Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/4099 K.2025/9988

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; yaya olan müvekkiline, davalıya zorunlu trafik sigortalı araç sürücüsünün 24.12.2019 tarihinde çarpması neticesinde davacının yaralandığını, belirsiz alacak davası olarak ikame ettiği davada şimdilik 5.100,00 TL (sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri) maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 16.07.2021 tarihinde % 10 maluliyet oranı, % 75 kusur oranı üzerinden sürekli iş göremezlik tazminatını 56.320,95 TL, geçici iş göremezlik tazminatını 6.905,76 TL, bakıcı giderini 2.120,73 TL olmak üzere toplam 65.347,44 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigortalının kazada kusuru olmaması nedeni ile zarardan da sorumlu olmadıklarını, maluliyet raporuna itiraz ettiklerini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, faiz ve vekalet ücreti taleplerine itiraz ettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyaya alınan 09.06.2021 tarihli rapor ile davacının kazada % 75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, % 17 sürekli maluliyet oranı, 4 ay geçici iş göremezlik süresi, 1 ay bakım süresi dikkate alınarak, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi uyarınca yapılan hesaplama neticesinde 31.915,22 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.301,92 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 706,91 TL bakıcı giderinin belirlendiği,

davacı vekilinin % 75 kusur oranı üzerinden taleplerini ıslah ederek toplam 65.347,44 TL tazminat talep ettiği, yapılan değerlendirme neticesinde dosyadaki bilirkişi raporuna itibar edildiği gerekçesi ile talebin kısmen kabulüne, 31.515,22 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.301,92 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 706,91 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 34.924,85 TL tazminatın kabulüne, 30.423,39 TL talebin ise reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

İtiraz Hakem Heyetinin 18.10.2021 tarih ve İHK-2021/34971 sayılı kararı ile tarafların kusur oranına ortak itirazları olduğu, dosyaya alınan rapor ile kaza tespit tutanağı, kolluk beyanlarının uyumlu olduğu, davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada % 25 oranında, davacının % 75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, kaza tarihi itibari ile geçerli yönetmeliğe göre hazırlanan raporda davacının % 10 oranında maluliyeti olduğunun belirlendiği, hakem heyeti tarafından ise % 17 maluliyet oranının dikkate alındığı, bu nedenle tekrar hesap raporu alınmasına gerek olmadığı,

% 10 maluliyet oranı üzerinden 18.773,65 TL sürekli iş göremezlik zararının hesaplandığı, davalının geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden sorumlu olduğu, Yargıtay içtihatları uyarınca TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin kullanılmasının yerinde olduğu,

kabul edilen miktar yönünden vekalet ücretinin maktu oranda verilmesi gerektiğinden vekalet ücretine yönelik yapılan itirazın da reddi gerektiği gerekçesi ile davacının itirazının reddine, davalının itirazının ise kısmen kabulü ile 18.773,65 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.301,92 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 706,91 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 21.782,48 TL maddi tazminatın 01.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

Dairenin 31.05.2023 tarih, 2022/2355 Esas, 2023/7249 Karar sayılı kararı ile; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Dosyanın incelenmesinde; dosya içerisinde bulunan Savcılık tarafından Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan kusur raporunda davacının oluşan kazada tali, davalıya sigortalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunun tespit edildiği; Sigorta Tahkim Komisyonunca alınan raporda ise davacının % 75 oranında, davalıya sigortalı araç sürücüsünün % 25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.

İtiraz Hakem Heyetince bu raporlardan ikincisine itibar olunarak hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Yargılama makamlarınca çelişkili raporlardan birine neden itibar edildiği, diğer raporun neden tercih edilmediği gerekçelendirilmeli veya her iki rapor arasındaki çelişkiyi gideren üçüncü bir rapor alınmalıdır.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince, dosyada mevcut her iki rapordaki tespitler de irdelenmek suretiyle kusura ilişkin çelişkiyi giderecek yeni bir rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir" gerekçesiyle İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; alınan kusur raporu ile davacının kazada %25 oranında, davalının ise %75 oranında kusuru olduğunun anlaşıldığı, davacının, Uyuşmazlık Hakem Heyeti aşamasında alınan aktüer raporuna itiraz etmemiş olması, sonraki aşamalarda itiraza ve temyize konu etmemesi, ayrıca İtiraz Hakem Heyeti aşamasında dikkate alınan maluliyet oranını da temyize konu etmemiş olması sebebiyle aktüer raporu ve maluliyet oranı yönünden davalı ... lehine usulü kazanılmış hak doğduğu,

başvuran bakımından Uyuşmazlık Hakem Heyeti aşamasında alınan aktüer raporunda esas alınan veriler çerçevesinde %10 maluliyet oranı, %75 kusur oranı dikkate alınarak tazminat hesabı yapılması gerektiği, dosyaya sunulu 09.06.2021 tarihli aktüer raporunda “..TRH 2010 mortalite tablosu ve progresif rant yöntemi ile birlikte %25 kusur oranının yanısıra %17 sürekli maluliyet oranı esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde, 31.915,22 TL'lik sürekli iş göremezlik..." tazminatı hesaplamasının %10 maluliyet oranı, %75 kusur oranına dönüştürülmesi gerektiği,

