Yargıtay 5. Ceza Dairesi E.2021/15175 K.2025/9490

2-Sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında zimmet suçundan kurulan hükümlere yönelik istinaf başvurularının esastan reddi,

3-Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında dolandırıcılık suçundan kurulan hükümlere yönelik istinaf başvurularının esastan reddi,

4-Sanıklar ..., ... ve ... hakkında İlk Derece Mahkemesince zimmet suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle atılı suçtan mahkumiyet,

5-Sanık ... ... hakkında değişen suç vasfına göre denetim görevini ihmali suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi,

6-Sanık ... hakkında değişen suç vasfına göre denetim görevinin ihmali suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi.

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ

Temyiz isteminin reddi, onama

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümlerin temyizi üzerine yapılan ön incelemede;

Sanıklardan ..., ..., ..., ... ve ... hakkında 1163 sayılı Kanun'a muhalefet, ..., ..., ... ve ... hakkında dolandırıcılık, ... hakkında denetim görevinin ihmali suçlarından verilen beraat hükümleri yönünden 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286/2-g maddesinde yer verilen “On yıl veya daha az hapis cezasını veya adlî para cezasını gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararları" nın diğer yandan sanık ... hakkında denetim görevinin ihmali suçundan verilen mahkumiyet hükmü yönünden ise Kanun'un 286/2-a maddesinde yer verilen.

“İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları,”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenlemeler ve incelemeye konu bu suçların 5271 sayılı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, katılan vekilinin değinilen suçlardan verilen hükümlere yönelik temyiz isteminin reddine karar vermek gerektiği anlaşılmıştır.

Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında zimmet suçundan kurulan hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir başkaca bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. İlk Derece

İstanbul Anadolu 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 20.02.2018 tarihli ve 2015/8 Esas, 2018/53 sayılı Kararı ile sanıklardan ..., ... ve ... hakkında zimmet suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 247/1-2. maddeleri uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve aynı Kanun'un 53/1-2-3. madde ve fıkraları gereği hak yoksunluklarına, ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında aynı suçtan 5271 sayılı Kanun'un 223/2-a ve e madde, fıkra ve bentleri uyarınca beraatlerine hükmolunmuştur.

B. İstinaf

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin 09.07.2020 tarihli ve 2019/1139 Esas, 2020/976 sayılı Kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik katılan Tasfiye Halinde .... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi vekili ile sanıklar müdafiilerinin istinaf başvuruları üzerine sanıklar ..., ... ve ... hakkındaki hükümler kaldırılarak sanıkların nitelikli zimmet suçundan 247/1, 247/2 ve 43/1. maddeleri uyarınca 9 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve aynı Kanun'un 53/1-2-3-5. madde ve fıkraları gereği hak yoksunluklarına, ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında aynı suçtan verilen beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Katılan Tasfiye Halinde .... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi Vekilinin Temyiz İstemi 5237 sayılı Kanun'un 247/2. maddesinin ve zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğine, cezaların üst sınırdan tayin edilmesi gerektiğine, diğer sanıkların da dükkanların ...'un üzerine geçirilmesinden dolayı zimmet eylemlerinden sorumlu olduklarına, Sanık ...'un Temyiz İstemi

...'un dükkanlar için ödeme yapmamış olması durumunda inşaatın mevcut seviyeye gelmesinin mümkün olmadığına, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğine, ... adına kayıtlı dükkan sayısının abartıldığına, B bloktaki 12 dükkanın tamamlanmadığına, tapuda kayden bulunsa da yıllardır fiiilen kullanılabilecek bir dükkan olmadığına, arsa sahiplerince Tuzla Sulh Hukuk Mahkemesinin 2006/141 Değişik iş sayılı dosyasında yapılan keşif ve bilirkişi incelmesine göre inşaatın ulaştığı seviyenin % 96 olduğunun tespit edildiğine,

...'un yaptığı ödemeler düşülürse üyelerden toplanan paralar ile mevcut inşaat seviyesine ulaşılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğuna ve bu hususun bilirkişi raporunda tartışılmadığına, tek başına imza yetkisi bulunmadığına, bilirkişi raporunda defter ve kayıtların düzenli tutulmadığından bahsedilmesine rağmen sağlıksız kayıtlara itibar edilerek hüküm kurulduğuna, salt akrabalık ilişkisi nedeniyle suçlandığına, kooperatif borçları için kayıtlarda bulumayan harcamalar yaptığına, kefil olduğuna ve taşınmazlarını ipotek verdiğine,

mahallinde keşif yapılıp yönetimde bulunduğu dönemler itibarıyla yapılan tüm inşaatların maliyetinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının birim fiyatları esas alınarak belirlenmesinden sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğine, keşif yapılmadan, tahsil edilen ve kooperatif kayıtlarına geçen tutarların kooperatif için harcanıp harcanmadığı tespit edilmeden, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğine,

Sanık ... Müdafiinin Temyiz İstemi İnşaat için yapılan harcamalar ile toplanan paralar tespit edilip karşılaştırma yapılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, gerekçe gösterilmeden 5237 sayılı Kanun'un 62. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verildiğine, 5237 sayılı Kanun'un 247/2. maddesinin uygulanmasının usul ve yasaya aykırı olduğuna, soyut bir değerlendirme ile zincirleme suç hükümlerinin uygulandığına, Sanık ... Müdafiilerinin Temyiz İstemleri

Sanığın söz konusu işyerlerinin bedelini ödediğine, koopearatifin ....

