Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2019/7488 K.2020/2995

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda: Asıl Davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü: - KARAR – Dava ve birleştirilen davalar kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davalı idare tarafından İzmir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1974/291 E.-1977/9K. sayılı dosyası ile açılan tenkis-i bedel davasında birleştirilen dava dosyasının davacılarının murisi ...’ın vekil aracılığıyla davayı takip ederek kamulaştırma işleminden haberdar olduğu, tenkis-i bedel davasında davanın reddine dair verilen kararın Dairemizin 1977/3907-4813 E/K sayılı ilamı ile onandığı, yine Dairemizin 1977/6750 K. sayılı ilamı ile karar düzeltme istemi reddedilerek,

kesinleştiği anlaşılmakla, bu muristen intikal eden dava konusu taşınmazdaki payına ilişkin geçerli bir kamulaştırma işlemi bulunduğundan ve kamulaştırmasız el atmadan söz edilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle reddi sonucu itibariyle doğrudur.

Bu itibarla birleştirilen dosya davacıları vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Davacı idare ve asıl dosya davacılarının temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 25. maddesi uyarınca hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işlemi mal sahibi açısından usulüne uygun tebligatla başlar.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere göre; dava konusu... ilçesi ... Mahallesi 212 ada 73 parsel sayılı taşınmazın ...- ... Askeri Hava Meydanı ile buna bağlı tesislerin yapılması için kamulaştırılmasına karar verildiği, ancak idare tarafından davacılar murislerine kamulaştırma tebligatı yapıldığı ve bedellerin ödendiği ispatlanamamıştır.

Bu durumda usulüne uygun şekilde yapılmış bir kamulaştırma işleminden söz edilemeyeceği gibi, Kamulaştırma Kanununun 17. maddesine istinaden İzmir 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/892 -2000/972 E/K. Sayılı dosyasında açılan davada bir kısım davacıların duruşmaya gelerek davayı kabul ettiklerini beyan etmeleri sonuca etkili olmayacağından davacıların kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat talep etme imkanlarının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar. 21.12.2019 tarihinde kabul edilerek 24.12.2019 gün 30988 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7201 sayılı Kanunun 5., 6. ve 7. maddesi ile 2942 sayılı Yasaya eklenen ek madde 3 ve geçici 15. maddesi ile.

Ek Madde 3: Mülga 31/8/1956 tarihli ve 6830 sayılı İstimlâk Kanununun 16 ncı ve 17 nci maddeleri ile bu Kanunun mülga 16 ncı ve 17 nci maddeleri uyarınca kesinleşmiş mahkeme kararlarına istinaden idareler adına tescil edilen taşınmazların eski malikleri adına kamu bankalarına yatırılan ancak hak sahiplerine ödenmediği tespit edilen kamulaştırma bedelleri nedeniyle idareler aleyhine açılacak her türlü davada değer; taşınmazın idare adına tescil edildiği tarih, değerleme tarihi olarak esas alınmak ve o tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir.

Tespit edilen bu bedel, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) tablosundaki aylık değişim oranları esas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıyla güncellenir ve ortaya çıkan bedel hak sahibine ödenir.” hükmü getirilmiş ise de;

Bu maddenin usulune uygun verilmiş Kamulaştırma Kanununun 17. maddesine göre kesinleşmiş tescil kararı bulunması halinde eski malikleri adına kamu bankalarına yatırılan ancak hak sahiplerine ödenmediği tespit edilen kamulaştırma bedelleri nedeniyle idareler aleyhine açılacak davalara uygulanacağı gözetildiğinde, eldeki davada usulüne uygun olarak verilmiş Kamulaştırma Kanunu 17. maddesine dayanan tescil kararı bulunmadığından, bu hükmün eldeki davaya uygulanması mümkün değildir.

Bu itibarla 26.04.2019 havale tarihli fen bilirkişi raporu ve eki krokilerden, dava konusu taşınmaza pist yapılmak suretiyle 1976 yılında el atıldığı anlaşıldığından, dava konusu taşınmazn el atıldığı tarihte 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı kapsamında olup olmadığı etrafının meskun olup olmadığı belediye ve mücavir alan snırları içinde bulunup bulunmadığı ve belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı ilgili Belediye İmar Müdürlüğünden istenildikten sonra, taşınmazın el atma tarihindeki niteliği tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

ZŞ