“...aktüer bilirkişinin tam kusur ve tam maluliyete göre %17'lik oran üzerinden hesapladığı 31.915,22 TL'nin %10'luk maluliyet oranı karşılığı da 18.773,65 TL olarak ..." değerlendirmesi yapıldığı, kusur oranının %75 olması halinde tazminatın 56.320,95 TL olacağı, 2.301,92 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 706,91 TL bakıcı gideri ile birlikte toplam 59.329,78 TL tazminatın belirlendiği gerekçesi ile başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulüne, 56.320,95 TL sürekli iş göremezlik,

2.301,92 TL geçici iş göremezlik ve 706,91 TL bakıcı gideri tazminatı toplamı 59.329,78 TL tazminatın 01.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak başvurana ödenmesine, fazlaya ilişkin 6.017,66 TL talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinin %75 kusur oranına göre hesaplanması gerektiği, güncel asgari ücretle hesaplama yapılması gerektiği ve resen nedenler ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 24.12.2019 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. Hesaplama yapılırken, davacının kaza tarihinden hesap tarihine kadar işlemiş (bilinen) dönem zarar hesabının yapılması; hesap tarihinden sonra da işleyecek dönem hesabı yapılması gereklidir. İşlemiş/ işleyecek dönem hesabında; rapor tanzim tarihine kadar gerçekleşen zararın bilinen veriler nazara alınarak ve iskontoya tabi tutulmadan somut olarak, rapor tanzim tarihinden sonraki zarar da bilinen son gelir nazara alınıp 1/Kn katsayısına göre her yıl %10 oranında artırılmak ve iskonto edilmek suretiyle hesaplanmalıdır (YHGK., 28.06.1995 tarih, 1994/9-628 Esas, 1995/694 Karar).

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına davacı ve davalı vekili itiraz etmiş, 18.10.2021 tarihli İtiraz Hakem Heyeti kararının da davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine verilen karar bozulmuştur. İtiraz Hakem Heyetince hükme esas alınan rapor 09.06.2021 tarihli olup hesap tarihindeki asgari ücret miktarları esas alınarak hesaplama yapılmıştır. Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Bilinen dönem; kaza tarihinden karar tarihine kadar gelirdeki tüm değişiklikler dikkate alınarak belirlenir ve karar tarihine en yakın tarihteki gelir, bilinmeyen dönem için de progresif rant usulüyle hesaplanır.

Somut olayda, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına davacı ve davalı vekili tarafından itiraz edilmiş, İtiraz Hakem Heyeti kararı da davacı vekili tarafından temyiz edilerek davacı lehine bozma kararı verilmiştir. Bozma kararından sonra İtiraz Hakem Heyetince resen yapılan hesaplama neticesi belirlenen miktarlar esas alınarak karar verilmiştir. Ancak asgari ücrette değişiklik yapılmış olup, karar tarihine en yakın asgari ücret tutarları esas alınarak tazminat hesabı yapılarak karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince yapılacak iş tazminat hesabında karar tarihine en yakın asgari ücretlerin uygulandığı (güncel verilerle) tazminat hesabı yapılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

3. Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından hükme esas alınan 09.06.2021 tarihli aktüer rapor ile %25 kusur oranı, %17 maluliyet oranı, 4 ay geçici iş göremezlik süresi, 1 ay bakıcı ihtiyacı süresi dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde 31.515,22 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.301,92 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 706,91 TL bakıcı giderine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına tarafların yaptığı itiraz üzerine 18.10.2021 tarihli İtiraz Hakem Heyeti kararında %10 maluliyet oranı, %25 kusur oranı, 4 ay geçici iş göremezlik süresi, 1 ay bakıcı ihtiyacı süresi dikkate alınmış resen hesaplama yapılmış 18.773,65 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.301,92 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 706,91 TL bakıcı giderine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilinin yaptığı temyiz başvurusu üzerine kusur oranları arasında çelişki bulunduğundan bahisle bozma kararı verilmiştir.

Bozma kararı sonrasında alınan kusur raporu ile davacının kazada %25 oranında, davalıya sigortalı araç sürücüsünün ise %75 oranında kusuru olduğu yönünde rapor verilmiştir. Hükme esas alınan rapor uyarınca resen hesaplama yapılarak %75 kusur oranı ve %10 maluliyet oranı üzerinden sürekli iş göremezlik tazminatı belirlemesi yapılmış ve davacının alabileceği sürekli iş göremezlik tazminatı miktarının 56.320,95 TL olacağı belirtilerek hüküm kurulmuştur.

Ancak geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri bakımından bozmadan önce verilen 2.301,92 TL geçici iş göremezlik tazminatına. 706,21 TL geçici bakıcı giderine hükmedilmiştir. Oysa ki davalının %75 oranında kusurlu olduğu belirlenmiş iken bu iki alacak bakımından %25 kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması hatalı olup kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR