Yargıtay 5. Ceza Dairesi E.2024/9996 K.2025/11107

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümlerin temyizi üzerine yapılan ön incelemede; Tefecilik suçundan katılan sıfatını alabilecek surette zarar görmüş olan ...'ın 11.01.20 18... .12.2021 tarihli celselerde katılma talebinde bulunduğu halde talebinin karara bağlanmadığı ve vekilinin hükümleri temyiz ettiği anlaşılmıştır.

Sanık ... hakkında tefecilik suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik istinaf başvurularının esastan reddi kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286/2-g maddesinde yer verilen “On yıl veya daha az hapis cezasını veya adlî para cezasını gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararları ile ilgili olarak (…) istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, katılanlar vekillerinin anılan hükme yönelik temyiz istemlerinin ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.

Siverek 3. Asliye Ceza Mahkemesince sanıklar ..., ... ve ... hakkında verilen 17.01.2019 tarihli mahkumiyet hükümlerinin Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesince bozularak İlk Derece Mahkemesine gönderilmesinden sonra anılan karara direnme yetkisi olmayıp, kanunen uyma zorunluluğu bulunan mahkemece bozma kararı doğrultusunda 23.01.2024 tarihli karar ile beraat hükümleri kurulduğu,

somut olayda hükmün gerekçe içermemesi ve hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması hallerinden birinin bulunmamasına ve Bölge Adliye Mahkemesince 5271 sayılı Kanun'un 280/1-(e-f) maddelerinde düzenlenen durumların söz konusu olmamasına rağmen kararların hukuka aykırı olarak bozulup İlk Derece Mahkemesine gönderildiği, bu kararların 5271 sayılı Kanun'un 280/1. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemesince verilmesi gereken kararlar olarak kabulünde zorunluluk bulunduğu,

bu şekilde verilen hükümlerin ilk derece mahkemesi kararı niteliğinde bulunduğunun kabulü halinde tarafların temyiz haklarının ellerinden alınmış olacağı, bu itibarla mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda kurulan yeni hükümlerin 5271 sayılı Kanun'un 286/1. maddesi uyarınca temyizen incelenmesinin Anayasa'nın 36 ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddelerinde düzenlenen hak arama özgürlüğünün doğal bir sonucu olduğu, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği,

temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. İlk Derece

Sanıklardan ...'nin yüklenen suçtan beraatine, diğer sanıkların mahkumiyetlerine dair Siverek 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 17.01.2019 tarihli ve 2017/373 Esas, 2019/40 sayılı Kararların O yer Cumhuriyet savcısı ile sanıklar ..., ... ve ... müdafiileri tarafından istinaf edilmesi üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin 02.06.2021 tarihli ve 2019/2426 Esas, 2021/1192 sayılı Kararı ile eksik araştırma gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 280/1-e madde fıkra ve bendi uyarınca hükümlerin bozulmasına karar verilmesi sonrasında İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, 23.01.2024 tarihli ve 2021/271 Esas, 2024/66 sayılı Karar ile sanıkların yüklenen suçtan ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiştir.

B. İstinaf

Katılanlar vekillerinin istinaf başvuruları üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin 06.06.2024 tarihli ve 2024/1471 Esas, 2024/1726 sayılı Kararı ile 5271 sayılı Kanunu’nun 280/1-a maddesi uyarınca istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Katılan ... Maliye Hazinesi Vekilinin Temyiz İstemi Eksik inceleme ve araştırmaya dayanarak verilen usul ve hukuka aykırı beraat kararlarının bozulmasına, Katılan ... Vekilinin Temyiz İstemi Sanıkların atılı suçu işlediği sabit olmasına rağmen verilen beraat kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğuna, İlişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

5271 sayılı Kanun’un 280/1-e-f bentlerinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği haller sınırlı olarak şu şekilde belirlenmiştir:

''Bölge adliye mahkemesi, dosyayı ve dosyayla birlikte sunulmuş olan delilleri inceledikten sonra; e) İlk derece mahkemesinin kararında 289 uncu maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç (g-Hükmün 230. madde gereğince gerekçeyi içermemesi, h-Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması) diğer bentlerinde belirtilen bir hukuka aykırılık nedeninin bulunması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

f) Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya önödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine.... karar verir.''

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 sayılı Kararı ile bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle "hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları" gerektiğine hükmolunmuştur.

Belirtilen mevzuat hükümleri ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun içtihadı gözetildiğinde; ilk derece mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceği kanuni düzenleme ile sınırlı şekilde belirlenmiş olup Bölge Adliye Mahkemesince verilen bozma kararının 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenlerine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi tarafından 17.01.2019 tarihli hükme yönelik istinaf başvurusu üzerine 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar çağırılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan maddenin ikinci fıkrasına göre hüküm kurulması gerektiği halde kanunda sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri göz ardı edilerek dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen 02.06.2021 tarihli bozma kararı,

5271 sayılı Kanun’un 284. maddesi uyarınca direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince bu karara uyularak yeniden kurulan 23.01.2024 tarihli hükümler ve bu hükümlere yönelik istinaf incelemesine ilişkin 06.06.2024 tarihli kararlar hukuka aykırı bulunmakla, temyiz incelemesine konu kararların sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.

III. KARAR

1.Ön inceleme bölümünün birinci paragrafında açıklanan nedenle 5271 sayılı Kanun'un 260/1. maddesine göre tefecilik suçundan katılan sıfatını alabilecek surette zarar görmüş olan ve katılma talebi karara bağlanmayan ...'ın kanun yoluna başvurma hakkının bulunması ve hükümlerin vekili tarafından temyiz edilmesi karşısında, aynı Kanun'un 237/2. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar hakkında anılan suçtan açılan kamu davasına katılan olarak KABULÜNE,

2.Ön inceleme bölümünün ikinci paragrafında açıklanan nedenle sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz istemlerinin 5271 sayılı Kanun'un 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ayrı ayrı REDDİNE,

3.Değerlendirme ve gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle katılanlar vekillerinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin sair yönleri incelenmeyen Kararlarının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 17.01.2019 tarihli hükümler yönünden 5271 sayılı Kanun'un 280/1-g maddesi uyarınca istinaf incelemesi yapılmak üzere aynı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,