Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/6511 K.2025/9828

İtiraz Hakem Heyetince verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 19.05.2020 tarihinde trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yolcu konumundaki müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirterek belirsiz alacak olarak şimdilik 5,00 TL geçici ve 5,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 10,00 TL'nin davalıya başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 15.09.2021 tarihli bedel artırım dilekçesi ile talebini 227.022,85 TL sürekli ve 13.742,71 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 240.765,56 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurunun usulsüz olduğunu, 07.04.2021 tarihinde %25 kusur ve %4 maluliyet oranı üzerinden 9.751,00 TL ödeme yapıldığını, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini ve davacının kaza nedeniyle şikayetçi olmadığından tazminat talep hakkı kalmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olduğu, sigortasız araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu, taşımanın kimin yararına yapıldığına dair yeterli delil bulunmadığından hatır taşıması indirimi yapılamayacağı, müterafik kusura dair yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle alınan bilirkişi raporu doğrultusunda başvurunun kabulü ile 240.775,56 TL’nin 04.05.2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek başvurana ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince ödemeye dair yazılan yazının ibraname niteliğinde olmadığı, yazıda davacının imzası olmadığı, hak ve alacaklarını açıkça ibra ettiğine dair beyan bulunmadığı, maluliyet raporunun mevzuata uygun olduğu, kusur raporunun denetime elverişli olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamanın içtihatlara uygun olduğu,

davacı ile sürücü arkadaş olduğundan hatır ilişkisinden bahsedilemeyeceği, istiap haddi nedeniyle % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, SGK'ca yapılan ödeme var ise araştırılarak sunulması mümkün iken yapılmadığı, davalının geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olduğu, araç traktör olup ticari amaçla kullanıldığından avans faizine hükmedilmesi gerektiği ve vekalet ücretinin tam ve nispi olması gerektiği gerekçesiyle itirazın kısmen kabulüne, başvurunun kısmen kabulü ile 192.620,44 TL’nin 04.05.2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek başvurana ödenmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 13.06.2023 tarihli ve 2022/3282 Esas, 2023/7863 Karar sayılı ilamıyla davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek somut olayda, davacının maluliyet oranının belirlenmesi açısından düzenlenen ...

Üniversitesinden alınan 12.03.2021 tarihli raporun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği ve % 16 oranında maluliyet belirlendiği, Sakarya Eğitim Araştırma Hastanesinden alınan 16.02.2021 tarihli raporun da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği ve % 4 oranında maluliyet belirlendiği, bu haliyle aynı mevzuata göre hazırlanan yakın tarihli maluliyet raporları arasında çelişki oluştuğunun anlaşıldığı,

yaralanma alt ekstremiteye ilişkin olup kazanın meydana geldiği tarih ile hükme esas alınan sağlık kurulu raporunun düzenlendiği tarih arasında bir yıllık sürenin geçmediği, bu nedenle hastada iyileşmenin durduğu, son bir senedir herhangi bir düzelmenin olmadığı tespit edilmeden alınan rapora itibar edilerek karar verilmesinin doğru olmadığı,

açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında davacının yeniden muayenesi yapılarak kaza nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesi amacıyla kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve ekindeki Özür Oranları Cetveli’ne göre yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan davacının maluliyet oranının tespiti için mevcut raporlar arasındaki çelişkiyi giderici rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, TBK’nın 51 ve 52. maddelerine göre nihai tazminatı belirlerken sırasıyla;

trafik kazasının oluşumunda zarar görenin kusuru varsa bu oranda indirim yapılması, koşulları varsa TBK’nın 51 ve KTK’nın 87. maddeleri uyarınca hatır taşıması indirimi yapılması, zarar görenin olayın oluşumunda etkili olmamakla beraber zararın oluşumunda veya artmasındaki müterafik kusuru varsa bu sebeple indirim yapılması,

en son olarak da sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme güncellenip mahsup edildikten sonra ödenecek tazminat miktarının belirlenmesi gerektiği, İtiraz Hakem Heyetince belirlenen sıralamaya uygun bir biçimde ve en son olarak da sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme güncellenip mahsup edildikten sonra ödenecek tazminat miktarının belirlenmesi için esas hesap raporunu düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, somut olayda; davacının yevmiyeli işçi olarak çalışmakta olduğu, tarlaya giderken kazanın meydana geldiği ve davacının yaralandığı,

dava konusu olayın aynı zamanda iş kazası niteliğinde olduğu, davalı tarafça davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması talep edilmiş ise de İtiraz Hakem Heyetince bu hususta bir araştırma yapılmadığı, şu durumda, davaya konu kazada davacının yaralanması nedeniyle iş kazasına dayalı herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığı, olayın iş kazası olarak kabul edilmiş olması hâlinde davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılan ödemenin miktarı ve niteliği (iş kazası sigorta kolundan olup olmadığı) ile ilk peşin sermaye değeri tutarının ne olduğu, rücuya tabi olup olmadığı hususlarının SGK’dan sorulması,

dayanak ödeme belgelerinin temin edilmesi, rücuya tabi ödeme bulunması hâlinde ilk peşin sermaye değeri tutarlarının indirilmesiyle tazminatın hesaplanması için ek rapor alınması ve oluşacak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, İtiraz Hakem Heyetince avans faizine hükmedilmiş ise de davacı ile davalı arasında ticari işletmelerini ilgilendiren ticari bir iş neticesinde eldeki olayın gerçekleşmediği, uyuşmazlığa yasal faiz uygulanması gerekirken avans faizine hükmedilmesinin doğru olmadığı,

davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak alınan ...

