Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/8056 K.2025/13491

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 31.12.2019 tarihli tek taraflı trafik kazası sonucu aynı araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin yaralanıp sürekli iş göremezliğe uğradığını ve bakım ihtiyacının oluştuğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 4.800,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

07.07.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini, 97.860,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 6.774,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 2.843,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 112.387,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafa 02.03.2021 tarihinde yapılan 36.715,00 TL ödemenin yeterli olduğunu, davacının bakiye tazminat alacağının bulunmadığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinin teminat kapsamı dışında kaldığını, davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini, faiz talebinin haksız olduğunu, davacı lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının %4 oranındaki maluliyeti, 90 gün geçici iş göremezlik ve 30 gün bakıcı süresi üzerinden, davalıya sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabulü ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre usulünce hesaplama yapıldığı, hatır taşıması nedeniyle %20 oranında indirim uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 82.128,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.499,20 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 2.354,40 TL geçici bakıcı giderinin 02.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin 22.495,40 TL'nin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olduğu, hesap raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunduğu, ancak davacı lehine maktu vekalet ücretinin altında kalmayacak şekilde 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davalının itirazlarının vekalet ücreti yönünden kısmen kabulüne, kararın düzeltilmesine ve davalının diğer itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, hükme esas alınan aktüer raporunun denetime elverişli olmadığını, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, hatır taşımasına yönelik indirim uygulanırken toplam tazminattan indirim yapılması, ardından ödemenin güncel değerinin mahsubunun gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davacının müterafik kusuru bulunduğu iddiasının ispatlanamamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince:

Tazminatın kapsamını belirleme biçimi, tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51. ve 52. maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK’nın 51. maddesine göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.

Bu madde uyarınca hâkim, öncelikle zarar gören kişinin maluliyet oranına, yaşına, bakiye ömrüne ve gelirine göre zararını tespit etmeli, zarar görenin kusuruna isabet eden kısmı bu miktardan çıkarmalı, bulunan tutardan koşulları varsa 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 87 maddesi gereğince hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle gerekli indirimleri yapmalıdır.

Ayrıca zarar gören zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise TBK’nın 52 maddesine göre tazminatı indirebilecek veya tamamen kaldırabilecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.03.2012 tarihli ve 2011/4-824 Esas, 2012/134 Karar sayılı, 16.03.2016 tarihli ve 2014/4-1018 Esas, 2016/326 Karar sayılı ilâmları).

TBK’nın 51... maddelerine göre nihai tazminatı belirlerken sırasıyla; trafik kazasının oluşumunda zarar görenin kusuru varsa bu oranda indirim yapılmalı, koşulları varsa TBK’nın 51 ve KTK’nın 87 maddeleri uyarınca hatır taşıması indirimi yapılmalı, zarar görenin olayın oluşumunda etkili olmamakla beraber zararın oluşumunda veya artmasındaki müterafik kusuru varsa bu sebeple indirim yapılmalı, en son olarak da sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme güncellenip mahsup edildikten sonra ödenecek tazminat miktarı belirlenmelidir.

Dosya kapsamından, hükme esas alınan 04.07.2022 tarihli aktüer raporunda 143.783,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, 36.715,00 TL’nin davacı tarafa başvurudan önce 02.03.2021 tarihinde ödendiği, İtiraz Hakem Heyetince bu ödemenin güncellenen değerinin (41.124,00 TL) hesaplanan toplam miktardan düşülmesi sonucu bulunan 102.660,00 TL tazminat üzerinden %20 oranında hatır taşıması indirimi yapıldığı ve 82.128,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; İtiraz Hakem Heyetince, önce % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılıp daha sonra güncellenen ödemenin düşülmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru bulunmamıştır. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

VI. KARAR