Karar Özeti
5. Ceza Dairesi 2024/11608 E. , 2026/5208 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/2535 Esas, 2024/2428 Karar SUÇLAR : Zimmet, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği HÜKÜMLER : Zimmet suçundan verilen mahkumiyet hükmü düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi, kamu görevlisinin resmi belgede
Karar Detayı
5. Ceza Dairesi 2024/11608 E. , 2026/5208 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/2535 Esas, 2024/2428 Karar SUÇLAR : Zimmet, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği HÜKÜMLER : Zimmet suçundan verilen mahkumiyet hükmü düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama Sanık hakkında kurulan hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir. I. HUKUKİ SÜREÇ A. İlk Derece Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.07.2024 tarihli ve 2023/117 Esas, 2024/244 sayılı Kararı ile sanık hakkında zimmet suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 247/1-2 ve 43/1. maddeleri uyarınca 6 yıl 3 ay, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan ise aynı Kanun'un 204/2 ve 43/1. maddeleri uyarınca 3 yıl 9 ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına ve 53/1-2-3,5. madde ve fıkraları gereği hak yoksunluklarına hükmolunmuştur. B. İstinaf Sanık müdafiinin istinaf başvurusu üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin 03.10.2024 tarihli ve 2024/2535 Esas, 2024/2428 sayılı Kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan kurulan hüküm yönünden istinaf başvurusunun esastan reddine, zimmet suçu yönünden ise hüküm 5237 sayılı Kanun'un 53/5. maddesinde düzenlenen hak yoksunluğu yönünden düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Sanık Müdafiinin Temyiz İstemi Sanığa müdafii tayin edilmeksizin savunması alınarak adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine, mahkemenin sanık lehine olan delili hukuki bir değerlendirmeye tabi tutmadan, neden bu delile üstünlük tanımadığını tartışmadan karar verdiğine, zimmet suçunun özgü suç olduğuna ve belirli kişiler tarafından işlenebileceğine, sanığın kamu görevlisi olmadığına, kooperatifte tahsilatçı olarak çalıştığına, kamu görevlisi olmayan müvekkilinin eyleminin güveni kötüye kullanma suçunu oluşturacağına, mahkemenin suç vasfını belirlemede hata yaptığına, katılan kurumun zararının giderilmiş olması nazara alındığında verilen mahkumiyet kararının bozulması gerektiğine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak; Sanığın, suç tarihlerinde ... Küçük Sanayii Sitesi Yapı Kooperatifinde yönetim kurulunun 13.03.2019 tarihli kararı ile site güvenliği olarak işe alındığı, 10.04.2019 tarihinde emekliliğe hak kazanması nedeniyle yine yönetim kurulunun 04.04.2013 tarihli kararı ile site güvenlik aidat tahsilatçısı olarak görevlendirildiği, 2011-2016 yılları arasında kooperatif üyelerinden tahsil ettiği güvenlik aidatlarına ait makbuzların üst nüshasına gerçekte tahsil ettiği miktarı yazarak ilgilisine verdiği, alt nüshalarına ise daha düşük tutarlar yazarak, tahsil ettiği paralardan sahte olarak düzenlediği makbuzlar üzerindeki miktar kadarını kooperatife teslim ettiği, geriye kalan ve görevi nedeniyle zilyedliği kendisine devredilmiş olan 22.529,00 TL'yi zimmetine geçirdiği, zimmet suçunun açığa çıkmaması için makbuzla alt nüshası arasındaki karbon kağıdının altına karton koyarak ve kendi beyanlarından anlaşıldığı üzere mükellefler adına tebligatlardaki mükelleflere ait imza kısmına kendi imzasını atarak hileli davranışlarla atılı suçları işlediği iddia ve kabul edilerek zincirleme zimmet ve kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçlarından cezalandırılmasına karar verilmiş ise de; 5237 sayılı Kanun'un 247. maddesinde düzenlenen zimmet suçunun oluşması için "kamu görevlisinin veya özel mevzuatları gereği kamu görevlisi gibi cezalandırılabilen kişilerin görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının yararına zimmetine geçirmesinin" gerektiği, nazara alınarak sanığın suç tarihlerindeki kadro, görev, sıfat ve ünvanının ... Küçük Sanayii Sitesi Yapı Kooperatifinden sorulması sonrasında, özel güvenlik görevlisi olduğunun tespit edilmesi halinde 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 16. maddesinde yer alan "Özel güvenlik personeli, Kanunda belirtilen koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştırılamaz." hükmü uyarınca tahsilat işini yürütmesine yasal engel bulunduğundan eylemlerinin 5237 sayılı Kanun'un 155/2 ve 204/1. maddelerinde düzenlenen hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma ve resmi belgede sahtecilik aksi taktirde 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 62/3. maddesi delaletiyle zimmet ve kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçlarını oluşturacağının gözetilmemesi, Yüklenen suçu 5237 sayılı Kanun'un 53/1-a maddesindeki yetkinin kötüye kullanılması suretiyle suç işleyen sanık hakkında aynı Kanun'un 53/5. maddesi uyarınca 53/1-a maddesindeki hak ve yetkileri kullanmasının yasaklanmasına karar verilmesi gerektiği nazara alınmadan 53/1-d maddesine göre hak yoksunluğuna hükmedilmesi, Sanığın cezasında nitelikli zimmet suçuna ilişkin artırım yapılmasına dair bentte, uygulama maddesinin 5237 sayılı Kanun'un "247/2. maddesi " yerine "247/1. maddesi" olarak gösterilmesi suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 232/6. maddesine muhalefet edilmesi, Hukuka aykırı bulunmuştur. III. KARAR Değerlendirme ve gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükümlerin 5271 sayılı Kanun'un 302/2 ve 307/5. maddeleri gereği, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304/1. maddesi gereği Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,26.03.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Kooperatifte güvenlik aidatı tahsilatçısı olarak görevlendirilen sanık, 2011-2016 arasında üyelerden tahsil ettiği aidat makbuzlarının üst nüshasına gerçek tutarı, alt nüshasına daha düşük tutarı yazarak aradaki 22.529,00 TL'yi mal edinmiş; Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi zincirleme zimmet ve kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçlarından toplam hapis cezalarına hükmetmiş, Gaziantep BAM 14. Ceza Dairesi hükümleri (biri düzeltilerek) esastan reddetmiştir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi suç vasfını temelden sorgulamıştır.
Hukuki İlke: 5237 sayılı Kanun'un 247. maddesindeki zimmet, ancak kamu görevlisi veya özel mevzuatı gereği kamu görevlisi gibi cezalandırılabilen kişi tarafından işlenebilen özgü suçtur; sanığın kooperatifteki gerçek kadro ve sıfatı araştırılmadan vasıf belirlenemez. Özel güvenlik görevlisi ise 5188 sayılı Kanun'un 16. maddesi tahsilat yapmasına yasal engel oluşturduğundan eylem TCK 155/2 ve 204/1 kapsamında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma ve resmi belgede sahtecilik; değilse 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 62/3. maddesi delaletiyle zimmet ve kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği söz konusu olur.
Uygulama Sonucu: Hükümler oy birliğiyle ve Tebliğname'ye aykırı olarak bozulmuştur; sanığın kadro ve sıfatı kooperatiften sorulmadan suç vasfının belirlenmesi, hak yoksunluğunun 53/1-a yerine 53/1-d üzerinden kurulması ve artırım bendinde 247/2 yerine 247/1'in gösterilmesi (CMK 232/6'ya aykırılık) hukuka aykırı bulunmuştur.
Dava Strateji Notu: Kooperatif, site veya dernek görevlilerine yönelik zimmet iddialarında savunmanın ilk hamlesi failin statüsünü belgeletmek olmalıdır: özel güvenlik personeli statüsü kanıtlanırsa suç zimmetten güveni kötüye kullanmaya döner ve ceza rejimi köklü biçimde hafifler. Bu karar, statü araştırması yapılmadan kurulan zimmet mahkûmiyetinin bozulacağını gösteren güçlü bir emsaldir.
İlgili Makaleler
- TCK m.282 Aklama Suçu Savunması: Yargıtay 5. Ceza Dairesi Kıstasları TCK m.282 aklama suçunda Yargıtay 5. CD. içtihadı: öncül suç, kasıt, kalıp ve savunma stratejisi.