Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/4187 K.2025/6045

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalanan aracın karıştığı çift taraflı kaza neticesinde motorsiklet sürücüsü olan davacının yaralandığını ve % 35,2 oranında malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile talebini 320.016,92 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini, kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini ve başvuran lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekili tarafından dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri esas alınarak hazırlandığı ve davacının % 35,2 oranında iş gücü kaybına uğradığının tespit edildiği, aktüer bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile davacının zararının belirlendiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 320.016,92 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 22.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetinin 31.10.2021 tarih ve İHK-2021/34275 sayılı kararı ile; davalı ... şirketine kaza tarihinde yürürlükte olan 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre alınmış maluliyet raporunun sunulmadığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde, sigorta şirketine usulüne uygun belgelerle başvurunun, özel bir dava şartı olarak ihdas edildiği,

bu şartın noksanlığı halinde davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115. maddesinin 2. fıkrası gereğince usulden reddine karar verilmesi gerektiği ve davacı tarafından davalı ... şirketine usulüne uygun maluliyet raporu ile başvuru yapılmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilerek davanın usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin 31.10.2021 tarih ve İHK-2021/34275 sayılı kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 13.04.2023 tarihli ve 2021/26927 Esas, 2023/5362 Karar sayılı ilamıyla; ''...Davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için, diğer bir anlatımla davanın esasına girilebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu hususlara dava şartları denir.

Dava şartları, davanın açılabilmesi için değil, yargılamanın devamı için gerekli hususlardan olduğundan bir kısım dava şartları tamamlanabilir nitelikte olabilir. Tamamlanabilir dava şartları söz konusu olduğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 115 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca eksikliğin giderilmesi için davacı tarafa kesin süre verilip sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak düzenlenen 05.02.2021 tarihli maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak düzenlenmediği anlaşılmaktadır. İtiraz Hakem Heyetince bu eksiklik nedeniyle başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği düzenlenmiş olmakla birlikte, başvurunun yapıldığı ancak eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu hâllerde bu eksikliğin tamamlanabileceği açıktır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve davacı bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde,

bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

'' gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda dosyaya sunulan ve ... Üniversites..... Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkalığı tarafından düzenlenen 25.06.2024 tarihli sağlık kurulu raporunda kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri uyarınca davacının maluliyet oranının % 34 olarak belirlendiği,

bozma öncesi alınan aktüer bilirkişi raporunda davacının % 35.2 maluliyet oranı, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile sürekli iş göremezlik tazminatının 538.808,63 TL olarak hesaplandığı ve davacı vekili tarafından dava değerinin 320.016,12 TL'ye artırıldığı gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilerek davanın kısmen kabulü ile 320.016,92 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 22.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacı lehine tam ve nisbi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; yabancı uyruklu olan davacının 5718 sayılı MÖHUK'un 48. maddesi uyarınca teminat yatırma zorunluluğu bulunduğunu, davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, bu nedenle başvurunun dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dosyaya sunulan maluliyet raporunun mevzuata uygun olarak düzenlenmediğini, dava konusu kaza nedeniyle davacıya SGK Başkanlığı tarafından yapılan ödeme varsa tazminat tutarından mahsup edilmesi gerektiğini, davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini,

tazminat tutarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1.8 teknik faiz oranı esas alınarak hesaplanması gerektiğini, davacı lehine takdir edilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu ve dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, özellikle Türkmenistan uyruklu davacı yönünden teminat muafiyeti bulunduğunun anlaşılmasına, davacı tarafından davalı ... şirketine usul ve yasaya uygun başvuru yapılmış olmasına, dava konusu kaza nedeniyle davacıya SGK Başkanlığı tarafından ödeme yapıldığına dair dosya kapsamında bilgi ve delil bulunmadığının anlaşılmasına,

davacının müterafik kusurlu sayılmasını gerektirir somut neden bulunmadığı gözetildiğinde bu nedenle tazminattan indirim yapılmayışında usulsüzlük görülmemesine, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99. maddesi uyarınca temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13. ve AAÜT’nin 17/2. maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti takdir edilmesi gerekirken maktu vekalet ücretinin altında kalacak şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

3.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Uyuşmazlık Hakem Heyetince Dairemizin bozma kararından önce yürütülen yargılamada alınıp hükme esas kabul edilen aktüerya raporunda, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile davacının % 35.2 maluliyet oranı esas alınarak 538.808,63 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmış; davacı taraf, dava değerini 320.016,12 TL'ye ıslah etmiş; Uyuşmazlık Hakem Heyetince ıslah doğrultusunda maddi tazminata hükmedilmiş; davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararının davacı vekili tarafından temyizi üzerine, Daire tarafından kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri uyarınca yeniden maluliyet raporu alınması gerektiği yönünden davacı yararına karar bozulmuştur.

Bozma kapsamında yürütülen yargılamada; kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre yeni maluliyet raporu alınmış ve davacının kazadan kaynaklı sürekli iş göremezlik oranının % 34 olduğu tespit edilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince yeni belirlenen maluliyet oranına göre hesap yapılmamış;davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilerek davanın kısmen kabulü ile 320.016,92 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 22.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Her ne kadar İtiraz Hakem Heyetince bozma ilamına uyulduğu belirtilmiş ise de, usuli kazanılmış haklar göz önüne alınmamış ve bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir. O halde, İtiraz Hakem Heyetince, bozma sonrasında alınan usulüne uygun maluliyet raporunda belirlenen % 34 maluliyet oranı uyarınca aktüer bilirkişiden tazminatın hesaplanması yönünden ek rapor alınması gerekirken bu yön gözetilmeksizin eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1- Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davacı yararına, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı yararına BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacı ve davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 17.04.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir. İtiraz Hakem Heyetince verilen kararda esasa yönelik olarak bir isabetsizlik bulunmamasına göre, kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun (3) numaralı bentte yer alan bozma gerekçesine katılmıyorum.