Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/8636 K.2025/14492

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından sevk ve idare edilen araç ile müvekkiline ait aracın 01.05.2023 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucunda müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, olayda davalının kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın tamir süresi boyunca kullanılamaması nedeniyle ikame araç kullanılması gerektiğini, müvekkilinin araç mahrumiyet zararından davalının sorumlu olduğunu belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun'un) 107 nci maddesi gereğince 10,00 TL araç mahrumiyet zararının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili bedel arttırım dilekçesiyle dava değerini 9.342,45 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kaza tespit tutanağında davacıya ait aracın sürücüsünün ... olarak göründüğünü, ancak gerçekte kaza sırasında aracı davacının kullandığını, davacının kaza tarihinde ehliyeti olmadığını, kaza tarihine yakın bir zamanda ehliyet sınavına gireceğinden eşi ile birlikte çalışma yaptıkları sırada kazanın meydana geldiğini, Denizli 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2023/159 Esas sayılı dosyasında davacının eşi hakkında resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan mahkumiyet kararı verildiğini, olayda müvekkilinin kusuru olmadığını, davacının tecrübesizliği nedeniyle kazanın meydana geldiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz isteminde; mahkemece davacının aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi gerektiği, davacının ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan ve davacının ikame araç için ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında alınan bilirkişi raporuna göre davacının mahrumiyet bedeli talebi hakkında karar verilmesi gerektiği, dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporunda belirtilen kusur durumuna göre davalının tazminat sorumluluğunun bulunduğu,

davacının sürücü belgesinin bulunmamasının idari para cezasını gerektirdiği, tek başına bu hususun kazanın meydana gelmesindeki kusur durumunu etkilemeyeceğinden yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı ileri sürülerek kararın kanun yararına bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı tarafından sevk ve idare edilen araç ile davacıya ait aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacının aracında maddi hasar meydana gelmesi nedeniyle araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde; davacıya ait olup yine davacı tarafından sevk ve idare edilen araç ile davalı tarafından kullanılan aracın 01.05.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, kaza tespit tutanağında davacıya ait aracın sürücüsünün ... olarak yazıldığı, Denizli 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2023/159 Esas sayılı dosyasında ... hakkında resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan mahkumiyet kararı verildiği ve hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı, kaza tarihinde davacının geçerli bir sürücü belgesinin bulunmadığı, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde araç mahrumiyeti nedeniyle doğan zararın talep edildiği,

kaza tespit tutanağı ve konusunda uzman bilirkişiden alınan kusur raporuna göre meydana gelen kazada davacının kural ihlali olmadığı, davalının asli kusurlu olduğunun belirtildiği, mahkemece davacının kaza sırasında sürücü belgesi olmadığı ve sürücü belgesiz araç kullanılması nedeniyle illiyet bağının kesildiği gerekçesiyle davanın reddine kesin olarak karar verildiği görülmektedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun(6098 sayılı Kanun) 49 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre ise kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Trafik kazalarında irdelenmesi gereken husus ise trafik kazasının meydana gelmesinde tarafların olaya etkileri ve dolayısıyla sürüş kusurlarıdır.

Her ne kadar mahkemece davacının kaza sırasında geçerli bir sürücü belgesi bulunmaması nedeniyle illiyet bağı kesildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davacının herhangi bir kural ihlali olmadığı anlaşılmaktadır. Kaza sırasında davacının geçerli bir sürücü belgesinin olmaması idari yaptırım uygulanmasını gerektiren bir hal olup sürüş kusuru olarak veya illiyet bağını kesen bir hal olarak nitelendirilemez.

Şu durumda; İlk Derece Mahkemesince kazanın meydana gelmesinde davacıya atfı kabil kusurun bulunmadığının anlaşılması ve davacının sürücü belgesi bulunmasının sürüş kusuru niteliğinde olmayıp illiyet bağını kesecek bir hal olarak kabul edilemeyeceği gözetilerek ve zarar miktarı hesaplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenle kararın sonucuna etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerekmiştir.

V. KARAR