ve 457 sayılı onayın alındığı, yaklaşık maliyetin 5 firma ve hastanelerden alınan fiyatlarla 115.500,00 TL olarak belirlendiği, teknik şartnamelerin düzenlendiği ihale komisyonlarının oluşturulduğu incelenen belgelerden anılaşıldığı, hastane başhekimliği ihale komisyonu tarafından yapılan ihaleye 3 firma katıldığı ihalede ateşoğlu firması teklif veremeyeceğini belirttiği ..

Medikal Firması 112.500,00 TL, .. Firması ise 120.000,00 TL fiyat verdiği adı geçen firmanın vermiş olduğu fiyatın yaklaşık maliyetin üzerinde olması ve bayilik belgesinin olmaması nedeniyle ihale dışı kaldığı ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede 1 kalem 30 adet malzemenin .. .. Firmasından alınması kararlaştırıldığı buna dair 29.06.2010 tarihli ve 2010/78613 ihale kayıt numaralı ihale komisyonu kararı düzenlendiği karar komisyon üyelerince oy birliği ile imzalandığı, ..

Devlet Hastanesi Başhekimliğince 1 kalem 30 adet ve 115.500,00 TL yaklaşık maliyet tutarlı malzemenin pazarlık usulü ile alımının yapıldığı bu alımda Ticaret Odası başkanlıklarından fiyat sorulmadığı, KYS sisteminden hastanelerin söz konusu malzeme ile ilgili fiyatlarına bakılmışsa da en yüksek bedelle alan hastanelerin fiyatı seçilerek ortalamaya dahil edildiği, hastanelerin almış olduğu söz konusu .. .. isimli malzemenin ortalama fiyatlarının 1.007,00 TL olduğu ancak bu fiyatın ortalamaya dahil edilmediği,

ek 20/17 de daire içine alınarak işaretlenen inter .. .. .. .. için birim fiyatı 2.160,00 TL olarak yaklaşık maliyette esas alınması gerekirken 2 adedinin fiyatı olan 4.300,00 TL nin birim fiyatı olarak alındığı, hastane ihale komisyonunca alımı yapılan ve yaklaşık maliyet komisyonunca da fiyatı belirlenen 1 kalem 30 adet malzemenin Merkez Kaynak Yönetim Sisteminden (MKYS) yararlanılarak diğer hastanelerin fiyatlarına bakıldığı alımı yapılan 1 kalem 30 adet malzemenin birim fiyatlarının diğer hastanelerden daha yüksek fiyatla alındığı anlaşıldığı yazılı bulunan denetim raporunda kamu zararının oluştuğu tespit edildiği,

bu nedenle söz konusu 71.850,00'TL lik kamu zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; bu hizmetin alınmasında usul yönünden eksikliğin bulunmadığı ve ihtiyaca binaen bu usulle alım yapıldığını, yaklaşık maliyetin yönetmeliğe göre yapıldığını, müvekkili hakkında kamu zararından sorumlu tutulabilmesi için kastının kusurunun ya da ihmalinin ispat edilmesi gerektiğini, davada yapılacak araştırmada diğer bazı hastanelerin ihale edilen malzeme fiyatlarından daha yüksek fiyatla mal aldıklarının açığa çıkacağını bu nedenle açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ..., ..., .. .. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu alacak bakımından tüm davalıların müteselsilen ve müştereken sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığını, yaklaşık maliyet komsyon üyeleri olarak mevzuata uygun hareket ettiklerini, MKYS fiyatları incelendiğinde bazı fiyatların yüksek olduğunun görüleceğini, gerçeği yansıtmadığını, ihalede alınan malzeme fiyatlarının bazılarının ihale fiyatlarından bazılarının yüksek bazılarının ise düşük olduğunu, müfettişlikçe yapılan piyasa araştırmasının gerçeği yansıtmadığını, davalıların olayda kusuru olup olmadığının araştırılması gerektiğini, bu nedenlerle açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; dava konusu ihalede mevzuat hükümlerine uygun olarak görev yaptığını, müfettişlikçe yapılan piyasa araştırmasının gerçekçi yapılmadığını, yaklaşık maliyet tespitinin mevzuata uygun yapıldığını ve başhekim tarafından onaylandığını, kamu zararı varsa yetkisi itibari ile ortaya çıkmış kusuru ile sorumlu olacağını, yaklaşık maliyetin tespitinde gerçekçi davranıldığını, bu sebeple bu alımda müşfettişlik tarafından kamuyu zarara uğrattığının tespitinin doğru olmadığını, bu nedenle açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; dava konusu ihale için üç firmanın teklif verdiğini, ancak 2 firmanın elenmesinden sonra 1 firmanın kaldığını, yaklaşık maliyetin başhekimce imzalanması nedeniyle gerçekçi olduğunu düşündüğünü, dava konusu malzeme fiyatlarıyla ilgili müfettişlikçe yapılan tespitlerin gerçekçi olmadığını, bazı hastanelerdeki fiyatların daha yüksek olduğunu, ayrıca hakkında iddia edilen kamu zararına sebep olduğuna ilişkin sorumlu tutulmanın somut bir gerekçesinin bulunmadığını, bu nedenle açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin yaklaşık maliyet komisyonunda görev almadığını, bu nedenle tespit edilen fiyatlardan sorumlu olmadığını, malzemelerin hayati öneme haiz olduğunu, büyük şehirlerden alınan fiyatlarla karşılaştırma yapılmasının uygun olmadığını, yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu, bu nedenle açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; fiyat araştırmaları yapılıp başhekim tarafından onaylandığını, bu malzemelerin acilen alınması için tutanak tutulduğunu, müfettişin fiyat araştırmasının gerçekçi olmadığını, yapılan işlemlerin kanunlara uygun olduğunu, bu nedenle açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.12.2017 tarih, 2015/30 Esas, 2017/544 Karar sayılı kararında davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince ceza yargılamasının değerlendirilmesi ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınması gerektiği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kaldırılarak dosya mahkemesine gönderilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 08.11.2023 tarih, 2019/144 Esas, 2023/266 Karar sayılı kararında davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince beraat kararı verilen ceza davasının hukuk hakimini bağlamayacağının kabulü ile gerekli araştırma yapılması gerektiği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kaldırılarak dosya mahkemesine gönderilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan ihalede gerekli araştırma yapıldığı gerekçesi ile kurum zararı oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalıların gerekli fiyat araştırması yapılmadan doğrudan temin usulü ile ihale yaptığını, sadece firmalardan ve ticaret odalarından aldıkları fiyat ile yaklaşık maliyet belirlenmesinin hatalı olduğunu, yörenin ihaleye katılım sağlayan belli firmalarının ürün fiyatlarını yüksek verdiklerini, ceza yargılaması sonucunun hukuk hakimini bağlamayacağını, mahkemece hükme esas alınan son bilirkişi raporunun denetime açık olmadığını, MKYS sisteminden, aynı ürünü alan hastanelerden, ihale bilgi sistemi üzerinden ve ticaret odalarından piyasa araştırması yapılarak kamu zararının oluştuğunun belirlendiğini, idarelerin mal ve hizmet alımı yaparken çok yönlü ve kapsamlı bir araştırma yapması gerektiğini ileri sürerek

Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kurum zararı nedeni ile tazminat talebine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR