Yargıtay 5. Ceza Dairesi E.2024/9466 K.2024/11592

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü: S.S.

Yeşilköy Kargo Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi yönetim kurulu üyeleri olan sanıklar hakkında, Bakırköy 11. Asliye Ceza Mahkemesinin, 03.11.2008 tarihli ve 2007/493 Esas, 2008/704 sayılı görevsizlik Kararı ile sanıklardan ..., ... ve ...'un kendilerini kooperatifte sigortalı göstermeleri suretiyle kooperatiften haksız kazanç sağlanması yine aynı sanıklarla birlikte kooperatif yönetim kurulu üyeleri olan Süleyman Üşekcioğlu ve Bayram Kıranlıoğlu'nu kooperatif çalışanı gibi göstererek genel kurul kararı alınmaksızın kooperatiften ücret ödemeleri,

kooperatif yönetim kurulu başkan yardımcısı ...'un 17.09.2003-31.08.2006 tarihleri arasında kooperatiften maaş alması keza birleşen davanın dayanağını oluşturan Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.05.2010 tarihli ve 2008/60106 Soruşturma,

2010/45306 Esas sayılı İddianamesine konu edilen aynı sanıklar hakkında 2005 yılı başından itibaren kooperatif üyelerinin yurt dışı kargo taşımacılığı için gerekli C-2 ve yurt içi kara taşımacılığı için gerekli olan K-1 belgelerinin alımı konusundaki masraflarda kullanılmak üzere kişi başına 1.000,00 TL olmak üzere 31.01.2005 ile 28.03.2005 tarihleri arasında toplam 219 üyeden 219.000,00 TL para toplandığı, bu paraların kooperatif banka hesabı yerine sanık ...'un şahsi banka hesabına yatırıldığı, bu paradan Ulaştırma Bakanlığının hesabına 44.900.00 TL ödendiği, KDV iadesi olan 54.750,00 TL'nin üyelere dağıtıldığı,

bakiye 119.350,00 TL'nin sanıkların uhdesinde kaldığı kabul edilerek eylemlerin kül halinde zincirleme basit zimmet suçunu oluşturduğu gerekçesiyle mahkumiyet hükümleri kurulmuş ise de.

Bakırköy 11. Asliye Ceza Mahkemesinin 03.11.2008 tarihli görevsizlik kararına konu olan, kooperatifte yönetim kurulu üyesi olan sanıklardan ..., ..., ...'un kendilerini sigortalı kooperatif çalışanı gibi gösterip ücret alarak kooperatif zararına sigorta primi ödenmesine sebep olmaları ve ...'a kooperatiften maaş ödenmesi eylemlerine ilişkin olarak; sanıkların ayrıca huzur hakkı alıp almadıklarının araştırılarak,

huzur hakkı yerine yalnızca ücret ve maaş aldıklarının tespiti halinde kooperatif genel kurulunun ücret ve maaş ödemesi yapılmasına ilişkin sonradan alınan kararı da gözetilerek görevi kötüye kullanma suçu üzerinde de durulmak suretiyle sanıkların hukuki durumunun ve suç vasfının takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde hükümler kurulması, Sanıkların C-2 ve K-1 belgelerinin alınması için toplanan 219.000,00 TL'nin 119.350,00 TL'sini zimmetlerine geçirdikleri iddiasına ilişkin olarak ise.

Mahkemece alınan ilk bilirkişi raporunda 119.350,00 TL'nin sanıkların uhdesinde kaldığının tespit edilmesi, duruşmada dinlenen tanıkların 250,00'şer TL ve KDV iadesi olarak paralar aldıklarını beyan etmeleri ayrıca bozma sonrasında alınan 22.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda "Kooperatif üyelerinin C-2, K-1 belgelerinin alınması için taraflarca imzalanan taahhütnamede üyelerin aracını kooperatife para almadan devredeceği şeklinde yer alan düzenleme nedeniyle 23 üyeye KDV iadesi olarak toplam 86.367,74 TL ödendiği, taşıt alımı için Eyüp 5. Noterliğine 18.417,25 TL ödeme yapıldığı,

üye başına 250,00'şer TL olmak üzere 219 üyeye toplam 54.750,00 TL iade edildiği, Ulaştırma Bakanlığı Döner Sermaye Saymanlığına 1.100,00 TL ile birlikte 43.800,00 TL para transferi için 44.900,00 TL, dosya arasında bulunan 6 adet fatura bedeli karşılığında 18.648,74 TL olmak üzere toplam 223.083,73 TL ödendiği,

toplanan 219.000,00 TL'den 4.083,73 TL fazla harcama yapıldığı ve sanıkların uhdesinde para bulunmadığı hususlarının tespiti ile hükmün gerekçesinde 22.12.2022 tarihli bilirkişi raporunun değerlendirilmemesi karşısında, hangi bilirkişi raporuna üstünlük tanındığının denetime olanak verecek şekilde karar yerinde tartışılarak sanıkların hukuki durumunun ayrı ayrı takdir ve tayini gerekirken yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde sanıkların mahkumiyetine hükmolunması, Kabule göre de.

5271 sayılı Kanun'un 225/1. maddesinde yer alan "Hüküm ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir" şeklindeki düzenleme karşısında, hükmün konusunun iddianamede gösterilen eylemden ibaret olması gerektiği, açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılması, davaya konu edilmeyen bir eylemden dolayı yargılama yapılması ve açılmayan davadan hüküm kurulmasının yasaya aykırı olduğu,

bu itibarla Bakırköy 11. Asliye Ceza Mahkemesinin, 03.11.2008 tarihli ve 2007/493 Esas, 2008/704 sayılı Kararı ile sanıklar ..., ... ve ...'un kendilerini sigortalı göstermek suretiyle kooperatiften haksız kazanım sağlamaları şeklindeki eylemin zimmet suçunu oluşturduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği ancak hükmün gerekçesinde "Kooperatife üye olan veya olmayıp kendi nam ve hesabına çalışan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'in 15.03.2005-12.07.2006 tarihleri arasında kooperatifte SGK'lı olarak gösterilip işe alındıkları,

iddianamenin hazırlandığı tarihe kadar ikisi hariç kooperatifte çalışıyor gibi gösterilerek toplam 79.369,34 TL kooperatif hesabından ödeme yapıldığı" şeklindeki isnat hakkında açılmış bir dava bulunmadığı halde iddianın dışına çıkılarak hüküm kurulmak suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 225/1. maddesine aykırı davranılması, Yüklenen suçun 5237 sayılı Kanun'un 53/1-d maddesindeki hak ve yetkilerin kötüye kullanılması suretiyle işlendiği kabul edilmesine rağmen 53/5. maddesinin uygulanmaması,