Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/7360 K.2025/12662

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; sigorta poliçesi bulunmayan araç ile davacının sürücüsü olduğu elektrikli motosikletin 23.01.2020 tarihinde karıştığı yaralanmalı trafik kazasında, başvuranın yaralandığını ve bu yaralanma sonucu % 5 malul kaldığını, Güvence Hesabının ödeme yapmadığını ileri sürerek HMK. 107. maddesi kapsamında 5.100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 50,00 TL geçici bakıcı giderinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; savcılık soruşturma dosyasında 21... plakalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiğini, bu durumda davalının sorumluluğu bulunmadığını belirterek başvurunun usulden ve esastan reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kazaya karışan karşı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığı, davacının olayda tam kusurlu olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince; itirazın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin 13.07.20 22... /İHK-35256 sayılı kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 22.05.2023 tarihli ve 2021/ 11833 Esas, 2023/ 6743 Karar sayılı ilamıyla; "... öncelikle davacının statüsü belirlenerek teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve ...

Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, doğrudan işin esasına girilmesi doğru değildir.

Kararın bu nedenle bozulması gerekir. ..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile teminatın yatırılması sağlanarak dava şartı eksikliği giderilmiş ve ilk karardaki gerekçelerle itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hukuk yargılamasında ceza dosyasında alınan kusur raporunun bağlayıcı olmadığını, dosyada yeniden kusur raporu alınarak karar verilmesi gerekirken, savcılık soruşturma dosyasında alınan rapora göre karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan ve malul kalan davacının sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, meydana gelen kazada davacının tam kusurlu olmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 18.09.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Davalı sorumluluğunda bulunan sigorta poliçesi bulunmayan aracın sürücüsü ile davacı elektrikli bisiklet sürücüsü arasında meydana geldiği iddia edilen çift taraflı trafik kazası neticesinde davacının yaralandığı bu nedenle davacının maddi tazminat talebinde bulunduğu, Hakem Heyetince kusur raporu alınmadan soruşturma aşamasında trafik bilirkişisinden alınan davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığına ilişkin kusur raporu ile yetinilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu (TBK) 49. maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Aynı Kanun 50. maddeye göre. Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır ve 51/1. maddesine göre. Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Görüldüğü gibi haksız fiillerde kusur sorumluluğun temelini oluşturmaktadır.

Haksız fiilden sorumluluğun doğması için zarar gören kişi karşı tarafın kusurunun varlığını ve ağırlığını ispat etmesi hakiminde tazminatın kapsamını belirlerken tarafların kusurlarını belirleyerek kusurlarının ağırlığını dikkate almalıdır.

Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereği bir motorlu aracın karayolu ve karayolu sayılan yerlerde işletilmesinden dolayı üçüncü kişiler zarar görmüş olması durumunda zarar ile kaza arasında illiyet bağı kurulması ile birlikte aracın işleteninin tehlike sorumluluğu doğmaktadır.

Her ne kadar işleten KTK 86/1. maddesine göre kendisinin kusurlu olması durumunda aracının verdiği zararlardan sorumluluktan kurtulması mümkün değil ise de KTK 86/2. maddesine göre; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.

Hakimin bu indirimi uygulayabilmesi içinde tarafların kusur oranlarını belirlemesi gerekir. Bütün bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde trafik kazası nedeniyle zarar gören kişinin zararını ve ödenecek tazminatı belirlemek için tarafların kusurunun tartışmaya yer vermeyecek şekilde hukuk hakimi tarafından belirlenmesi gerekir.

TBK 74. maddesine göre; Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz. Bu durumda savcılık aşamasında aldırılan kusur raporunda varılan sonuç hukuk hakimini bağlamaz.

Buna göre Hakem Heyetince savcılık tarafından alınan kusur raporu ile yetinmeyerek HMK 266 ve devamı maddelerine göre usulüne uygun bir şekilde konusunda uzman bilirkişilerden tazminat hukuku açısından trafik kazasının oluşumunda tarafların kusurlarının ağırlığının ve oranlarının belirlenmesine yönelik rapor alınması gerekirken soruşturma aşamasında alınan trafik bilirkişisinden tespitlerine dayalı kusur raporu ile yetinilmesi yukarıda belirtilen kanunlara aykırı olduğundan kararın bu gerekçelerle bozulmasına karar verilmesi gerekirken Sayın çoğunluk tarafından kararın onanması yönünde verilen karara katılmıyorum.