Bank'tan almış olduğu krediye kefil olduğu için ödediği kredi tutarı karşılığında kambiyo senedi aldığına, bir kısmını nakit olarak tahsil ettiğine, bakiye kısmına karşılık ise 7 adet işyeri aldığına, iddia konusu çekin sanığın kooperatiften alacağına karşılık verildiğine, kooperatifin bir zararının bulunmadığına, zimmete konu bir para veya taşınmaz olmadığına, kooperatifin tamamlanması için harcanan bedel ile kooperatife giren para miktarı karşılaştırıldığında zimmete geçen para olmadığının görüleceğine,

sanığın muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilmesinde hiçbir dahli olmamasına ve sorumluluğu bulunmamasına rağmen kooperatif yararı için alınan bazı borçların muhasebeleştirilmesi sırasında yapılan hatalardan dolayı zimmet iddiasıyla karşılaştığına, kooperatifin tamamlandığına, şikayetin eski ve yeni yönetimler arasındaki uyuşmazlık nedeniyle yapıldığına, toplanan aidatların yaklaşık iki katı iş yapıldığına, muhasebe kayıtlarında özensizlik ve hata olduğuna, kooperatifin borç almak suretiyle tamamlandığına, sanığın 3 ay geçici yönetim kurulu üyeliği dışında kooperatifte herhangi bir görevinin bulunmadığına,

zimmet suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına, zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasının hukuka aykırı olduğuna,

Sanık ...'un Temyiz İstemi Kooperatifin malları, inşaat ve imalat giderlerinin kooperatif gelirleriyle karşılaştırılması gerektiğine, mahkemenin zimmet suçunun ne zaman ve ne şekilde işlendiğini ortaya koymadığına, salt akrabalık olgusu üzerinden hiçbir delile dayanmaksızın ... ve ... ile olan hısımlık ilişkisi nedeniyle suçlandığına, bilirkişilerce defter ve kayıtların düzenli tutulmadığı belirtilmesine rağmen söz konusu kayıtlara göre hüküm kurulduğuna, kooperatifin muhasebe ve parasal işleriyle ilgilenmek üzere görevlendirildiğine ilişkin genel kurul ve yönetim kurulu kararı bulunup bulunmadığı araştırılmadan hüküm kurulduğuna, İlişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... Hakkında Zimmet Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden

Sanıkların leh ve aleyhlerindeki toplanan tüm kanıtları inceleyip, irdeleyen ve iddiaların reddine ilişkin sebepleri karar yerinde ayrı ayrı gösteren, savunmaları tercih nedenlerini açıklayan, aleyhteki kanıtları hükümlülük için yeterli görmeyen İlk Derece Mahkemesinin beliren takdir ve kanaati ile zimmet suçundan verilen beraat hükümlerine karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararların usul ve kanuna uygun olması karşısında katılan vekilinin temyiz itirazları ile hükümlerde dikkate alınan sair hususlar yönünden de hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Sanıklar ..., ... ve ... Hakkında Zimmet Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden

Sanıklardan ...'un suç tarihinde Tasfiye Halinde ....Toplu İşyeri Yapı Kooperatifinin yönetim kurulu başkanı olarak görev yaptığı, oğlu ...'un B Blok 1-2-3-4-5-6-7-8 ... no'lu işyerlerini ... ve ...'dan devraldığı ancak devirlerin muvazalı olduğu, bedelsiz yapıldığı, ... ve ...'ın geçici olarak işyerlerini üzerlerine alıp devrettikleri, kooperatif çalışanı ve...'un damadı ...'un, ...'dan aldığı talimatlar doğrultusunda bu işlemleri kooperatif kayıtlarına geçirdiği, ödemeler yapılmadığı halde birtakım ödemeleri yapılmış gibi gösterdiği,

...'nin de tapuda işyerlerini üzerine alarak zimmet suçuna iştirak ettiği, her üç sanığın birlikte hareket ederek zimmet suçunu işledikleri kabul edilerek zincirleme nitelikli zimmet suçunda cezalandırılmalarına karar verilmiş ise de;

sanık ...'un aşamalardaki savunmalarında toplanan paraların kooperatifin işleri için harcandığını ancak bazı harcamaların faturalarını alamadıklarını, fatura karşılığı yapmış oldukları bir kısım ödemelerin de defterlere işlenmediğini, bedelsiz dükkan devredilmiş olması durumunda inşaatın mevcut seviyeye gelmesinin mümkün olmadığını, inşaatın tamamlanıp herkesin dükkan sahibi olduğunu belirtmesi ve savunmalarına ilişkin 1 klasör belge sunması, soruşturma ve kovuşturma aşamalarında alınan bilirkişi raporlarının da hüküm kurmaya elverişli olmadığının anlaşılması karşısında;

maddi gerçeğin hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkartılması açısından, yargılamaya konu işyerleri için üyelik ücretinin ne kadar olduğu, ...'nin kaç adet üyeliğinin bulunduğu, kendi üyelikleri ve başkalarından devraldığını söylediği işyerleri için ne kadar ödeme yaptığı ve ödemelerin ne kadarının kooperatife intikal ettiğinin tespit edilmesi, B bloktaki 12 adet dükkanın projeye uygun olmaması karşılığında teminat olarak ...'ye verilen 5.000.000 TL'lik çekin icraya verilmesi sonrasında 3 adet dükkan karşılığında anlaşıldığı, ...'ye verilen dükkanların diğer dükkanlardan küçük ve asma katlarının olmadığı,

