Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/4264 K.2026/2211

Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...

Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi' nin kuruluş aşamasında satın alınan malzemelerin fiyat karşılaştırmalarının Malzeme Kaynakları Yönetim Sistemi (MKYS) üzerinden yapıldığını, davalılar hakkında düzenlenen müfettiş raporunda davalıların malzemeleri pahalıya aldığının tespit edildiğini, müfettiş incelemesinde 59 kalem tıbbi cihaz ve malzeme ile 47 kalem demirbaş eşyanın rayiç fiyatlarının Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ile Ticaret ve Sanayi Odalarından sorulduğunu, 121 kalemde 156.017,30 TL tutarında fazlalık tespit edildiğini, her ne kadar malzemelerin çeşitli firmalardan ve ...

Ticaret Odasından fiyat alınmak suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilmiş olsa da yine de komisyonun yaklaşık maliyeti doğru tespit etmediğini, fiyat araştırması için MKYS sisteminin kullanılmadığını, ayrıca ... gibi küçük bir ilçede açılan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi için yaptırılan iki adet reklam panosunun fuzuli harcama olduğunu, levhanın bir adedinin ... Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi tarafından 6.100,00 TL' ye yaptırılmasına rağmen ...

Ağız ve Diş Sağlığı'nın aynı levhayı aynı firmaya 9.500,00 TL' ye yaptırdığını, kamu zararı meydana geldiğini, davalıların kusurları oranında davalı ...' dan 36.091,58 TL, davalı ...'dan 13.436,98 TL, davalı ...'ten 17.793,95 TL, davalı ...'den 10.319,30 TL, davalı ...'tan 20.638,60 TL, davalı ...'dan 18.483,70 TL, davalı ...'tan 21.833,97 TL, davalı ...'dan 1.195,37 TL, davalı ... .'dan 11. 139, 93 TL, davalı ...'den 2.693,18 TL, davalı ...'tan 1.195,37 TL,

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla toplam 156.017,30 TL kamu zararının meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek kamu alacaklarına uygulanan en yüksek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; ... ve Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi' nde sözleşmeli personel olarak görev yaptığını, memur olmadığını, idarenin kanundan almadığı bir yetkiye dayanarak kendisini komisyonda yedek üye olarak görevlendirdiğini, mevzuat gereğince MKYS sistemini ihalelere esas alma zorunluluğu olmadığını, müfettiş raporunda Ankara ilinde bulunan ... Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ve ...

Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi verilerini esas alıp diğer bölge verilerinin esas alınmadığını ve soruşturulmadığını, diğer devlet kurumlarının da ihalelerde yaklaşık maliyetin belirlenmesinde ... Sanayi ve Ticaret Odası verilerini aldığını, yedek üye olduğu için sadece son gün asil üyenin gelmemesi nedeniyle satın alma komisyonuna katıldığını, bu nedenle yaklaşık maliyetin belirlenmesinde görev almadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalılar ..., ... cevap dilekçelerinde özetle; malzemelerin açık ihale usulüyle temin edildiğini, ihale ile ilgili hiç bir eğitim ve bilgi sahibi olmadıklarını, açık ihalelerde her kurumun kendi teknik şartnamesine göre malzeme temin ettiği için fiyat farkı bulunduğunu, pahalıya alındığı iddia edilen malzemelerin marka ve modelleriyle teknik şartlara uygunluğunun göz önünde bulundurulmadığını, MKYS' de marka ve model belirtilmeden fiyat sorgulaması yapılabildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalılar ..., , ..., ..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde; müfettiş raporu dışında hiç bir delil olmadığını, kamu zararının ne şekilde olduğunun açıklanmadığını, sadece MKYS üzerindeki fiyatların alım fiyatlarıyla uyuşmadığından bahisle davalıların mevzuata aykırı davrandıklarından söz edilemeyeceğini, zarar tarihinin belirtilmediğini, zararın ne zaman, neden ve neye göre oluştuğunun açıklanması gerektiğini, davalılar hakkında kesinleşmiş idari yada cezai bir işlem bulunmadığını, piyasadan ve Ticaret ve Sanayi Odasından araştırma yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili evap dilekçesinde; devlet zarara uğratılsaydı davalılar hakkında ceza soruşturması olması gerektiğini, davalının hangi ihalelerden sorumlu tutulduğunun belirtilmediğini, MKYS sisteminden malzeme, marka, model ve teknik özelliklerinin görülemediğini, davalıların teknik şartname ile bağlı olduklarını, teknik şartnamede ise davalının imzasının olmadığını, ihalenin Batman' ın ilçesinde olmasından dolayı nakliye cihazların bakım ve servislerinin maliyeti etkilediğini, bu nedenle fiyat farkının çıkmasının normal olduğunu, davacının piyasa araştırması yaptığına dair dosyada delil olmadığını,