Üniversitesince düzenlenen 28.11.2024 tarihli raporda maluliyet oranının %14 olarak belirlendiği, 19.03.2025 tarihli hesap raporunda tam kusur ve %20 müterafik kusur oranı üzerinden sürekli iş göremezlik zararının 155.705,43 TL olarak hesaplandığı, bozma uyarınca SGK'dan alınan belgelerin ve iş göremezlik ödeneği alınmadığına dair belgenin dosyaya ibraz edildiği, hükmedilen tazminata yasal faiz işletildiği,

başvuran lehine maktu vekalet ücretine hükmedildiği gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 155.705,43 TL bakiye sürekli iş göremezlik ve 10.998,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 166.703,43 TL'nin 04.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; bozmada işaret edilen eksikliklerin giderilmediğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun %8 oran belirleyen medikal raporla arasındaki çelişkiyi giderecek nitelikte olmadığını, kusur çelişkisinin giderilmediğini, iş kazası hakkında gerekçeli kararda hiçbir değerlendirme yapılmadığını, SGK'dan ödeme alınıp alınmadığının tespit edilmesi,

gerekli araştırma yapılamıyorsa el çekme kararı verilmesi gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,65 teknik faize göre yapılması gerektiğini, bozma ilamında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği belirtilmesine karşın önce müterafik kusur indiriminin uygulandığını, önceki karar sadece davalı tarafından temyiz edilmiş olup AAÜT yönünden artışın davacı lehine uygulanamayacağını, temyiz etmeyen davacı lehine maktu vekalet ücretindeki artışın uygulanmasının hatalı olduğunu, bozma sonrası davalı tarafından ödenen bilirkişi ücretinin kararda hükmedilmediğini, kararda vekalet ücretine ilişkin tarafların hatalı yazıldığını,

bakiye zarar yönünden temerrüdün gerçeklemediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı 19.05.2020 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, bozma üzerine SGK tarafından yapılmış bir iş göremezlik ödemesi olmadığının anlaşılmasına, hatır taşıması indirimine yönelik bir bozma kararı verilmemiş olmasına, kusur ve hesap yöntemine yönelik bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin yeniden inceleme yapılması olanağı bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve vekalet ücreti tutarına ilişkin itirazı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından varsa geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirleme için ise bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıkları ve benzeri kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre sağlık kurulu raporu alınmalıdır.

Dairemizin hükmüne uyulan bozma ilamıyla dosya kapsamında bulunan ... Üniversitesinden alınan 12.03.2021 tarihli ve %16 oranlı rapor ile ... Eğitim Araştırma Hastanesinden alınan 16.02.2021 tarihli ve %4 oranlı, yakın tarihli maluliyet raporları arasında çelişki oluştuğu gibi yaralanma alt ekstremiteye ilişkin olup kazanın meydana geldiği 19.05.2020 tarihi ile hükme esas alınan sağlık kurulu raporları arasında bir yıllık sürenin de geçmediği gerekçesiyle raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek yeni bir rapor alınıp sonucuna göre hüküm kurulması gereğine işaret edilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak aldırılan 28.11.2024 tarihli ve %14 oranlı rapor hükme esas alınmış ise de bozma sonrası çelişkiyi gidermek üzere alınan raporun, aralarında çelişki bulunan raporlardan birini düzenleyen ... Üniversitesince düzenlenmesi hatalı olmuştur. Bu yönüyle bozma öncesi alınan her iki rapor arasındaki çelişkinin giderildiği sonucuna varılamaz.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyeti tarafından; davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bozma öncesi aldırılan sağlık kurulu raporları irdelenerek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve ekindeki özür oranları cetveline uygun olarak,

davacının ikametine en yakın ve dosyada mevcut raporları düzenleyen üniversite hastaneleri dışındaki yetkili sağlık kurulundan (kararın davacı tarafından temyiz edilmediği de göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları da gözetilerek) raporlar arasındaki çelişkinin giderildiği, açık, anlaşılır ve denetime elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

3-Kabule göre kararın (5) nolu bendinde kendisini vekille temsil ettiren davalı ... Hesabına lehine hükmedilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine şeklinde hüküm kurulması gerekirken, Güvence Hesabından alınarak davacıya ödenmesine dair hüküm kurulması hatalı olup bu durum bozmayı gerektirmiştir. 4-Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin davacı lehine hükmedilen vekalet ücreti tutarına ilişkin temyiz itirazının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VII. KARAR