...'nin OYAK Bank'tan çekilen krediye kefil olduğu ve bu krediye ilişkin olarak ödeme yaptığı yönündeki savunmaları ile işyerlerinin kooperatif tarafından inşaat tamamlandıktan önce mi yoksa sonra mı ... ve diğerlerine devrinin yapıldığının araştırılması,

sanık ...'un savunmalarında belirttiği Tuzla Sulh Hukuk Mahkemesinin 2006/141 Değişik iş sayılı tespit dosyasının dosya arasına alınması sonrasında kooperatif inşaatlarına ait plan, proje, metraj cetvelleri ve hak ediş raporları da temin edilmek suretiyle inşaat konusunda uzman bilirkişilerin iştiraki ile gerektiğinde mahallinde keşif yapılıp suç tarihleri itibarıyla inşaatların fiziki gerçekleşme oranları, projeli yapılan işlerle proje harici işlerin belirlenmesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının birim fiyatları esas alınarak toplam inşaat maliyetinin saptanması,

akabinde sanık ...'un fiili olarak görev yaptığı dönemde kayıt dışı bırakılanlar da dahil olmak üzere kooperatifin sağladığı tüm gelirler, inşaatlar için yapılanlar dahil tüm giderler, göreve başladığı ve bıraktığı tarihlerdeki banka ve kasa mevcutları tespit edilip dava dosyasının tüm ekleriyle birlikte Sayıştay emekli uzman denetçilerinden oluşan bir bilirkişi kuruluna tevdi edilerek;

kooperatifin suç tarihleri arasındaki tüm gelirleri ile mahkemece yapılacak keşif sonucu teknik bilirkişilerce verilecek rapordaki tespitler de irdelenmek suretiyle kooperatifin tüm giderlerini belirleyip karşılaştıran, her bir isnat ve bunlara yönelik savunmalar ile sanıkların sorumluluğu yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapan işyerlerini ...'ye devreden ... ve ...'ın kooperatif üyesi olmadıkları, kooperatife ödeme yapmadıkları şeklindeki beyanlarını, işyerlerinin ...'ye intikal şeklini,

10.04.2013 tarihli hesap tetkik komisyonu raporundaki iki ayrı üye kayıt defteri tutulduğu yönündeki tespiti de gözetmek suretiyle sanıkların uhdesinde kooperatif parası bulunup bulunmadığını, varsa miktarının ne olduğunu gerekçesiyle açıklayan rapor alınmasından,

ayrıca 5237 sayılı Kanun'un 40/2. maddesine göre özgü suç niteliğinde olup ancak kamu görevlisi tarafından işlenebilen zimmet suçuna iştirak eden diğer kişilerin azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilecekleri nazara alınarak sanıklar ... ile ...'nin kooperatifteki görevlerinin kapsamının ve bu meyanda ...'ın tahsilat yetkisinin olup olmadığının belirlenmesinden sonra sanıkların hukuki durumunun ayrı ayrı takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ve yetersiz gerekçeyle yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kabule göre de; 5237 sayılı Kanun'un 247/2. maddesinin uygulanması ile bulunan 7 yıl 6 ay hapis cezasının aynı Kanun'un 43. maddesine göre artırımı sonrasında hesap hatası yapılarak cezaların "8 yıl 16... gün" yerine "9 yıl 1 ay 15 gün" olarak belirlenmesi, Yüklenen suçu 5237 sayılı Kanun'un 53/1-d maddesindeki hak ve yetkileri kötüye kullanmak suretiyle işlediği kabul edilen sanıklar ... ve ... hakkında aynı Kanun'un 53/5. maddesi gereğince hak yoksunluğuna hükmolunmaması, Hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR

1. Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenlerle katılan vekilinin sanıklar hakkında 1163 sayılı Kanun'a muhalefet, dolandırıcılık ve denetim görevinin ihmali suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin 5271 sayılı Kanun'un 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

2. Değerlendirme ve gerekçe bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında zimmet suçundan kurulan hükümlerde katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun'un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun'un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

3. Değerlendirme ve gerekçe bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle katılan vekili, sanıklar ... ve ... müdafiileri ile sanıklar ... ve ...'un temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, sanıklar ..., ... ve ... hakkında zimmet suçundan kurulan hükümlerin, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304/2. maddesi uyarınca yeniden incelenmek ve hüküm verilmek üzere hükmü bozulan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,