Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/4437 K.2025/8321

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; zorunlu trafik sigortası bulunmayan aracın 21.08.2017 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu karşı araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin yaralanıp sürekli iş göremezliğe uğradığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 40,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 40,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 20,00 TL bakıcı ve tedavi giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 11.08.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile 278.143,11 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 40,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 5.790,18 TL geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri olmak üzere toplam 283.973,29 TL'ye yükseltilmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı ...'nın sorumluluğunun bulunmadığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri ile tedavi giderinin teminat kapsamı dışında kaldığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılması ve davacı lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, faiz talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının %9 oranındaki maluliyeti üzerinden, davalı taraf sürücüsünün %85 kusurlu olduğu kabulü ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre usulünce hesaplama yapıldığı, davacının müterafik kusuru bulunduğundan %20 oranında indirim uygulandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 222.514,49 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.720,00 TL tedavi gideri ve 1.432,14 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 226.666,63 TL tazminatın 10.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maluliyet raporunun usulüne uygun olduğu, hesap yönünden alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, vekalet ücreti yönünden verilen kararın içtihatlara uygun bulunduğu gerekçesiyle davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kazaya karışan aracın hurdaya ayrıldığını, motor ve şase numaralarının bulunmadığını, aracın türünün belirlenemediğini, davalı ...'nın sorumluluğunun bulunmadığını, kusuru kabul etmediklerini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, hükme esas alınan aktüer raporunun denetime elverişli olmadığını, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, vekalet ücreti ve faizin hatalı belirlendiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri ile tedavi giderinin teminat kapsamı dışında kaldığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, zorunlu trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri talebine ilişkindir.

1. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Yönetmeliğinin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabileceği, 2918 sayılı Kanun'un 3. maddesinde motorlu bisikletin azami hızı saatte 45 kilometreyi, içten yanmalı motorlu ise silindir hacmi 50 santimetreküpü geçmeyen motorlu taşıt olduğu, aynı Kanun 103. maddesinde ise motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu düzenlenmiştir.

Güvence Hesabına başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle Güvence Hesabına husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu trafik sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.

Davalı ...'na aracın trafik sigortasının bulunmayışı nedeniyle husumet yöneltildiğinden, öncelikle dava dışı sürücü idaresindeki motosikletin, trafik sigortası yaptırması zorunlu olan motorlu araçlardan olup olmadığı hususunun saptanması gerekmektedir.

Zira ZMSS Genel Şartları'nın A.6-ı maddesi gereğince "Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar" teminat dışı hallerden olup yukarıda değinildiği üzere 2918 sayılı Kanun'un 3. maddesinde motosiklet ve motorlu bisikletin tanımı yapılmıştır.

Anılan düzenlemeler gereği, kazaya karışan motosikletin, 2918 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki tanıma uyan 50 santimetreküpün üzerinde motor silindir hacmine sahip motosiklet olup olmadığının saptanması, Kanun kapsamında motorlu araç olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde davalı ... Hesabının bu aracın neden olduğu zarardan sorumlu olmadığı gözetilip sonuca ulaşılması gerekmektedir.

Somut olayda davalı ..., kazaya karışan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasına tabi olup olmadığının araştırılması ve cinsinin belirlenmesi gerektiği itirazında bulunmuştur. Kaza tespit tutanağında aracın tescilsiz olup motor ve şasi numarasının olmadığı, Kanuni marka olduğu, sürücüsünün ise ... olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamında başkaca hiçbir bilgi olmadığından aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu bir araç olup olmadığı anlaşılamamaktadır.

Bu durumda; davacı tarafça zorunlu trafik sigortası bulunmayan araç nedeniyle zararın doğduğu ve davalı ...'nın zarardan sorumlu olduğu iddia edildiğine göre, İtiraz Hakem Heyetince; aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olduğunu ispat yükünün de davacı üzerinde olduğu gözetilmek suretiyle araç motor silindir hacminin belirlenmesi, araç silindir hacminin 50 santimetreküpün üzerinde, trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olduğunun anlaşılması halinde davalı ...'nın sorumlu olduğu gözetilerek işin esasına girilmesi gerekirken, aracın niteliği konusunda eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR