Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/8994 K.2025/16900

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalılar ... vekili, ... Sigorta A.Ş. vekili, ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... Turz. Sey. İşl. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sahibi olduğu, davalı ...Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olan ve davalı ...

Semercinin sevk ve idaresinde bulunan araç ile seyir halinde iken davacıların murisi olan ...'e çarpması sonucunda desteğin vefat ettiğini, yapılan ceza yargılaması sonucunda meydana gelen kazada asli kusurlu olan sürücü davalının cezalandırılmasına karar verildiğini, müteveffanın ölümü ile birlikte desteğinden yoksun kalan davacıların her biri için ayrı ayrı 1,00 TL maddi, davacılardan murisin eşi ... için 250.000,00 TL, murisin çocukları olan diğer davacılar için ayrı ayrı 200.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 650.003,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte, davalı ...Ş.

İçin sorumluluk düzeyiyle sınırlı kalmak üzere davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; davalı ... şirketinin kasko poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olduğunu, talep edilen tazminat taleplerinden davalı ... şirketinin sorumlu olmadığını ve talep edilen maddi tazminattan öncelikle trafik sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davalı ... şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu, dava konusu kaza tespit tutanağında sigortalıya kusur atfedilmiş ise de atfedilen kusur oranının gerçeği yansıtmadığını,

müvekkili şirketin dava öncesi sorumlu olduğu tutarı fazlasıyla ödediğini, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davacılardan ... ve ... ... destek yaşını doldurduğunu, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş miktarda olduğunu, davacı tarafça talep edilen faiz başlangıç tarihine ve faiz türüne itiraz etiklerini, müvekkili şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Turz. Sey. İşl. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazaya neden olan aracın sahibi olduğunu, davaya karışan aracın kasko ve ZMMS poliçeleri ile sigortalı olduklarını ve talep edilen tazminatlardan sigorta şirketlerinin poliçe teminatları oranında sorumlu olduklarını, davalı şirkete husumet yöneltilmesinin hukuken mümkün olmadığını, talep edilen manevi tazminat tutarlarının fahiş olduğunu, davaya konu aracın davalı sürücü tarafından kiralanmış olduğunu ve Emniyet Genel Müdürlüğüne araç kiralama bildirim sistemine bildirimin yapıldığını, davalı şirket yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde.

Trabzon 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/380 Esas sayılı dosyasının kesinleşmediğini, dava konusu olay yerinde 3 aylık zaman diliminde 9 kaza olduğunu, dava konusu yere üst geçit yapılmasına karar verildiğini, kaza anında davalının aracının hızının fazla olmadığını ve kazanın gerçekleştiği anda aracını durdurduğunu, kiralanan aracın ekstra sigortalı olduğunu ve her türlü kazada ve sorunda bunu karşılayacak kaskosu ve sigortasının mevcut olduğunu, davalının işsiz ve sakat olduğunu, işsizlik maaşın olmayan davalının annesinin yanında kalmaya başladığını, babasının rahmetli olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle çok zor duruma düştüğünü,

müteveffanın yaşı dikkate alındığında ekstra bir gelir kazanacak durumu olmadığını, davacılar tarafından talep edilen tutarın çok yüksek olduğunu, dava konusu olayın tamamen kaza olduğunu ve kusurunun bahsedildiği gibi olmadığının, sosyal ve ekonomik durumumun ve olay sonrası kendisi açısından oluşan yıkımın da göz önünde bulundurulmasını talep ettiği görülmüştür.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı ... şirketinin merkezinin İstanbul Ümraniye olması nedeniyle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını belirterek yetki itirazı ile birlikte husumet ve zamanaşımına yönelik itirazlarda da bulunduğunu, davalı ... şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduklarını, müteveffanın kusur oranının da tespit edilerek taktir edilecek olan tazminatta indirim yapılması gerektiğini, olayla ilgili olarak alınmış olan tazminatların tespit edilmesi gerektiğini, davalı ... şirketinin temerrütünün söz konusu olmadığını, bu nedenle faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerektiğini beyan ederek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların desteğinin meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybetmesi nedeni ile davacıların maddi ve manevi zararlarının oluştuğu, davalıların işleten, sürücü ve sigortacı sıfatları ile sorumluluklarının olduğu gerekçeleri ile maddi tazminat yönünden;

davacılar ... ve ... adına açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine, davacı ... adına açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasının bedel artırılmış haliyle kabulü ile 697.160,68 TL (davalı ...Ş. yönünden yalnız 500.000,00 TL - davalı ... yönünden yalnız bakiye 197.160,68 TL olmak kaydıyla) destekten yoksun kalma tazminatının, davalılar ... Turizm Tic. Ltd.

Şti. ve ... yönünden kaza tarihi olan 08.05.2022 tarihinden, davalılar ...

Sigorta A.Ş. ve ... yönünden temerrüt tarihi olan 25.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine; manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile (davalı ... tarafından ödenmiş olan 120.000,00 TL manevi tazminat ödemesine ilaveten) davacı ... için 50.000,00 TL, davacı ... için 40.000,00 TL ve davacı ... için 40.000,00 TL olmak üzere toplam 130.000,00 TL manevi tazminatın, davalılar ...

Turizm Tic. Ltd. Şti. ve ... yönünden kaza tarihi olan 08.05.2022 tarihinden, davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 25.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya dair manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar ... vekili, ... Sigorta A.Ş. vekili, ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıların istinaf başvurusunun reddine, davacıların istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile maddi tazminat davası yönünden davacılar ... ve ... adına açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine, davacı ... adına açılan destekten yoksun kalma nedeni ile maddi tazminat davasının bedel artırılmış haliyle kabulü ile.

697.160,68 TL (davalı ...Ş. yönünden yalnız 500.000,00 TL - davalı ... yönünden yalnız bakiye 197.160,68 TL olmak kaydıyla) destekten yoksun kalma tazminatının, davalılar ... Turizm Tic. Ltd. Şti. ve ... yönünden kaza tarihi olan 08.05.2022 tarihinden, davalılar ...

Sigorta A.Ş. ve ... yönünden temerrüt tarihi olan 25.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, manevi tazminat davası yönünden davacılar adına açılan manevi tazminat davalarının kısmen kabul ve kısmen reddi ile davacı ... için 150.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL ve davacı ... için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 350.000,00 TL manevi tazminatın, davalılar ... Turizm Tic. Ltd.

Şti. ve ... yönünden kaza tarihi olan 08.05.2022 tarihinden, davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 25.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya dair manevi tazminat istemlerinin reddine, davalı ... tarafından ödenmiş olan 120.000,00 TL manevi tazminatın infaz aşamasında dikkate alınmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili katılma yolu ile temyiz dilekçesinde; hükmedilen manevi tazminat miktarının oldukça düşük olduğunu, ... ile ... yönünden maddi tazminat isteminin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacıların babalarının kayıpları nedeni ile destekten yoksun kaldıklarını, kaldı ki desteklikten çıkan çocuklar yönünden çıkan kişinin payının diğer destek alanlara aktarılması gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığını, davadan önce sorumlu oldukları tutarı fazlasıyla ödediklerini, desteklik olgusunun ispatlanması gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1.65 teknik faiz yöntemine göre yapılması gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... Turz. Sey. İşl. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen manevi tazminatın hakkaniyete uygun, somut olayın özelliklerine göre belirlenmesi gerektiğini, fahiş belirlendiğini, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, kazanın gerçekleştiği aracın 06.05.2022 tarihinde kiralama sözleşmesi ile ...'ye kiralandığını, işleten sıfatlarının olmadığını, öncelikli olarak ZMMS ile Kasko sigortacılarının sorumluluğuna gidilmesi gerektiğini, yeniden kusur belirlemesi yapılması gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; Asliye Ceza Mahkemesince düzenlenen raporun eldeki dosyada tek dayanak yapılmasının hatalı olduğunu, ceza mahkemesinde yapılan kusur değerlendirmesi ile zararın belirlenmesinin hukuk hakimini bağlamayacağını, kazanın sürekli kaza yaşanan bir yolda olması nedeni ile idarenin kusurunun araştırılması gerektiğini, bu nedenle kusur durumunun net olarak tespiti gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, davalıların sürücüsü, işleteni ve sigortacısı olan aracın yaptığı trafik kazası sonucu hayatını kaybeden desteğin yakınlarının destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, hükmedilen manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olmasına, desteklikten çıkan davacılar yönünden destekten yoksun kalma tazminatının reddinde hata olmamasına, desteklik olgusunun ispat edilmesine, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40-2020/40 sayılı kararı sonrasında %1,8 teknik faizin uygulanma imkanı olmamasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR