Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2019/567 K.2019/19197

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine .... Bölge Adliye Mahkemesinin 14. Hukuk Dairesince istinaf isteminin davacı idare yönünden esastan reddine, davalı yönünde ise kabulü ile HMK'nun 356. maddesi uyarınca duruşma yapılarak esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun, davacı idare vekili yönünden reddine, davalı vekili yönünden ise kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince HMK'nun 356.maddesi uyarınca duruşma yapılarak ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle yeniden hüküm kurulmuş, bu karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun, davacı idare vekili yönünden reddine, davalı vekili yönünden ise kabulü ile ...

4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/146 Esas- 2017/1078 Karar sayılı kararı ortadan kaldırılıp duruşma yapılarak, arazi niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 173 ada 8 parsel sayılı taşınmaza değerlendirme tarihi olan 2017 yılı ilçe tarım verilerine göre gelir metodu esas alınarak taşınmazın sulu tarım arazisi niteliği, konumu ve yüzölçümü dikkate alındığında kapitalizasyon faiz oranının %4 uygulanmak suretiyle ve kamulaştırmadan arta kalan bilirkişi raporunda (C) harfiyle gösterilen 3.954,16 m2 lik kısmının da kamulaştırılmasına ilişkin bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak, dava konusu taşınmazların zemininin 2942 sayılı

Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değer biçen bilirkişi ek raporu hükme esas alınmak suretiyle esas hakkında hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.Ancak;

1) 102.482,00 m² yüzölçümündeki dava konusu taşınmaza idarece yapılan kıymet takdirinde ve Kamulaştırma Kanununun 27.maddesi uyarınca açılan acele el koyma dosyasında alınan bilirkişi raporunda kuru tarım arazisi olarak değer belirlenmiş iken hükme esas alınan bilirkişi raporunda komşu parselde bulunan kuyudan dava konusu taşınmazın sulanabilme imkanın olduğu tespit edilerek sulu tarım arazisi kabulü ile bedeli tespit edilmiş olup, bu rapor hüküm kurmaya yeterli değildir.

Bu durumda mahallinde yeniden keşif yapılarak, taşınmazın halihazırda fiilen sulanıp sulanmadığı, su kaynağının veya mevcut ise sulama tesisinin taşınmazın yüzölçümü dikkate alındığında, taşınmazın tamamını veya bir kısmını sulamaya yetip yetmeyeceği (hakim gözlemi keşif tutanağına yazılmak suretiyle) hususları kesin olarak belirlenip raporlar arasındaki çelişki giderildikten ve komşu parsel numarası açıkça belirtilmek suretiyle davalıya ait olup olmadığı değilse maliki ile suyu kullanma konusunda sözleşme yapıldığı tapu kayıtları getirtilip tespit edildikten sonra zemine net gelir metodu ile değer biçilip,

değerlendirme tarihi itibariyle İlçe Tarım Müdürlüğü resmi verilerine uygunluğu da denetlenerek karar verilmesi gerekirken, taşınmaza sulu tarla olarak değer biçen bilirkişi raporuna dayanılarak eksik inceleme ile hüküm kurulması,

2)Dava konusu taşınmazın tapu kaydında toplulaştırma şerhi bulunduğundan taşınmazın toplulaştırma projesi kapsamında kalıp kalmadığı, kalıyor ise, toplulaştırma işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünden sorulup, buna ilişkin belgeler getirtildikten, toplulaştırma işlemleri sonucu yeni tapu oluşmuş ise buna ilişkin tapu kayıtlarının ve ölçekli krokilerinin ilgili Tapu ve Kadastro Müdürlüklerinden istenildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru olmadığı gibi;

3)7139 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun 10/8 fıkrası gereğince, bozma sonrası bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedelde artış olması halinde bu kısım için; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden,