Yargıtay 5. Ceza Dairesi E.2022/4516 K.2023/10630

...

MAHKEMESİ

Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI

2013/308 Esas, 2021/1046 Karar ...

SUÇLAR

Edimin ifasına fesat karıştırma

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ

Onama, bozma

... Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.10.2021 tarihli ve 2013/308 Esas, 2021/1046 sayılı Kararının sanıklar ..., ... ve ... müdafileri, sanıklar ..., ... ve ... ile suçtan zarar gören vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

... Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.11.2009 tarihli ve 2008/1733 Soruşturma, 2009/657 Esas, 2009/266 sayılı İddianamesiyle sanıklardan ... ve ... hakkında edimin ifasına fesat karıştırma suçundan kamu davası açıldığı, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin, 03.11.2010 tarihli ve 2009/458 Esas, 2010/290 sayılı Kararı ile sanıklar hakkında bu suçtan mahkumiyet hükümleri kurulduğu, yapılan temyiz incelemesi sonrası Dairemizin 11.06.2013 tarihli ve 2012/7220 Esas, 2013/6446 Karar sayılı ilamı ile.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 236 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinde düzenlenen edimin ifasına fesat karıştırma suçunda ifa sürecinde görev alan kamu görevlilerinin suçun faili olabileceğinin, özel faillik niteliği taşıyan kimselerce işlenebildiğinden özgü suç mahiyetinde olan bu suça iştirak eden diğer kişilerin azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabileceklerinin belirtildiği,

dolayısıyla iddia konusu ihalelerde yüklenici konumunda bulunan adı geçen sanıkların kamu görevlisi sıfatına sahip olmamaları nedeniyle "geçici ve kesin kabul işlemlerini yapan ve bu tutanaklarda imzaları bulunan kamu görevlileri haklarında dava açtırılması ve daha sonra bu dava dosyası ile birleştirilmesinin sağlanmasını müteakip, kamu görevlisi olmayan sanıklar ... ve ...'nun suça ne şekilde katıldığının karar yerinde tartışılması gerekirken, noksan araştırma ve yetersiz gerekçe ile hüküm kurulduğundan" bahisle mahkumiyet kararlarının bozulduğu,

Bozma sonrası dava dosyasının ilk derece mahkemesinin 2013/308 Esas sırasına kaydedildiği, bozma ilamına uyularak ilgili kamu görevlileri hakkında ...

Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, akabinde sanıklardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında aynı suçtan açılan kamu davalarının mahkemenin 2013/308 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirildiği, yapılan yargılama sonucunda incelemeye konu 25.10.2021 tarihli karar ile sanıklar ... ve ... hakkında atılı suçtan beraat, sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ise atılı suçtan mahkumiyet hükümleri kurulduğu, bu hükümlerin sanıklar ..., ... ve ... müdafileri, sanıklar ..., ... ve ... ile suçtan zarar gören vekili tarafından istinaf edildiği,

dosyanın istinaf incelemesi için gönderildiği Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 08.02.2022 tarihli ve 2022/212 Esas, 2022/260 Karar sayılı ilamı ile "Sanıklardan ... ve ... hakkında ...

Asliye Ceza Mahkemesinin 03.11.2010 tarihli mahkumiyet hükümlerinin Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 11.06.2013 tarihli ilamıyla bozulduğu ve bozma kararı sonrası verilen hükme karşı kanun yoluna başvurulduğu, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un (5320 sayılı Kanun) 8 inci maddesi ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 sayılı Kanun) geçici 2 nci maddesi uyarınca kanun yolunun temyiz olarak kabul edilmesi gerektiği" gerekçesiyle incelenmeksizin mahalline iade edildiği,

akabinde düzenlenen tebliğname sonrası temyiz incelemesi için Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 08.03.2022 tarihli ve 2018/20-325 Esas, 2022/157 sayılı Kararında da belirtildiği üzere; ceza muhakemesinde genel kural, açılan her dava üzerine ayrı bir yargılamanın yapılmasıdır. Ancak uyuşmazlıklar arasında bağlantı olduğu zaman, bağlantının özelliği gereği bu kuraldan ayrılınabilmektedir. Birleştirme zorunluluğu ya da birleştirme yasağının söz konusu olmadığı durumlarda, mahkemelerce görülmekte olan davalar arasında bağlantı olduğu tespit edildiğinde bu davalar birleştirilebilecektir. Fakat birleştirme zorunlu olmayıp tamamen mahkemenin takdirine bırakılmıştır.

Bunun yanında 07.10.2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5235 sayılı Kanun'un 25 ve geçici 2 nci maddeleri uyarınca kurulan bölge adliye mahkemeleri, 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği üzere 20.07.2016 tarihinde tüm yurtta göreve başlamıştır. Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte istinaf kanun yolu uygulamaya girmiş, böylece ülkemizde fiilen üç dereceli yargı sistemine geçilmiştir.

1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nda (1412 sayılı Kanun) olağan kanun yolları olarak itiraz ve temyize yer verilmişken, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (5271 sayılı Kanun) itiraz, istinaf ve temyiz olağan kanun yolları olarak düzenlenmiştir.

5320 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 5271 sayılı Kanun'un 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmesi üzerine, 1412 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.

Ancak yeni usul yasası sisteminde, yasa yolları içinde istinafa yer verilmesi ve bölge adliye mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinden sonra göreve başlaması nedeniyle 5320 sayılı Kanun'un “Temyiz ve karar düzeltme” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrasında “Bölge adliye mahkemelerinin, 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un geçici 2. maddesi uyarınca Resmî Gazete'de ilân edilecek göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında,

kesinleşinceye kadar Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 322. maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları hariç olmak üzere, 305 ilâ 326. maddeleri uygulanır. Bu kararlara ilişkin dosyalar bölge adliye mahkemelerine gönderilemez” hükmüne yer verilmek suretiyle bölge adliye mahkemelerinin göreve başlamasından önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında 1412 sayılı Kanun'un 305 ilâ 326 ncı maddelerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

Başka bir anlatımla, 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi uyarınca, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden önce verilen kararlar hakkında kesinleşinceye kadar 1412 sayılı Kanun'un, bu tarihten sonra verilen kararlar hakkında ise 5271 sayılı Kanun'un temyize ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Usul kanunlarının zaman bakımından uygulanmasında asıl olan, aksi kanunda açıkça düzenlenmiş bulunmadıkça "hemen ve derhal uygulanma" ilkesidir.

Bununla birlikte, 5271 sayılı Kanun'un 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmesi üzerine, 1412 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmasına rağmen 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrası ile, bölge adliye mahkemelerinin Resmî Gazete'de ilân edilecek göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1412 sayılı Kanun'un 322 nci maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları hariç olmak üzere, 305 ilâ 326 ncı maddelerinin uygulanacağına ilişkin istisnai bir düzenlemeye yer verilmesi karşısında,

bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden önce verilen kararlar bakımından hemen ve derhal uygulama ilkesi geçerli olmayacak, bu kararlar kesinleşinceye kadar Kanun'daki açık ve emredici düzenleme uyarınca 1412 sayılı Kanun'un temyize ilişkin hükümleri uygulanmaya devam edecektir.

Bu bilgiler ışığında dava dosyası değerlendirildiğinde; sanıklardan ... ve ... hakkında ilk derece mahkemesi tarafından edimin ifasına fesat karıştırma suçundan verilen 03.11.2010 tarihli mahkumiyet hükümlerinin Dairemizin temyiz incelemesi sonrası 11.06.2013 tarihli ilamıyla bozulmuş olması karşısında bu sanıklar yönünden aynı suçtan verilen 25.10.2021 tarihli beraat kararlarının temyiz kanun yolu incelemesine tabi olduğu hususunda bir tereddüt bulunmadığı ancak bozma sonrası haklarında edimin ifasına fesat karıştırma suçundan kamu davaları açılan diğer sanıklar yönünden verilen mahkumiyet hükümlerinin ilk kez 25.10.2021 tarihinde

kurulduğu, söz konusu davaların birleştirilmesinde yasal bir zorunluluk bulunmadığı gibi sırf bu hükümlere konu davaların temyiz kanun yolu incelemesine tabi olan dava dosyası ile birleştirilerek yargılamanın birlikte yürütülmüş olmasının da başvurulacak kanun yolu türünü değiştirmeyeceği, yine 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 1 inci maddesinde yer alan Yargıtay'ın "...adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii..." olduğu yönündeki açık hükmü de nazara alındığında sanıklar ..., ..., ..., ...,

... ve ... hakkında verilen 25.10.2021 tarihli mahkumiyet hükümlerinin kanun yolu incelemesinin Bölge Adliye Mahkemesince yapılması gerektiği anlaşıldığından, bu hususta bir karar verildikten sonra sanıklar ... ve ... yönünden temyiz incelemesi yapılması amacıyla Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dava dosyasının, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle İNCELENMEKSİZİN İADESİNE,

Dava dosyasının, yetkili ve görevli Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Ceza Dairesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.11.2023 tarihinde karar verildi.