davacının alınan malzemelerin markasını ve modelini bilmeden zarar oluştuğunu iddia ettiğini, davalının fiyat araştırması yaparken bilgi aldığı firmaların hepsinin ticaret odasında kaydının bulunduğunu, ...

Ticaret Odası'ndan da bilgi alındığını, 45 günlük ilan süresinde herhangi bir itirazın olmadığını, müvekkilince üç ihalenin çeşitli nedenlerle iptal edildiğini, şayet müvekkilinin devleti zarara uğratma kastı olsaydı bu ihaleleri de iptal etmeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.08.2010 tarihli ve 2010/437 Esas, 2012/ 230 Karar sayılı ilamıyla, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., . açısından davanın esastan reddine, davalılar ..., ..., ..., ... açısından iş bu davada sulh hukuk mahkemesi görevli olduğundan mahkemenin görevsizliğine, davalılar ..., ..., ..., ... hakkında verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde mahkemeye başvurulması halinde, dava dosyasının görevli sulh hukuk mahkemesi'ne gönderilmesine, süresi içinde başvurulmadığı takdirde ise mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 13.05.2014 tarihli ve 2013/12095 Esas, 2014/7638 Karar sayılı ilamıyla; "...Davacı, dava dilekçesinde haklarında görevsizlik kararı verilen davalılar yönünden de fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla talepte bulunmuş olup dosya içerisinde zarar hesabına dair alınmış bir hesap raporu da mevcut değildir. 6100 sayılı HMK.

1. ve devamı maddeleri de dikkate alındığında; mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir ...

Mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporu farazi değerlendirmeleri içeren taraf iddialarını karşılamayan herhangi bir piyasa ya da fiyat araştırması ya da karşılaştırması yapmayan, ayrıntılı, açık ve denetime elverişli olmayan eksik inceleme ile düzenlenmiş bir rapor olup bu rapor dayanak alınarak açılan davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Mahkemece, bilirkişi incelemesine esas oluşturacak olan bilgi ve belgeler dosya içerisine alınarak ve içerisinde emekli sayıştay uzmanı da bulunan üç kişilik yeni bir bilirkişi kurulundan ayrıntılı, açık ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmek üzere eksik inceleme ile verilen kararın bozulması gerekmiştir...." gerekçeleriyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile emekli sayıştay uzmanı da bulunan üç kişilik heyetten alınan raporda Sağlık Bakanlığından MKYS'de kayıtlı tıbbî cihaz, malzeme ve demirbaşların incelendiği, ... ADSM alım tarihleri göz önüne alınarak diğer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinin alımları ile mukayese edildiği, davaya dayanak teşkil eden 25.05.2010 tarih ve 55/6 sayılı müfettiş raporunda, müfettişin rayiç belirlemesi ve bunun üzerinden yapılan alımları kamu zararı olarak nitelendirmesinin somut verilere dayanmadığının belirtildiği, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre kamu zararının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalıların ihmal ve kusuru sonucu 156.017,30 TL kamu zararı oluştuğunu, yaklaşık maliyetlerin doğru tespit edilmediğini, ihale sürecinde MKYS sistemine bakılarak ... İhale Bilgi Sistemine ve Malzeme Kaynak Yönetim Sistemine (MKYS) aktarılan verilerden mutlaka faydalanılması gerektiğini, bilirkişi raporunun, eksik, hatalı ve usule aykırı olduğunu, raporda MKYS’de kayıtlı fiyatların çok farklılık gösterdiği ifade edilerek hiçbir açıklamaya yer vermeksizin fiyatlar dikkate alınmadığını, kamu zararının giderilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davalı lehine ayrı vekalet ücreti verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kurum zararı nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre hükmün bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz olunan karar usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR