Yargıtay 5. Ceza Dairesi E.2024/11657 K.2025/439

...ve...Cumhuriyet Başsavcılıklarınca verilen yetkisizlik kararları üzerine oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosyanın gönderildiği Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.11.2023 tarihli ve 2023/1509 Değişik iş sayılı Kararı ile...Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğuna karar verilmiş, verilen kararın kesin olduğu anlaşılmıştır. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 21.10.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.11.2024 tarihli ve KYB-2024/111421 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

A. Kanun Yararına Bozma İstemi

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;

''Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 29/11/2023 tarihli kararı ile, Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 2021/7511 esas ve 2023/6433 sayılı kararı doğrultusunda 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 161/6. maddesinin açıkça vali ve kaymakamları kapsadığı vali yardımcısını kapsamadığından muteriz hakkında yetkili yerin genel hükümlere göre belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle...Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili savcılık olduğuna karar verilmiş ise de,

4483 Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun’un ''Hazırlık soruşturmasını yapacak merciiler'' başlıklı 12. maddesinde yer alan “Hazırlık soruşturması genel hükümlere göre yetkili ve görevli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılır.

Ancak Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreteri, müsteşarlar ve valiler ile ilgili olarak yapılacak olan hazırlık soruşturması Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Başsavcıvekili, kaymakamlar ile ilgili hazırlık soruşturması ise il Cumhuriyet başsavcısı veya başsavcıvekili tarafından yapılır. Hazırlık soruşturması sırasında hâkim kararı alınmasını gerektiren hususlarda.

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreteri, müsteşarlar ve valiler için Yargıtayın ilgili ceza dairesine, kaymakamlar için il asliye ceza mahkemesine, diğerleri için ise genel hükümlere göre yetkili ve görevli sulh ceza hâkimine başvurulur.” şeklindeki ve 5271 sayılı Kanun’un 161/6. maddesinde yer alan "Vali ve kaymakamların kişisel suçları hakkında soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisi, ilgilinin görev yaptığı yerin bağlı olduğu bölge adliye mahkemesinin bulunduğu yerdeki il Cumhuriyet başsavcılığı ve aynı yer ağır ceza mahkemesine aittir.

Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâllerinde soruşturma genel hükümlere göre yapılır." şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre, idarî para cezasını gerektiren eylemin kişisel suç olduğunun anlaşılması hâlinde, gerek 4483 ve 5271 sayılı Kanunlarda yer alan anılan düzenlemelerin vali yardımcılarını da kapsadığı, nitekim benzer bir olay nedeniyle Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 20/05/2024 tarihli ve 2024/3276 esas, 2024/3643 sayılı kararında da bu hususun vurgulandığı, bu haliyle ...Vali Yardımcısı olarak görev yapan muterizin kabahat eylemi nedeniyle soruşturma yapma yetkisinin ilgilinin görev yaptığı yerin bağlı olduğu Bölge Adliye Mahkemesinin bulunduğu yer Başsavcılığı olan ...Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili kılınması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir. ''

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

...1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 18.10.2023 tarihli ve 2023/1719 Değişik iş sayılı Kararı ile hız sınırını % 10'dan % 30'a kadar aşmak suretiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 51/2-a maddesine muhalefet etmekten kabahatli ... hakkında,...Ceza İşlemleri Büro Amirliğinin 25.06.2023 tarihli ve MB 11220958 sayılı trafik idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan idarî para cezasına yönelik itirazın,

kabahatlinin vali yardımcısı olduğu ve kişisel kabahat niteliğindeki eylemi nedeniyle ilgili kurum tarafından tutanak düzenlenip ilgili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesi gerekirken idari para cezası tesis edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle kabulü ile anılan idari para cezası karar tutanağının kaldırılmasına, kabahat eylemi hakkında gereğinin takdir ve ifası amacıyla muterizin görev yaptığı yer Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresindeki ...İl Cumhuriyet Başsavcılığına evrakın gönderilmesi,

...Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.11.2023 tarihli ve 2023/38 sayılı Kararı ile soruşturmanın...Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmesi gerektiğinden bahisle yetkisizlik,

Niğde Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.11.2023 tarihli ve 2023/6 sayılı Kararı ile soruşturmayı yürütmekle ...Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğu belirtilerek yetkisizlik,

Kararı verilmiştir.

5271 sayılı Kanun'un 161/7. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için dosyanın gönderildiği Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.11.2023 tarihli ve 2023/1509 Değişik iş sayılı Kararı ile...Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararı kaldırılmıştır.

5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri” başlıklı 161. maddesinin altıncı fıkrasındaki; “Vali

ve kaymakamların kişisel suçları hakkında soruşturma ve kovuşturma yapma yetkisi, ilgilinin görev yaptığı yerin bağlı olduğu bölge adliye mahkemesinin bulunduğu yerdeki il Cumhuriyet başsavcılığı ve aynı yer ağır ceza mahkemesine aittir. Ağır ceza mahkemesinin görevine giren

suçüstü hâllerinde soruşturma genel hükümlere göre yapılır

” şeklinde düzenlemenin sadece vali ve kaymakamlarla ilgili olup vali yardımcılarını kapsamadığı, bu nedenle soruşturmanın kabahatin işlendiği yer olan...Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmesi gerektiğinden merciince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

II. KARAR