Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/5816 K.2025/9770

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 10.05.2021 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını, davalı ... şirketinin 22.10.2021 tarihinde 125.536,00 TL tazminat ödemesi yaptığını ancak yapılan ödemenin yetersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.500,00 TL sürekli iş göremezlik, 500,00 TL geçici iş göremezlik, 500,00 TL bakıcı gideri olmak üzere şimdilik 5.500,00 TL tazminatın ve ...

Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastahanesi Adli Tıp Anabilim Dalı'ndan alınan rapor ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 26.04.2022 tarihli talep arttırım dilekçesiyle talebini 304.464,48 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının zararının davadan önce karşılandığını, sunulan maluliyet raporunun yasal mevzuata uygun hazırlanmadığını, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi ile yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı giderinin poliçe teminat kapsamı dışında olduğunu, davacı tarafından müvekkili şirketin tam ve kesin olarak ibra edildiğini, rapor ücretinin teminat dahilinde olmadığını, başvuran lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesaplanacak ücretin 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının talebinin kabulü ile 304.464,48 TL'nin 02.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Sigorta A.Ş.'den alınarak, davacı ...'a ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " Sigorta Şirketi'nin itirazlarının kabulüne, 08.07.2022 tarihli, 2022/K.166295 sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti Kararı'nın kaldırılmasına, davacının talebinin kısmen kabulü ile, 274.758,82 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 500,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 275.758,82 TL tazminatın 02.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine, bakiye istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının zararının davadan önce karşılandığını, davacı tarafından Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına ya da Uyuşmazlık Hakem Heyeti aşamasında alınan rapora itiraz edilmediğini, rapor tarihindeki mevcut durum çerçevesinde hesaplama yapıldığını, dosya itiraz aşamasında asgari ücrette artış meydana geldiğini ve itiraz aşamasında güncel duruma göre hesaplama yapıldığını, Uyuşmazlık Hakem Heyeti aşamasında alınan rapor tarihindeki verilerden yalnızca maluliyet oranının değiştiği gözetilerek hesaplama yapılması gerekirken güncel veriler üzerinden hesaplama yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı giderinin poliçe teminat kapsamı dışında olduğunu, davacı lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirket lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, müvekkili şirket lehine kabul/reddedilen miktarı geçmemek kaydıyla maktu ücrete hükmedilmesini talep ettiklerini belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın yaptığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ile adli tıp rapor ücreti talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Bilindiği üzere bir davada, mahkemenin veya tarafların yaptıkları bir usul işlemi sebebiyle taraflardan biri lehine doğan ve göz önüne alınması zorunlu olan hakka usuli kazanılmış hak denir. Bu müessesenin kanuni bir dayanağı bulunmayıp 1960’dan günümüze Yargıtay uygulamaları ile benimsenmiş ve akademik çalışmalarla da kabul görmüş bir ilkedir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 04.02.1959 tarihli ve 1957/13 Esas, 1959/5 Karar sayılı yine Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 09.05.1960 tarihli ve 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı içtihatları).

Usuli kazanılmış hak; usul ve esasa yani hukuka uygun karar verilmesi, yargı kararlarında istikrar, yargılamanın hızlı sonuçlandırılması ve kamu düzeninin sağlanması amaçlarına hizmet eden müessesedir.

Dosya kapsamından, davacının %23 oranındaki maluliyetine göre yapılan hesaplama doğrultusunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen davanın kabulü ile 304.464,48 TL'nin tahsiline dair karara karşı davacının İtiraz Hakemliği nezdinde herhangi bir itirazı bulunmayıp davalı vekilinin karara itiraz etmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince, davacı tarafından alınan 08.07.2021 tarihli ilk rapor ile 09.11.2021 tarihli ikinci rapor arasında maluliyet oranları konusunda çelişki bulunduğu,

diğer taraftan davacının maluliyetinin omurga hasarından ve sindirim sisteminden kaynaklandığı hükme esas alınan ikinci raporun kazadan 6 ay sonra düzenlendiği ve raporu hazırlayan heyette fizik tedavi uzmanı ile sindirimi sistemi konusunda uzman bulunmadığı, yönetmelikte belirtilen bir yıllık iyileşme süresine uyulmadığı belirtilerek alınan 13.09.2022 tarihli maluliyet raporunda davacının % 15 oranında maluliyeti olduğunun tespit edildiği, ardından 29.09.2022 tarihli ek raporda değişen güncel asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamaya itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından alınan 13.09.2022 tarihli maluliyet raporunda maluliyet oranı davalı lehine değişmiş olup bu durumda davalının usuli müktesep hakları gözetilerek tazminat hesabının 20.04.2022 tarihli aktüer bilirkişi raporunda olduğu şekilde bu rapor tarihindeki asgari ücretin esas alınarak yapılması gerekirken 29.09.2022 tarihli ek rapor tarihindeki asgari ücret üzerinden tazminat hesabı yapılarak hesaplanan tazminat üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi davalının usuli kazanılmış hakkını ihlal ettiğinden kararın bozulması gerekir.

3-5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13. ve AAÜT’nin 17/2. maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

4-İtiraz Hakem Heyetince davalı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine yazılı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2), (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 23.06.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13. ve AAÜT'nin 17/2. maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekalet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT'de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekalet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

İtiraz Hakem Heyetince verilen kararda davalı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13. maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi gereğince hesaplanan vekalet ücretinin 1/5 i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun (4) numaralı bentteki bozma kararına katılmıyorum.